بٷگٸن ٷكٸمەتتٸڭ باسپاسٶز ورتالىعىندا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا قر ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين ەلباسىنىڭ 2018 جىلعى 7 قاراشادا قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا تاريفتەردٸ تٶمەندەتۋ جەنە تاريف قالىپتاستىرۋ ايقىندىعىن كٷشەيتۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
س. جۇمانعارين 2018 جىلعى 12 قاراشادان باستاپ بارلىق ٶڭٸرلەردە حالىقپەن كەرٸ بايلانىستى رەتكە كەلتٸرۋ جۇمىسى ۇيىمداستىرىلعانىن, ونىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا حالىقپەن باق, ەكٸمدٸك, «اتامەكەن» ۇكپ, «نۇر وتان» پارتيياسى, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەن باسقا دا قىزىعۋشىلىق تانىتۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن تكش سالاسىنداعى پروبلەمالىق مەسەلەلەرگە قاتىستى 102 قوعامدىق قابىلداۋ ٶتكٸزٸلگەنٸن ايتىپ ٶتتٸ. اتالعان قابىلداۋلار جۇمىسىنا 3 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى.
قوعامدىق قابىلداۋلارعا كەلۋگە مٷمكٸندٸگٸ جوق تۇتىنۋشىلارعا «جەدەل جەلٸ» تەلەفوندارى ۇيىمداستىرىلعان.
«كەلٸپ تٷسكەن ٶتٸنٸمدەر مەن ارىز-شاعىمداردى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا, سونداي-اق, مونوپوليستەردٸڭ نەگٸزسٸز العان كٸرٸستەرٸن انىقتاپ, ولاردى تۇتىنۋشىلارعا قايتارۋ ماقساتىندا مونوپوليستەردٸ جوسپاردان تىس 55 تەكسەرۋ جۇمىستارى باستالدى. 15 جوسپاردان تىس تەكسەرٸس باستالۋ ساتىسىندا تۇر», — دەدٸ س. جۇمانعارين.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە, بارلىق ٶڭٸردە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ: سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ تارتۋ, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن جەنە گازبەن قامتۋ تاريفتەرٸن تٶمەندەتۋ كٶزدەگەن.
جىلۋمەن جابدىقتاۋ سالاسى
قر ۇەم اقپاراتىنا سەيكەس, بيىلعى 20 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا, ٷش ٶڭٸردٸڭ تۇرعىندارى ٷشٸن جىلۋ تاريفتەرٸ تٶمەندەتٸلگەن:
-
اقمولا وبلىسى – 36,8%-عا (116,1-دەن 73,4 تەڭگە/م2 دەيٸن);
-
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى – 1,1%-عا (114,7-دەن 113,4 تەڭگە/م2 دەيٸن);
-
شىعىس قازاقستان وبلىسى (سەمەي ق.) – 2,8%-عا (70,1-دەن 68,2 تەڭگە/م2 دەيٸن).
بۇدان ٶزگە, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قالعان 14 ٶڭٸردٸڭ حالقىنا تاريفتەر تٶمەندەيتٸنٸ بولجانعان: قاراعاندى وبلىسىندا 2,2%-دان تٷركٸستان وبلىسىندا 15,3%-عا دەيٸن. سونىڭ نەتيجەسٸندە حالىقتىڭ جىلۋمەن قامتۋ قىزمەتتەرٸنەن ٷنەمدەيتٸن سوماسى شامامەن 6 ملرد تگ قۇرايدى.
«2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ شەكتٸ تاريفتەر اياسىندا بارلىق ٶڭٸردە قىزمەتتٸڭ بەس تٷرٸ بويىنشا (سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ تارتۋ, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن قامتۋ جەنە گازبەن قامتۋ) تاريفتەردٸڭ ۇلعايۋى جوسپارلانعان ەدٸ. ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورناندارمەن بٸرلەسٸپ تابيعي مونوپولييالار سۋبەكتٸلەرٸمەن جٷرگٸزگەن جۇمىسىنىڭ نەتيجەسٸندە 1 قاڭتاردان باستاپ تاريفتەر ۇلعايماي, تٶمەندەيدٸ دەپ كٶزدەپ وتىرمىز», — دەدٸ س. جۇمانعارين.
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, كەلەسٸ جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ اقتٶبە وبلىسىنىڭ حالقىنا جىلۋ تاريفٸن 10%-عا (129,25-تەن 116,33 تەڭگە/م2 دەيٸن) تٶمەندەتۋ كٶزدەلگەن. وعان قوسا, «اقتٶبە جەو» اق جىلۋ ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ قىزمەتٸنە ٶتەمدٸك تاريفتٸڭ بەكٸتٸلۋٸنە وراي, جىلۋ تاريفٸ 2019 جىلعى 1 اقپاننان باستاپ قوسىمشا 10%-عا (116,33-تەن 104,7 تەڭگە/م2 دەيٸن) تٶمەندەۋٸ كٷتٸلۋدە. وسىلايشا, جالپى 2019 جىلى اقتٶبە وبلىسىنىڭ حالقىنا جىلۋ تاريفٸ 19%-عا (129,25-تەن 104,7 تەڭگە/م2 دەيٸن) تٶمەندەيدٸ دەپ بولجانعان.
سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسى
2018 جىلعى 20 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا جامبىل وبلىسىندا حالىق ٷشٸن سۋ تاريفٸ 22%-عا (52,3-تەن 40,8 تەڭگە /3-كە دەيٸن) قىسقارتىلدى.
بۇدان باسقا, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قالعان 16 ايماقتا تۇرعىندار ٷشٸن تاريفتەر 3%-دان 22,7%-عا دەيٸن تٶمەندەمەك.
سۋ تارتۋ سالاسى
بٷگٸنگٸ كٷنٸ جامبىل وبلىسىنىڭ حالقى ٷشٸن سۋ بۇرۋ تاريفٸ 0,4%-عا (16,4-تەن 16,3 تەڭگە/3-كە دەيٸن) تٶمەندەدٸ. سونىمەن قاتار, س. جۇمانعارين ەلدەگٸ ەڭ تٶمەن تاريف جامبىل وبلىسىندا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بۇدان باسقا, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قالعان 16 ايماقتىڭ حالقى ٷشٸن تاريف دەڭگەيٸ 3%-دان 11,4%-عا دەيٸن (54,07-دەن 47,91 تەڭگە/م3-گە دەيٸن) تٶمەندەيدٸ.
«سونىڭ نەتيجەسٸندە حالىقتى سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ قىزمەتتەرٸنە كەتەتٸن قارجىنى ٷنەمدەۋ كٶلەمٸ 2 ملرد تەڭگەدەن اسادى», — دەدٸ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ س. جۇمانعارين.
گازبەن جابدىقتاۋ سالاسى
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, كەلەر جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بولجامدى باعانىڭ تٶمەندەۋ دەڭگەيٸ 3,3%-دان 17,5% ارالىعىندا بولماق. سونىمەن بٸرگە, الماتى حالقى ٷشٸن گاز باعاسى 12%-عا تٶمەندەمەك (29,8-دەن 26,2 تەڭگە/م3), شىمكەنت قالاسى مەن تٷركٸستان وبلىسىندا — 6% (30,7-دەن 28,9 تەڭگە/م3), جامبىل وبلىسىندا — 6% (24,3-تەن 22,8 تەڭگە/م3). نەتيجەسٸندە گازبەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرٸنە حالىق قاراجاتىنىڭ شامامەن 5 ملرد تەڭگەسٸ ٷنەمدەلمەك.
ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سالاسى
«كەشە عانا ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ستانتسييالارداعى باعانىڭ تٶمەندەگەنٸ تۋرالى اقپاراتتى جارييالادى. جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا تٸزبەكپەن ەنەرگييامەن جابدىقتاۋدىڭ تٷپكٸلٸكتٸ قىزمەتتەرٸ ٷشٸن باعانى تٶمەندەتۋ مٷمكٸن بولدى. ٶيتكەنٸ ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ بٶلشەكتٸك باعالارى بويىنشا ستانتسييالاردىڭ ٷلەسٸ 60%-عا دەيٸن جەتەدٸ», — دەدٸ س. جۇمانعارين.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ ەلەكتر ەنەرگيياسىن جەتكٸزۋ تاريفتەرٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزدٸ. سونىمەن قاتار, س. جۇمانعاريننىڭ ايتۋىنشا, ايياقارالىق دەڭگەيدە ەلەكتر ەنەرگيياسىن جنتكٸزەتٸن «KEGOC» اق-نىڭ 2015 جىلى بەكٸتٸلگەن تاريفٸ بەس جىلدىق ليميت اياسىندا 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ 12%-عا (2,4-تەن 2,8 تەڭگە/كۆتچ) دەيٸن ٶسۋٸ كەرەك بولاتىن. سونىمەن قاتار, قر ۇەم-نٸڭ تابيعي مونوپولييالاردى رەتتەۋ, بەسەكەلەستٸكتٸ جەنە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتٸ «KEGOC» اق-مەن بٸرگە تاريفتٸ ٶسٸرمەي, سول قالپىندا 2,4 تگ/كۆتچ دەڭگەيٸندە قالدىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستى.
2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ حالىق ٷشٸن ەلەكتر ەنەرگيياسىنا ارنالعان باعانى تٶمەندەتۋ رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە كٷتٸلۋدە. 2018 جىلدىڭ 20 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا حالىق ٷشٸن ەلەكتر ەنەرگييانىڭ باعالارى جامبىل وبلىسىندا 3,6%-عا (13,35-تەن 12,86 تەڭگە/كۆتس دەيٸن) جەنە قىزىلوردا وبلىسىندا 4%-عا (14,51-دەن 13,93تەڭگە/كۆتس دەيٸن) تٶمەندەتٸلدٸ.
