الماتى قالاسىندا «دٸني ەكسترەميزم جەنە تەرروريزمگە قارسى تۇرۋ: كەدەرگٸلەر جەنە ونى شەشۋ جولدارى» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ.
شارا «اۋىل» حدپپ-نىڭ جەنە د.ا.قوناەۆ اتىنداعى ەۋرازييالىق زاڭ اكادەميياسىنىڭ بٸرلەسكەن باستاماسى نەگٸزٸندە ۇيىمداستىرىلدى.
شارا ماقساتى – قوعامعا ٸرٸتكٸ سالۋشى ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدٸ تامىرىمەن جويۋ, بولدىرماۋ, الدىن الۋ, ەسٸرەسە جاستار اراسىندا بۇل زۇلىمدىقتاردىڭ قاۋپٸن تٷسٸندٸرۋ.
«تەرروريزم جەنە دٸني ەكسترەميزم بٷكٸل ەلەمدٸ تىنىشتىعىنان ايىردى. بۇل قاسٸرەت قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن قامتىپ قاۋلاپ بارادى. سوندىقتان دا لاڭكەستٸكپەن كٷرەسۋ تەك مەملەكەتتٸك جەنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مٸندەتٸ دەپ قاراۋ دۇرىس ەمەس. زۇلىمدىقپەن قوعام بولىپ كٷرەسۋ كەرەك». بۇل پارتييا اكتيۆٸنٸڭ پٸكٸرٸ.
جاستار تەرٸس اعىم جەتەگٸندە كەتپەۋٸ ٷشٸن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ قاجەت. لاڭكەستٸك, دٸني ەكسترەميزم, جٸكشٸلدٸك سەكٸلدٸ تەرٸس ويلارعا تٶتەپ بەرەتٸندەي ەلەۋمەتتٸك, گۋمانيستٸك, ادامي قۇندىلىقتارعا نەگٸزدەلگەن يدەولوگييانى ۇرپاق ساناسىنا سٸڭٸرۋ ماڭىزدى. بٷگٸنگٸ دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ كٶزدەگەنٸ دە وسى.
«اۋىل» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى ەلي بەكتاەۆتىڭ ايتۋىنشا «تەرروريزم قاۋپٸن سەيٸلتۋ ٷشٸن جەتكٸنشەك ۇرپاقتى تەربيەلەۋدە وتباسىنىڭ ورنى مەن رولٸن ارتتىرۋ ٶتە ماڭىزدى مەسەلە». «سونىمەن بٸرگە, ورتا جەنە جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى جاستاردى تەرروريزم مەن دٸني ەكسترەميزمگە قارسى بەكٸنٸس رەتٸندە قاراستىرۋىمىز قاجەت», دەدٸ ول.
سوندىقتان دا ەر جاستىڭ بويىندا راديكالدى دٸني باعىتقا قارسى تۇرارلىقتاي يمۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ٷشٸن وتباسى جەنە وقۋ ورنى كەشەندٸ جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزۋ تيٸس. دٶڭگەلەك ٷستەل قاتىسۋشىلارىنىڭ جۇمىستى قورىتىندىلاپ, جاساعان مەلٸمدەمەسٸ دە وسى باعىتتا قۇرىلعان. سونىمەن قاتار مەلٸمدەمەدە:
- دٸني ەكسترەميزم جەنە تەرروريزمگە قارسى كٷرەس قىزمەتٸن عىلىمي- ەدٸستەمەلٸك باعىتتا قامتاماسىز ەتەتٸن بازا جۇتاڭ. وسىعان بايلانىستى, عىلىمي فۋندامەنتالدى جەنە عىلىمي قولدانبالى زەرتتەۋلەرگە سٷيەنگەن, مىقتى عىلىمي ەدٸستەمەلٸك بازا قۇرۋ;
- بۇل سالانى زەرتتەيتٸن تيٸستٸ عىلىمي ورتالىقتار شاشىراڭقى ورنالاسقان. سوندىقتان لاڭكەستٸك پەن ەكسترەميزم پروبلەمالارىن تەرەڭ زەرتتەۋ جٶنٸندەگٸ بٸرتۇتاس ٷيلەستٸرۋشٸ ورىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ;
- تەرروريزم ەكسترەميزم بويىنشا قىلمىس جاساعاندارعا ٶلٸم جازاسىن كەسۋ;
- وسى سالاداعى بارلىق زاڭداردى جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن ينۆەنتاريزاتسييالاۋ...جەنە ت.ب. سەكٸلدٸ ۇسىنىستار جيناقتالعان.
ناقتى 13 ۇسىنىستان تۇراتىن مەلٸمدەمەنٸ جينالعاندار بٸر اۋىزدان بەكٸتٸپ, تيٸستٸ ورگاندارعا جٶنەلتۋگە كەلٸستٸ. سونىمەن قاتار بۇل ۇسىنىستار پارلامەنتتە قارالىپ جاتقان «تەرروريزممەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كەزٸندە ۇسىنىلاتىن بولادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, تەرروريزم مەن دٸني ەكسترەميزمگە قارسى كٷرەس تاقىبىرىنا ارنالعان ٸس-شارالار «اۋىل» پارتيياسىنىڭ باستاماشىلىعىمەن باسقا دا ٶڭٸرلەردە ٶتكٸزٸلٸپ كەلەدٸ.
