Jańalyqtyń jat bolyp kórineri burynnan belgili. Qazirgi bilim berý salasynda jasalyp jatqan reformalardyń basym bóligi jurtshylyq narazylyǵyna ushyrap, jii synǵa iligip júr. Bunyń bir ushy - baiybyna barmai jatyp baibalam sala beretindigimizde jatsa kerek.
Árine, kópke topyraq shashpaimyz. Búgingi Saǵadiev reformalarynyń bári keremet deýden de aýlaqpyz. Bizdiń aitpaǵymyz basqa. Búgingi ministrge deiin josparlanǵan jańa jobalar el nazarynda. Solardyń biri - 12 jyldyq bilim berý júiesine kóshý máselesi.
Mundai reformalar kóp jyldyq zertteýler men álemdik baqylaý júiesinen ótkendikten, óz nátijesin aqtaýy tiis.
Al, endi 12 jyldyq bilim berýdiń mańyzy qandai? Nelikten osy júieni tańdaý arqyly burynnan qalyptasyp kele jatqan bilim júiesine túgelimen ózgeris engizilýde?
12 jyldyq bilim berýdiń mańyzdy tustaryn jiktep kórsek:
Birinshiden, mekteptegi oqýshylardyń shyǵarmashylyq damýyna, tulǵa bolyp qalyptasýyna barynsha yqpal etedi.
Ekinshiden, álemdik bilim berý júiesindegi myqty básekelestikke qarsy turyp, zamanaýi bilikti mamandardyń artýyna óz septigin tigizedi.
Úshinshiden, muǵalimderdiń óz salalaryna degen jaýapkershiligin arttyra otyryp, oqýshy men ustazdy ortaq shyǵarmashylyq arnaǵa salady. (Buryn bundai ortaq arna bolmady dep aitýǵa bolmas. Alaida, jańa júie álemdik tájirbielerden tolyqtai ótkendikten de, bizdiń bilim berý júiesine tereńirek enip, oń nátije bereri anyq.)
Tórtinshiden, jańa júieni meńgergen oqýshy bolashaq mamandyǵyna tikelei jol alyp, baǵyttalyp shyǵady.
12 jyldyq bilim berý júiesiniń nátijeli bolýyna basty sebepker - bilikti muǵalim. Sebebi, oqýshy muǵalimniń aitqanymen shektelmei ary qarai ózin-ózi alyp kete alatyn deńgeige jetý kerek. Ol úshin árbir ustaz oqýshy talabyn qanaǵattandyra otyryp, kásibiliktiń biik shyńynan kórine bilgen jaǵdaida, júktelgen mindetterdi atqarý jeńilge túsedi. Qansha jylǵy bilim júiesin engizip, qandai tártip ornatsaq ta, bilikti mamandar men talapty shákirtter qatary az bolǵan jaǵdaida kez-kelgen júie ilgeri baspaityny anyq.
Elimizde 12 jyldyq bilim berý júiesine kóshýdiń alǵashqy satylary 2011-2014 jyldary qolǵa alynǵan bolatyn. Osy jyldardan bastap mektepterde oqýlyqtar jańartylyp, jańa standartqa ikemdele bastady. XXI ǵasyrdyń zerek jastaryna jańasha oilaý men ózgeshe júiede bilim berý búgingi tańnyń basty talaby ekenin eskersek, bul ózgerister tolyǵymen qoldaýǵa ie bolary sózsiz.
Barlyq oqytý baǵdarlamalaryn jańartyp, bazany jetildirý, ustazdardy qaitadan daiarlyqtan ótkizip, baǵalaýdyń jańa túrin engizý - mańyzdy qadamdardyń biri. Al, onyń naqty nátijiesin jańa bilim berý júiesine satylap kóshý arqyly bile alamyz. Sondyqtan da 2015 jyldan beri bul júie birinshi, besinshi, on birinshi synyptardy qamtydy.
Árine, alǵashqyda jańa bastamaǵa qarsy ata-analar qatary az bolǵan joq. Munyń negizgi bir sebebi, túsindirý jumystarynyń durys júrgizilmegeninde jatsa kerek. QR Bilim jáne ǵylym ministrligi bundai jaýapkershiligi zor qadamdy asyǵys qabyldai saldy dep aitýǵa da bolmaidy. Demek, alańdaýǵa negiz joq. Ashylyp jatqan tájirbielik synyptar, daiarlaýdan ótkizilgen ustazdardyń barlyǵy da tolyqtai júieniń mańyzy men mánin sezine otyryp, túbegeili iske kirisken.
Jańa júieniń basty mánin Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń: «Bolashaqta eńbek etip, ómir súretinder – búgingi mektep oqýshylary. Muǵalim olardy qalai tárbielese, Qazaqstan sol deńgeide bolady. Sondyqtan júkteletin mindet óte aýyr», - degen sózimen túiindeýge bolady.
12 jyldyń bilim berý júiesine ótpegen jaǵdaida bizdiń bilim berý júiemiz tómendegidei talaptardy qanaǵattandyra almaýshy edi:
- Jańa kásibi deńgeii joǵary mamandar.
- Intellektýaldyq, shyǵarmashylyq qabileti bar shákirt.
- Shynai bilimdi baǵalaý júiesi.
- Daralanǵan oqytý tehnologiialary.
- Kreativti ádis-tásilder.
12 jyldyq bilim berý júiesi tolyǵymen engizilgen tusta BILIM salasynda bastaý alatyn mynadai jańashyldyqtardy atap ótýge bolady:
- Ustazdardyń joǵary pedagogikalyq statýsy.
- Álemdik talaptarǵa sai bilikti mamandar.
- Balldyq júieniń arqasynda joiylatyn baǵa úshin oqý degen ustanym.
- Mektep qabyrǵasynan keiin jańa ómirge daiyn, óz mamandyǵyn aiqyn biletin oqýshy.
- Aqparatty tehnologiialardy jete meńgergen jastar.
Kógershin Tilegen,
Ult portaly