حالىق ٷشٸن بٶلشەك باعانى بولجامدىق تٶمەندەتۋ 1,7%-دان 22,32%-عا دەيٸن قۇرايدى. نەتيجەسٸندە حالىقتىڭ قاراجاتىن ٷنەمدەۋ جالپى ەلەكترمەن جابدىقتاۋ قىزمەتٸ ٷشٸن 7,8 ملرد تەڭگەگە جۋىق قۇرايدى.
سونداي-اق, زاڭدى تۇلاعالار ٷشٸن ەلەكتر ەنەرگيياسىنا ارنالعان بٶلشەك باعالاردى تٶمەندەتۋ 8 ٶڭٸردە 1,7%-دەن 18% كٷتٸلۋدە. بۇل ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, بيزنەسكە وڭ ەسەرٸن بەرەدٸ.
جالپى تۇتىنۋشىلاردىڭ قاراجات ٷنەمدەۋٸ ەلەكترمەن جابدىقتاۋ قىزمەتٸ ٷشٸن شامامەن 14,5 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى.
«ايتا كەتۋ كەرەك جوعارىداعى تاريفتەردٸ تٶمەندەتۋ نەتيجەسٸندە ايىنا حالىقتىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتكە ورتاشا تٶلەم چەگٸنٸڭ كٶلەمٸن تٶمەندەتۋگە (سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ بۇرۋ, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەنە گازبەن جابدىقتاۋ) جول اشىلادى», — دەدٸ س. جۇمانعارين.
وسىلايشا, مەسەلەن, اۋادانى 60 م2-ى 2 بٶلمەلٸ پەتەردە تۇرىپ جاتقان ٷش ادامنان تۇراتىن وتباسىنىڭ ورتاشا ەسەپ شوتىنىڭ تٶمەندەۋٸ مىناداي مٶلشەرلەردٸ قۇرايدى: الماتى قالاسىندا ورتا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ٷشٸن 14 483 تەڭگە تٶلەيدٸ. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا تٶلەم 13 128 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 1 353 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. وسىلايشا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ شامامەن 9 700 تەڭگەنٸ قۇرايدى. استانا قالاسىندا ورتا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ٷشٸن تٶلەم 10 666 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ جالپى العاندا ورتاشا 9 604 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 1 062 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 9 000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
«قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدٸڭ جەنە ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ اتىنا ايتىلعان سىنعا قاتىستى بەلگٸلٸ بٸر قورىتىندى جاسالدى, تابيعي مونوپولييالار سۋبەكتٸلەرٸمەن تيٸستٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ تارتۋ, ەنەرگييامەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن جەنە گازبەن قامتۋ قىزمەتتەرٸنە تاريفتەر تٶمەندەيدٸ دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز», — دەپ تٷيٸندەدٸ س. جۇمانعارين.
شىمكەنت قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 13 788 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 12 447 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 1 340 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ شامامەن 10 000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
اقتٶبە قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 11 405 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 10 336 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 1 068 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 9 000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ٶسكەمەن قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 6 654 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 6 341تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 313 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 3000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
تاراز قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 10 471 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 9 665 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 806 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ5 500 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ورال قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 10 910 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 9 875 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 1 035 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 8 600 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
قىزىلوردا قالاسىندا 9 153 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم8 288 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 865 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 7 000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
پەتروپاۆل قالاسىندا ورتاشا ەسەپپەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر تٶلەمٸ 10 857 تەڭگەنٸ قۇرايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ورتاشا جالپى تٶلەم 10 474 تەڭگەنٸ قۇرايدى نەمەسە 383 تەڭگەگە تٶمەندەيدٸ. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تٶلەم بويىنشا جىلدىق ٷنەمدەۋ 4000 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
سونىمەن قاتار, ۆيتسە-مينيستر س. جۇمانعارين جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار پيك (پەتەر يەلەرٸنٸڭ كووپەراتيۆٸ) قىزمەتتەرٸنە, قوقىس شىعارۋ, ليفت قىزمەتتەرٸ جەنە اۆتوبۋستىق تاسىمالدارعا تاريفتٸ تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. ٶڭٸرلەردە پيك قىزمەتتەرٸنە تاريفتەردٸ پاۆلودار وبلىسىندا 2,2%-دان جامبىل وبلىسىندا 20%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ كٶزدەلگەن. قوقىس شىعارۋ قىزمەتتەرٸنە تٷركٸستان وبلىسىندا 2,1%-دان پاۆلودار وبلىسىندا 24,7% دەيٸن. ليفت قىزمەتتەرٸنە 3%-دان 50%-عا دەيٸن. اۆتوبۋس تاسىمالدارىنا تٷركٸستان وبلىسىندا تاريفتەردٸ 10%-عا تٶمەندەتۋ جوسپاردا بار.
