Búgin Úkimettiń baspasóz ortalyǵynda ótken baspasóz konferentsiiasynda QR ulttyq ekonomika vitse-ministri Serik Jumanǵarin Elbasynyń 2018 jylǵy 7 qarashada Qaýipsizdik keńesinde bergen tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda tarifterdi tómendetý jáne tarif qalyptastyrý aiqyndyǵyn kúsheitý boiynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly aityp berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
S. Jumanǵarin 2018 jylǵy 12 qarashadan bastap barlyq óńirlerde halyqpen keri bailanysty retke keltirý jumysy uiymdastyrylǵanyn, onyń nátijesi boiynsha halyqpen BAQ, ákimdik, «Atameken» UKP, «Nur Otan» partiiasy, qoǵamdyq birlestikterdiń ókilderi men basqa da qyzyǵýshylyq tanytýshylardyń qatysýymen TKSh salasyndaǵy problemalyq máselelerge qatysty 102 qoǵamdyq qabyldaý ótkizilgenin aityp ótti. Atalǵan qabyldaýlar jumysyna 3 myńǵa jýyq adam qatysty.
Qoǵamdyq qabyldaýlarǵa kelýge múmkindigi joq tutynýshylarǵa «jedel jeli» telefondary uiymdastyrylǵan.
«Kelip túsken ótinimder men aryz-shaǵymdardy qaraý qorytyndysy boiynsha, sondai-aq, monopolisterdiń negizsiz alǵan kiristerin anyqtap, olardy tutynýshylarǵa qaitarý maqsatynda monopolisterdi jospardan tys 55 tekserý jumystary bastaldy. 15 jospardan tys tekseris bastalý satysynda tur», — dedi S. Jumanǵarin.
Vitse-ministrdiń aitýynsha, júrgizilgen jumystardyń nátijesinde, barlyq óńirde kommýnaldyq qyzmetterdiń: sýmen jabdyqtaý, sý tartý, elektrmen jabdyqtaý, jylýmen jáne gazben qamtý tarifterin tómendetý kózdegen.
Jylýmen jabdyqtaý salasy
QR UEM aqparatyna sáikes, biylǵy 20 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha, úsh óńirdiń turǵyndary úshin jylý tarifteri tómendetilgen:
-
Aqmola oblysy – 36,8%-ǵa (116,1-den 73,4 teńge/m2 deiin);
-
Soltústik Qazaqstan oblysy – 1,1%-ǵa (114,7-den 113,4 teńge/m2 deiin);
-
Shyǵys Qazaqstan oblysy (Semei q.) – 2,8%-ǵa (70,1-den 68,2 teńge/m2 deiin).
Budan ózge, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap qalǵan 14 óńirdiń halqyna tarifter tómendeitini boljanǵan: Qaraǵandy oblysynda 2,2%-dan Túrkistan oblysynda 15,3%-ǵa deiin. Sonyń nátijesinde halyqtyń jylýmen qamtý qyzmetterinen únemdeitin somasy shamamen 6 mlrd tg quraidy.
«2019 jylǵy 1 qańtardan bastap shekti tarifter aiasynda barlyq óńirde qyzmettiń bes túri boiynsha (sýmen jabdyqtaý, sý tartý, elektrmen jabdyqtaý, jylýmen qamtý jáne gazben qamtý) tarifterdiń ulǵaiýy josparlanǵan edi. Ýákiletti organnyń jergilikti atqarýshy ornandarmen birlesip tabiǵi monopoliialar sýbektilerimen júrgizgen jumysynyń nátijesinde 1 qańtardan bastap tarifter ulǵaimai, tómendeidi dep kózdep otyrmyz», — dedi S. Jumanǵarin.
QR Ulttyq ekonomika ministrliginiń derekterine sáikes, kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap Aqtóbe oblysynyń halqyna jylý tarifin 10%-ǵa (129,25-ten 116,33 teńge/m2 deiin) tómendetý kózdelgen. Oǵan qosa, «Aqtóbe JEO» AQ jylý energiiasyn óndirý qyzmetine ótemdik tariftiń bekitilýine orai, jylý tarifi 2019 jylǵy 1 aqpannan bastap qosymsha 10%-ǵa (116,33-ten 104,7 teńge/m2 deiin) tómendeýi kútilýde. Osylaisha, jalpy 2019 jyly Aqtóbe oblysynyń halqyna jylý tarifi 19%-ǵa (129,25-ten 104,7 teńge/m2 deiin) tómendeidi dep boljanǵan.
