100 jańa esim - Bahargúl Tólegen: Qazaqtyń ulttyq qundylyǵyn nasihattaýǵa ekpin qoiamyn

100 jańa esim - Bahargúl Tólegen: Qazaqtyń ulttyq qundylyǵyn nasihattaýǵa ekpin qoiamyn

«Qazaqstannyń 100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy, kollektsioner-etnograf Bahargúl Tólegen aldaǵy jospary jaiynda aityp berdi, dep habarlaidy QazAqparat.

«Bul joba («100 jańa esim») týraly menen suhbat alýǵa kelgen jýrnalisterden estigen bolatynmyn. Suhbat barysynda meniń osy jobaǵa qatysyp kórýime bolatynyn aityp, oi saldy. Keiinirek, joba týraly izdenip, oqyp kórdim. Jobaǵa qatysý úshin qoiylǵan talaptarǵa sai bolǵandyqtan, qatysyp kórýge bel býdym. Meniń oiymsha, bul jobada meniń ulttyq qundylyqtarymyz ben salt-dástúrimizdiń barynsha saqtalyp, jahandaný zamanynda jutylmaý úshin ulttyq qundylyqty nasihattap júrgenim basa nazarǵa alyndy. Oǵan qosa, Qazaqstanda tuńǵysh ret jeke murajai ashqanym esepke alynǵan bolý kerek. Qazirgi «Ádemi-ai» mýzeii Ádilet ministrliginde tirkelgen tuńǵysh jeke mýzei bolyp otyr. Bul 15 jyl boiy antikvariat, turmystyq zattar jáne kúmis zergerlik buiymdardy izdestirý men uiymdastyrýdyń nátijesi. Onyń eshbirin satpaimyn. Óskeleń urpaqqa kórsetýge jyl saiyn «Ult jaýharlary» degen kórmeni uiymdastyryp, qazaqtyń kóne ónerin halyq arasynda nasihattap, onyń umytylmaýy úshin qyzmet etip kelemin. «Ult jaýharlary» degen fotoalbom da shyqqan edi», - dedi Bahargúl Tólegen. 

Onyń aitýynsha, antikvariat, turmystyq zattar jáne zergerlik buiymdar salasyna, kásipke degen qyzyǵýshylyǵym bala kezden bastaý alǵan. 

«Ádemilikti bala kezden jaqsy kóremin. Odan keiin, stýdent kezimde de tarih jáne etnografiiaǵa qyzyǵýshylyq tanyttym. Qytai antikvariattyq buiymdary saqtalǵan murajailarǵa jii baratynmyn. Oqýymdy aiaqtaǵan soń, Qazaqstanǵa keldim. 90 jyldar aýmaly-tókpeli kezeń edi. Sol kezde biznesimdi bastadym. Ol kezde bos turǵan salany tolyqtyrdym desem de bolady. Ol kezeńde halyqtyń salt-dástúri álsirep qalǵan edi. Mádeni qundylyqtardy nasihattaityn adam kerek boldy. Sondyqtan osy biznesti ultjandy azamat retinde bastadym dep aitýǵa bolady. Osylaisha, ózim súigen jáne júrektiń qalaýymen osy kásipti bastadym», - dedi ol. 

Osy oraida B. Tólegen naryqta tabysty bolý, atalǵan «Ádemi-ai» saýda belgisin ómirsheń etýdi, ǵasyrlyq etýdi armandaitynyn aitty. Ulttyq kádesyilardyń sany artyp, halyqtyń suranysyna jaýap berý úshin jumysyn jalǵastyra bermek. Ulttyq kádesyilardy kúndelikti ómirde qoldanýyn qamtamasyz etip, álemge ulttyq qundylyq pen jádigerlerdi pash etýdi kózdep otyr.

«Dúniejúzine qazaqtyń ulttyq qundylyǵyn nasihattaý eldiktiń belgisi dep oilaimyn. Sondyqtan osy jolda tynbai eńbek etýdi jalǵastyramyn. Jalpy, jobaǵa qatysqanyma qýanyshtymyn. Sebebi, eńbegimniń elengenin baiqap, qanat bitkendei boldy. Kúsh-qýatymdy arttyrdy. Ol jobada «100 jańa esim» bolyp halyqqa tanylǵandardyń qatarynda bolǵanym men úshin úlken mártebe, sonymen qatar úlken jaýapkershilik. Bul joba meniń halyq arasynda tanylyp, ult janashyry, halqymyzdy salt-dástúrin nasihatap júrgen adam retinde halyq súiispenshiligin aldym desem artyq bolmas», - dedi Bahargúl Tólegen.