Biz «Janyńda júr jaqsy adam» degen sózdiń baiybyna bara bermeimiz. Shyn máninde, táýelsizdik dáýirinde óziniń eńbegimen, bilimimen, ónerimen ozyp shyqqan qanshama zamandastarymyz bar. Olardyń júrip ótken joldary – kez kelgen statistikadan artyq kórsetkish.
Nursultan Nazarbaev
Shaǵalasy shýlaǵan, balyǵy taidai týlaǵan Shardaranyń dańqy búginde Qazaqstannan ári asyp, álemdi sharlap ketken. Shalǵaida ornalasqan shaǵyn aýdannyń dańqyn álemge jaiǵan sý aidyny men balyǵy deseńizder qatelesesizder. Qazir sý aidyny kimde joq, sosyn balyqpen kimdi tań qaldyrǵandaisyz?! Shardaranyń dańqyn shyǵarǵan adamdary. Máselen, armrestling sportynan sońǵy jyldar kóleminde qazaqstandyqtardyń aldyna túsetin eshkim bolmai tur. Al, Qazaqstan ulttyq quramasy sapyndaǵy jigitterdiń 90-95 paiyzy (!) Shardaranyń jigitteri! Olardy álemdik arenaǵa alyp shyqqan Arman QARSYBAEV esimdi bapker.
Shardarada armrestling sportynyń negizin osy Arman Qarsybaev qalady. 2001 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda armrestling sporty federatsiiasy quryldy. Sodan bergi jyldar ishinde «Shardara armsport» klýby halyqaralyq arenalarda qarsylas shydatpai keledi.
Iá, Shardara rýhty meken. Qut qonyp, Qydyr daryǵan mekende nebir dúldúl talanttar dúniege kelgen. Arman Qarsybaev – solardyń biregeii. Qazaqtyń baǵyna týǵan sportshynyń aty búginde álemniń túkpir-túkpirine máshhúr. Ol tek sportshy, jattyqtyrýshy ǵana emes, rýhani tárbieshi. «Chempion bolamyn» degen árbir balanyń qiialyna qanat bitirip, jalyndaǵan talai jasqa jol siltedi.
– Meniń balalyq shaǵym toqyraý jyldarymen tuspa-tus keldi de, ol kezde sportqa onsha kóńil bóline qoimady. Sonda da ziltemirdiń salmaǵyndai temir-tersekterdi kóterip, jattyǵýmen boldym. Keiinnen stýdent atandyq. Mamandyǵym – ekonomist. Báribir sporttan qol úzgen joqpyn. Stýdent bolyp júrip armrestling sportynyń qyr-syryn tereń meńgerip shyqtym. Almatyda oqysam da, týǵan jerime asqaq armanymdy arqalap kelgenmin, – deidi ol.
Oqýdy jańa bitirip kelgen balań jigit birer jyl jumyssyz júripti. Alaida, sol kezdiń ózinde aýdannyń atynan oblystyq, respýblikalyq jarystarǵa qatysyp, top jarypty. Keiinnen sport mektepteriniń birine jumysqa ornalasqan. Tabandy eńbeginiń arqasynda aýdandyq sport bólimi basshysy qyzmetine kóterildi.
2001–2017 jyldar aralyǵynda Shardaradan 18 álem chempiony shyǵypty. Demek, 18 ret álem bizdiń Ánuranymyzdy tyńdap, sonsha ret bairaǵymyz tý-ý biikte jelbiredi degen sóz! Osy jyldar ishinde qol kúresiniń 19 sańlaǵy álem chempionatynyń, 78-i Aziia chempionatynyń júldegeri boldy. 134 óren Aziia chempiony atandy. 28 sportshy álem kýbogyn, 19 sportshy Aziia kýbogyn ielendi. Bul shaǵyn ǵana aýdandaǵy bir armrestling sportynyń ǵana tabysy!
Árine, chempiondar jetistigin tizip shyǵý ońai. Alaida, osy ataqqa qol jetkizý úshin qanshama ter tógildi deseńizshi?! Jattyǵý kezindegi qiyndyqtardy jeńiske degen talpynys qana jeńe alary sózsiz. Al, balalyǵy basym bozbalanyń boiyna patriottyq rýh, sanasyna otansúigishtik sezimdi sińirýdiń ózi úlken eńbek.