Sýmen jabdyqtaý salasy
2018 jylǵy 20 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha Jambyl oblysynda halyq úshin sý tarifi 22%-ǵa (52,3-ten 40,8 teńge /3-ke deiin) qysqartyldy.
Budan basqa, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap qalǵan 16 aimaqta turǵyndar úshin tarifter 3%-dan 22,7%-ǵa deiin tómendemek.
Sý tartý salasy
Búgingi kúni Jambyl oblysynyń halqy úshin sý burý tarifi 0,4%-ǵa (16,4-ten 16,3 teńge/3-ke deiin) tómendedi. Sonymen qatar, S. Jumanǵarin eldegi eń tómen tarif Jambyl oblysynda ekenin atap ótti.
Budan basqa, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap qalǵan 16 aimaqtyń halqy úshin tarif deńgeii 3%-dan 11,4%-ǵa deiin (54,07-den 47,91 teńge/m3-ge deiin) tómendeidi.
«Sonyń nátijesinde halyqty sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý qyzmetterine ketetin qarjyny únemdeý kólemi 2 mlrd teńgeden asady», — dedi ulttyq ekonomika vitse-ministri S. Jumanǵarin.
Gazben jabdyqtaý salasy
QR Ulttyq ekonomika ministrliginiń málimetinshe, keler jyldyń 1 qańtarynan bastap boljamdy baǵanyń tómendeý deńgeii 3,3%-dan 17,5% aralyǵynda bolmaq. Sonymen birge, Almaty halqy úshin gaz baǵasy 12%-ǵa tómendemek (29,8-den 26,2 teńge/m3), Shymkent qalasy men Túrkistan oblysynda — 6% (30,7-den 28,9 teńge/m3), Jambyl oblysynda — 6% (24,3-ten 22,8 teńge/m3). Nátijesinde gazben jabdyqtaý qyzmetterine halyq qarajatynyń shamamen 5 mlrd teńgesi únemdelmek.
Elektrmen jabdyqtaý salasy
«Keshe ǵana Energetika ministrligi stantsiialardaǵy baǵanyń tómendegeni týraly aqparatty jariialady. Júrgizilgen jumystardyń arqasynda tizbekpen energiiamen jabdyqtaýdyń túpkilikti qyzmetteri úshin baǵany tómendetý múmkin boldy. Óitkeni elektr energiiasynyń bólshektik baǵalary boiynsha stantsiialardyń úlesi 60%-ǵa deiin jetedi», — dedi S. Jumanǵarin.
Ulttyq ekonomika ministrligi elektr energiiasyn jetkizý tarifterin tómendetý boiynsha jumystar júrgizdi. Sonymen qatar, S. Jumanǵarinnyń aitýynsha, aiiaqaralyq deńgeide elektr energiiasyn jntkizetin «KEGOC» AQ-nyń 2015 jyly bekitilgen tarifi bes jyldyq limit aiasynda 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap 12%-ǵa (2,4-ten 2,8 teńge/kVtch) deiin ósýi kerek bolatyn. Sonymen qatar, QR UEM-niń Tabiǵi monopoliialardy retteý, básekelestikti jáne tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaý komiteti «KEGOC» AQ-men birge tarifti ósirmei, sol qalpynda 2,4 tg/kVtch deńgeiinde qaldyrý týraly ýaǵdalasty.
2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap halyq úshin elektr energiiasyna arnalǵan baǵany tómendetý Respýblikanyń barlyq óńirlerinde kútilýde. 2018 jyldyń 20 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha halyq úshin elektr energiianyń baǵalary Jambyl oblysynda 3,6%-ǵa (13,35-ten 12,86 teńge/kVts deiin) jáne Qyzylorda oblysynda 4%-ǵa (14,51-den 13,93teńge/kVts deiin) tómendetildi.
Halyq úshin bólshek baǵany boljamdyq tómendetý 1,7%-dan 22,32%-ǵa deiin quraidy. Nátijesinde halyqtyń qarajatyn únemdeý jalpy elektrmen jabdyqtaý qyzmeti úshin 7,8 mlrd teńgege jýyq quraidy.
