تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زييابەك قابىلدينوۆ ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييادان ەل ٷلكەن ٷمٸت كٷتٸپ وتىرعانىن مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«توقسانىنشى جىلدارى جوعارعى كەڭەستٸڭ جانىنان ارنايى كوميسسييا قۇرىلىپ, كٶپتەگەن جۇمىس اتقارىلدى. دەگەنمەن كەيبٸر ساناتتاعى ازاماتتار اقتالماي قالعان. سوندىقتان مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىندا سول جۇمىستىڭ ماقساتى, مەسەلەلەرٸ, باسقا ەلدەردٸڭ تەجٸريبەسٸ زەردەلەنەدٸ. ايقىندالعان 10 باعىت بويىنشا كٸم جۇمىس جٷرگٸزەدٸ? جۇمىس جٷرگٸزگەندە جاي عانا توپتاردى انىقتاپ اقتايمىز با, ەلدە ەسٸمدەرٸن انىقتاپ, ولار جٶنٸندە بازا جاسايمىز با – سول مەسەلەلەردٸ بٷگٸن كەڭٸنەن تالقىلايمىز. بٸزدٸڭ ويىمىزشا, بٷگٸن كٶڭٸل بٶلٸنەتٸن نەگٸزگٸ باعىتتار – حح عاسىرداعى بايلاردى سوتسىز قۋعىندالۋى. سول مەسەلە بٷگٸن قارالادى. ودان كەيٸن دٸني ٶكٸلدەر دە سول زاماندا سوتسىز جەر اۋدارىلعان, اتىلعان. سونداي ساناتتاردى 10 توپقا بٶلٸپ, زەرتتەۋشٸ عالىمداردى بەلگٸلەپ, زەرتتەپ-زەردەلەپ, ەسٸمدەرٸن انىقتاپ, كەلەسٸ جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن مەملەكەت باسشىسىنا ۇسىنۋ ماقسات رەتٸندە ايقىندالىپ وتىر», - دەيدٸ زييابەك قابىلدينوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جۇمىس رەسەيدە توقسانىنشى جىلدارى جاقسى جٷرگٸزٸلگەن. كەيٸن جۇمىس توقتاپ قالعان. شىعىس ەۋروپا ەلدەرٸندە, پولشادا, بالتىق جاعالاۋى ەلدەرٸندە, گرۋزييا, ۋكراينادا جاقسى جۇمىس جٷرگٸزٸلگەن. ال 2015 جىلى ۋكراينانىڭ قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ, پروكۋراتۋرانىڭ, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ بٷكٸل مۇراعاتتارى اشىلعان.
«بولاشاقتا بٸزدە دە وسىنداي مۇراعاتتار تولىق اشىلسا, زەرتتەۋ تولىق جٷرگٸزٸلٸپ, قۋعىنعا ۇشىراعان ازاماتتاردىڭ بەرٸ دە اقتالار دەپ ويلايمىز. وسى مەملەكەتتٸك كوميسسييادان ەل ٷلكەن ٷمٸت كٷتٸپ وتىر.
«ٶلٸ رازى بولماي, تٸرٸ بايىمايدى» دەگەن سٶز بار. رەسپۋبليكانىڭ 100 مىڭنان استام ازاماتى قۋعىن-سٷرگٸن قۇربانى بولدى دەسەك, وسى كوميسسييا جۇمىسىنىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا ول تٸزٸم 10 مىڭ ادامعا دەيٸن ۇزارىپ كەتۋٸ مٷمكٸن», - دەدٸ ول.
وسى ماقساتتا پروفەسسور ارنايى جۇمىس توپتارى مۇراعاتتارمەن قىزۋ جۇمىس جٷرگٸزەتٸنٸن ايتادى. ياعني ٷكٸمەت ولارعا تيٸستٸ جاعداي جاساپ, قاراجات بٶلٸپ, مامانداردى تارتىپ, جوبالىق كەڭسەنٸ اشىپ وتىر.
ەسكە سالا كەتسەك بيىل 24 قاراشادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييا تۋرالى» جارلىققا قول قويعان بولاتىن. وسىعان وراي, بٷگٸن نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسى ٶتتٸ.
وتىرىس بارىسىندا قر مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ ماقساتى – ورنىقتى شەشٸم قابىلداپ, تاريحي ەدٸلەتتٸلٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋ جولىنداعى جوعارى كەسٸبيلٸك پەن ەدٸلدٸككە قالتقىسىز قىزمەت ەتۋ ەكەنٸن ەسكە سالدى.
