QR Premer-Ministri A. Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary – qarjy ministri Á. Smaiylov 2019 jylǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjetti naqtylaý jónindegi zań jobasyn tanystyrdy.
Á. Smaiylovtyń aitýynsha, Memleket basshysynyń qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrý jáne áleýmettik máselelerdi sheshý jónindegi tapsyrmalaryn iske asyrý, sondai-aq, Prezidenttiń 26 maýsymdaǵy «Qazaqstan Respýblikasy azamattarynyń borysh júktemesin azaitý sharalary týraly» Jarlyǵyn iske asyrý maqsatynda Úkimet 2019 jylǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjetti naqtylaý jónindegi zań jobasyn ázirledi.
«Naqtylaýdy biylǵy sáýir aiynda túzetilgen, 2019 jylǵa arnalǵan elimizdiń áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamynyń kórsetkishterin saqtai otyryp júrgizý usynylady», — dedi Á. Smaiylov.
2019 jylǵa arnalǵan respýblikalyq biýdjettiń negizgi parametrleri ózgerissiz qalady: túsimder – 10,5 trln teńge; shyǵystar – 11,9 trln teńge; tapshylyq – 1,4 trln teńge nemese jalpy ishki ónimge 2,1 %.
Prezidenttiń tapsyrmalaryn qarjylyq qamtamasyz etý Tikelei investitsiialar qoryn qurýǵa kózdelgen qarajattyń bir bóligin qaita bólý esebinen iske asyrylatyn bolady (370 mlrd teńgeden 300 mlrd teńge).
Biýdjettiń shyǵys bóligin naqtylaý úsh baǵyt boiynsha júzege asyryldy.
Birinshi. Halyqtyń tutynýshylyq nesieleri boiynsha borysh júktemesin azaitý.
Ómirlik qiyn jaǵdaida qalǵan azamattar sanatyna jatqyzylǵan árbir qaryz alýshy úshin tikelei jáne ataýly qarjylyq kómek retinde memleket 300 myń teńgege deiingi jalpy mólsherde negizgi boryshty jáne ol boiynsha eseptelgen syiaqyny óteidi. Osy maqsattarǵa joba 88,5 mlrd teńge somasynda shyǵystardy qarastyryp otyr.
Ekinshi. Jumyspen qamtý, az qamtylǵan, kóp balaly otbasylar men jastardy qoldaý boiynsha pármendi sharalardy keńeitý jáne kúsheitý.
Bul maqsattarǵa 138,6 mlrd teńge baǵyttalatyn bolady, onyń ishinde:
-
1,5 mlrd teńge osy jyldyń 1 qyrkúieginen bastap az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylardan shyqqan balalar úshin joǵary oqý oryndaryna qosymsha 5 myń bilim berý granttaryn bólýge;
-
2,4 mlrd teńge osy jyldyń 1 qyrkúieginen bastap tehnikalyq jáne kásiptik bilim berýde jumysshy mamandyǵy boiynsha oqyp júrgen stýdentterdiń stipediiasyn 30 paiyzǵa ulǵaitýǵa. Bul 122 myń oqýshyny qamtidy;
-
49,2 mlrd teńge «Bastaý Biznes», qysqa merzimdi kásiptik bilim berý tetikteri arqyly jumyssyzdar men ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy jumyspen qamtýǵa járdemdesý sharalarymen qamtamasyz etýge, sondai-aq «Eńbek» baǵdarlamasy boiynsha aýyldarda shaǵyn nesie berý kólemin jáne startap jobalarǵa beriletin granttar sanyn ulǵaitýǵa;
-
14,4 mlrd teńge Nur-Sultan, Almaty, Shymkent qalalarynda 10 myń adamdy qamti otyryp jumys isteitin jastar úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úi salý kólemin 1 myń páterden 3 myń páterge deiin ulǵaitýǵa;
-
70 mlrd teńge ataýly áleýmettik kómek tólemderin osy jyldyń 1 sáýirine kóshirýge bailanysty qarajattyń qajettiligin jabýǵa;
-
1,1 mlrd teńge tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý mekemeleri, joǵarǵy oqý oryndary stýdentterin oqytýǵa.
Úshinshi. Jobada Úkimet rezervin 72,9 mlrd teńgege ulǵaitý usynylady. Atalǵan qarajattyń bir bóligi Arys qalasyndaǵy tótenshe jaǵdaidyń saldarlaryn joiýǵa baǵyttalatyn bolady.
Budan ózge, 35,9 mlrd teńge kóleminde qarajatty ishki qaita bólý esebinen keiinge qaldyrýǵa bolmaityn sheshimderdi talap etetin birqatar mindettemeler qarjylandyrylatyn bolady.
«Barlyq ázirlengen áleýmettik sharalar mańyzdy. Zań jobasyn Parlament qaraýyna baǵyttaýdy usynamyz», — dep túiindedi Á. Smaiylov.
Memleket basshysynyń Jarlyǵyn iske asyrý, sonyń ishinde kepilsiz tutynýshylyq zaim berýdi retteý sharalary boiynsha Ulttyq bank qabyldap jatqan qosymsha sharalar týraly Ulttyq bank tóraǵasy E. Dosaev aityp berdi.
Onyń aitýynsha, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Qazaqstan Respýblikasy azamattarynyń borysh júktemesin azaitý sharalary týraly» Jarlyǵyn iske asyrý maqsatynda QR Ulttyq Banki Úkimetpen, banktermen jáne shaǵyn qarjy uiymdarymen birlesip, 2019 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdai boiynsha kepilsiz tutynýshylyq qaryzdar boiynsha 300 myń teńgeden aspaityn somada ómirlik qiyn jaǵdaida qalǵan azamattardyń bereshegin óteý tetigin ázirledi.