Sondai-aq, zańdy tulaǵalar úshin elektr energiiasyna arnalǵan bólshek baǵalardy tómendetý 8 óńirde 1,7%-den 18% kútilýde. Bul ulttyq ekonomika vitse-ministriniń aitýynsha, bizneske oń áserin beredi.
Jalpy tutynýshylardyń qarajat únemdeýi elektrmen jabdyqtaý qyzmeti úshin shamamen 14,5 mlrd teńgeni quraidy.
«Aita ketý kerek joǵarydaǵy tarifterdi tómendetý nátijesinde aiyna halyqtyń kommýnaldyq qyzmetke ortasha tólem cheginiń kólemin tómendetýge (sýmen jabdyqtaý, sý burý, elektrmen jabdyqtaý, jylýmen jabdyqtaý jáne gazben jabdyqtaý) jol ashylady», — dedi S. Jumanǵarin.
Osylaisha, máselen, aýadany 60 m2-y 2 bólmeli páterde turyp jatqan úsh adamnan turatyn otbasynyń ortasha esep shotynyń tómendeýi mynadai mólsherlerdi quraidy: Almaty qalasynda orta eseppen kommýnaldyq qyzmetter úshin 14 483 teńge tóleidi. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha tólem 13 128 teńgeni quraidy nemese 1 353 teńgege tómendeidi. Osylaisha, kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý shamamen 9 700 teńgeni quraidy. Astana qalasynda orta eseppen kommýnaldyq qyzmetter úshin tólem 10 666 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap jalpy alǵanda ortasha 9 604 teńgeni quraidy nemese 1 062 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 9 000 teńgeni quraidy.
«Qazirgi tańda bizdiń jáne áriptesterimizdiń atyna aitylǵan synǵa qatysty belgili bir qorytyndy jasaldy, tabiǵi monopoliialar sýbektilerimen tiisti jumystar júrgizildi, 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap respýblika boiynsha sýmen jabdyqtaý, sý tartý, energiiamen jabdyqtaý, jylýmen jáne gazben qamtý qyzmetterine tarifter tómendeidi dep josparlap otyrmyz», — dep túiindedi S. Jumanǵarin.
Shymkent qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 13 788 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 12 447 teńgeni quraidy nemese 1 340 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý shamamen 10 000 teńgeni quraidy.
Aqtóbe qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 11 405 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 10 336 teńgeni quraidy nemese 1 068 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 9 000 teńgeni quraidy.
Óskemen qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 6 654 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 6 341teńgeni quraidy nemese 313 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 3000 teńgeni quraidy.
Taraz qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 10 471 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 9 665 teńgeni quraidy nemese 806 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý5 500 teńgeni quraidy.
Oral qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 10 910 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 9 875 teńgeni quraidy nemese 1 035 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 8 600 teńgeni quraidy.
Qyzylorda qalasynda 9 153 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem8 288 teńgeni quraidy nemese 865 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 7 000 teńgeni quraidy.
Petropavl qalasynda ortasha eseppen kommýnaldyq qyzmetter tólemi 10 857 teńgeni quraidy. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap ortasha jalpy tólem 10 474 teńgeni quraidy nemese 383 teńgege tómendeidi. Kommýnaldyq qyzmetterge tólem boiynsha jyldyq únemdeý 4000 teńgeni quraidy.
Sonymen qatar, vitse-ministr S. Jumanǵarin jergilikti atqarýshy organdar PIK (páter ieleriniń kooperativi) qyzmetterine, qoqys shyǵarý, lift qyzmetteri jáne avtobýstyq tasymaldarǵa tarifti tómendetý boiynsha jumys júrgizip jatqanyn atap ótti. Óńirlerde PIK qyzmetterine tarifterdi Pavlodar oblysynda 2,2%-dan Jambyl oblysynda 20%-ǵa deiin tómendetý kózdelgen. Qoqys shyǵarý qyzmetterine Túrkistan oblysynda 2,1%-dan Pavlodar oblysynda 24,7% deiin. Lift qyzmetterine 3%-dan 50%-ǵa deiin. Avtobýs tasymaldaryna Túrkistan oblysynda tarifterdi 10%-ǵa tómendetý josparda bar.
