1 jeltoqsan - Dúniejúzilik SPID-ke qarsy kúres kúni

1 jeltoqsan - Dúniejúzilik SPID-ke qarsy kúres kúni

Resmi statistikaǵa súiensek, Qazaqstanda VICh indetin juqtyrǵan 30 myńǵa jýyq adam tirkeýde tur. Almaty qalasynda osy diagnozben ómir súrip jatqandar sany 5 myńǵa jýyqtaidy.

Jurtshylyq arasynda VICh seks-indýstriia qyzmetkerleri, gomoseksýalister nemese nashaqorlardyń aýrýy degen jańsaq pikir qalyptasqan. Sebebi, virýs adam aǵzasyna qan men sháýet arqyly, ana súti arqyly da taralýy múmkin. Ol bir shpritsti paidalanǵanda, jynystyq qatynas kezinde nemese bosanǵan kezde anadan balaǵa juǵady. Ony meditsina quraldary durys zararsyzdandyrylmaǵan jaǵdaida aýrýhanalarda juqtyrý qaýpi de joq emes. Biraq VICh juqtyrǵan naýqaspen bir staqannan sý ishkennen, bir súlgi paidalanǵannan nemese súiisken kezde aýrý juqpaidy. Sondai-aq, infektsiia silekei arqyly nemese aýa arqyly taralmaidy.

Respýblikalyq SPID-ke qarsy kúres ortalyǵynyń málimetinshe, ótken jyly ilimiz boiynsha 2 865 adam virýs juqtyrǵan. Onyń 1 700-den astamy – er adamdar, myńnan astamy – áielder. 62 paiyzy geteroseksýaldyq qatynas saldarynan bolǵan. Syrqatqa shaldyqqandardyń basym bóligi 30 ben 49 jas aralyǵyndaǵylar.

«Bul aýrý ár kezeńde ártúrli simptomdarǵa ie. Virýs juqtyrǵannan keiin alǵashqy 2-4 aptada naýqastardyń 40-90 paiyzy ózderin sýyq tigendei  sezinedi. Denesi del-sal bolyp, tamaǵy aýyrady, tońyp, ústi qyshidy, aýyz qýysynda jara paida bolyp, limfa bezderi ulǵaiady. Testerdiń bári bolmasa da kópshiligi virýs arqyly bólinetin antidenelerdi anyqtai alady. Degenmen ár jarty jylda nemese jylyna bir ret VICh-ke test tapsyrýdy ádetke ainaldyrǵan jón. Onyń ústine, qazaqstandyqtar tekserýdiń bul túrinen turǵylyqty emhanasy arqyly tegin óte alady», - deidi Meditsinalyq saqtandyrý qorynyń Almaty filialy direktory Tileýhan Ábildaev.

Immýn tapshylyǵy virýsyn emdeýge bolady. Biraq odan tolyq aiyǵyp ketý múmkin emes. Retrovirýsqa qarsy kúsheitilgen terapiianyń arqasynda virýs juqtyrǵan patsientterdiń ómirin 70-80 jasqa deiin uzartýǵa bolady, deidi maman.

«Virýs anyqtalǵan jaǵdaida naýqas eń aldymen SPID ortalyǵyna baryp tirkelýi qajet. Óitkeni, aýrýdy baqylaýda ustaýdyń mańyzy óte zor. Esepte turǵan azamattar kepildendirilgen tegin meditsinalyq kómek sheńberinde retrovirýsqa qarsy emdi tegin ala alady. Der kezinde emdelmese immýn tapshylyǵy virýsy SPID-ke ainalyp ketedi», - dep qosty T. Ábildaev.

Aitýynsha, esepte turǵan azamattar retrovirýsqa qarsy emdi tegin ala alady. VICh juqtyrǵan analardyń balalaryna arnalǵan taǵamdar men dári-dármek tegin beriledi.