Álemdik saiystarda olja salyp, el abyroiyn asqaqtatyp júrgen sańlaqtarymyzdyń kóbi aýylda týyp-óskenimen, túpkilikti turaǵyn qaladan tabady. Jer júzindegi áleýeti men mádenieti, turmys- salty ózgerek eldiń bárin aralasa da, týǵan jerinen jyraqtamaǵan Arman aǵanyń ósken ólkege degen mahabbaty sheksiz... Kisimsýden ada, izeti mol azamattan úlgi alatyn tustar kóp. Álemdi moiyndatqan ańyz adamdy kún saiyn kórip júrýdiń ózi aýyldastary úshin bir ǵanibet! Ózinen keiingiler onyń bolmysyna qarap-aq sońynan ilese ketetindei...
Búginde Arman Qarsybaev baptaǵan sporshylardyń aldy shákirt tárbielep júr. Oblys boiynsha qol kúresinen aǵa jattyqtyrýshy S.Nurhalyqov ta osy «Shardara armsport» klýbynyń beldi múshesi. Maǵjan Shámiev, Aidarhan Nurdáýlet, Rústembek Talǵatbek sekildi álem chempiondary jastardy qamqorlyǵyna alyp, izderin jalǵar inilerine qol kúresiniń qyr-syryn úiretýde. Bir jarysta 37 birdei ońtústikkoreialyqty jeńgen Qydyráli Ońǵarbaevty kópshilikke tanystyryp jatýdyń ózi artyq bolar. Álemniń birneshe dúrkin chempiony, bolgariialyq Svetan Gashevskidi, keshege deiin jeńilip kórmegen latviialyq Ianin Amolinsti áp degennen «aýylyna» qaitýǵa májbúrlegen Shynbolat Raihanovtyń shákirtteri de elimizdiń namysyn qorǵaýǵa daiyn.
Shardaralyq sportshylar jerlesterin tek jeńisterimen ǵana emes, igi isterimen de qýantyp júr. Biyl Astana kúni merekesine orai ashylǵan «Sportshylar alleiasy» shardaralyqtarǵa shabyt syilady. Shardaralyqtar ýaqytqa deiin kúl-qoqys basyp jatqan jerdi az ýaqyt ishinde abattandyryp jiberdi. Alleiada bulshyq eti bultyldaǵan eki sportshynyń qol kúrestirip jatqan sáti somdalǵan eskertkish ornatylǵan. Jan-jaǵyna shym tóselip, 300-ge jýyq dekorativti aǵash otyrǵyzylǵan. «Chempiondar alleiasynyń» ásirese, jas urpaqqa berer tárbielik máni zor. Olar tasqa qashap jazylǵan dańqty sportshy aǵa-ápkeleriniń esimderin osy jerden kórip, bolashaqta solarǵa qarap boi túzeitin bolady» deidi Arman Qarsybaev aǵynan jarylyp...
Arman Qarsybaevtyń ákesi – Roman aqsaqal soǵys ardageri. Arman dúniege kelgende Kúlsara anamyz – 42-de, Roman aqsaqal 57 jasta eken. Áke armany oryndaldy. Uly «Halqyńa qyzmet et» deitin áke ósietine adaldyq tanytty. Jyl saiyn sporttyń birneshe túrinen Roman Qarsybaev atyndaǵy týrnir ótkizip keledi. Al, anasy qarashańyraqta, ulynyń jeńisimen kóńili marqaiyp otyr. Ózi jan-jarymen bes ul-qyz tárbieleýde.
Myqtylyqty tanytý bar da, ony moiyndata bilý bir bólek. Búginde «Shardara Armsport» komandasynan qol kúresin úirenýge taiaý kórshi memleketterden bólek ońtústikkoreialyqtar men frantsýzdardyń Shardaraǵa aǵylýy osy sózimizdiń dáleli.
Armandai uldary bar Alashta ne arman bar, shirkin!
Damira Moldanazarova
