جىرمەن ٶرٸلگەن 70 جىل: الماس الماتوۆتىڭ مەرەيتوي كەشٸ

جىرمەن ٶرٸلگەن 70 جىل: الماس الماتوۆتىڭ مەرەيتوي كەشٸ


قر مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق كونتسەرتتٸك ۇيىمىندا بەلگٸلٸ جىراۋ, فولكلور زەرتتەۋشٸسٸ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ الماس الماتوۆتىڭ 70 جاس مەرەيتويىنا وراي «بٸزدٸڭ جەرمەڭكە - جىر-داستان» كونتسەرتٸ ٶتتٸ.  

كەش بارىسىندا قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى, مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا عالىمقىزى بالاەۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتى وقىلدى.

قۇتتىقتاۋدا ٶنەر يەسٸنٸڭ جىرشى رەتٸندە جوعارى ورىنداۋشىلىق شەبەرلٸگٸ, ۇلتتىق مەدەنيەتتٸ دامىتۋعا قوسقان ٷلەسٸ جەنە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلعان جەتٸستٸكتەرٸ ەرەكشە اتاپ ٶتٸلدٸ.



"سٸزدٸ 70 جاس مەرەيتويىڭىزعا وراي «بٸزدٸڭ جەرمەڭكە – جىر-داستان» اتتى شىعارماشىلىق كەشٸڭٸزدٸڭ ٶتۋٸمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. ٶزٸڭٸزدٸ قازاق رۋحانيياتى مەن مەدەنيەتٸنٸڭ دامۋىندا ٶزٸندٸك قولتاڭباسىن قالدىرعان قايراتكەر تۇلعا رەتٸندە قۇرمەتتەيمٸز. ۇلتتىق ٶنەردٸ دەرٸپتەپ, جىر-تەرمە دەستٷرٸن جاڭعىرتۋ جولىنداعى ەڭبەگٸڭٸز ەلەۋلٸ. قازاق جىراۋلىق دەستٷرٸن ەلەمگە تانىتىپ, ۇلتتىق ٶنەرٸمٸزدٸڭ مەدەني مۇرا كەڭٸستٸگٸندە لايىقتى ورىن الۋىنا زور ىقپال ەتٸپ جٷرسٸز. جىرشىلىق ٶنەردٸ عىلىمي تۇرعىدان زەردەلەپ, كەسٸبي بٸلم بەرۋ جٷيەسٸنە ورنىقتىرۋعا وراسان ەڭبەك سٸڭٸردٸڭٸز", – دەلٸنگەن حاتتا.


الماس الماتوۆتىڭ ورىنداۋشىلىق شەبەرلٸگٸ ەل ٸشٸندە عانا ەمەس, شەتەلدە دە كەڭٸنەن تانىلعان. ول قازاق جىرشىلىق دەستٷرٸن فرانتسييا, يتالييا, شۆەيتسارييا, رەسەي, ٶزبەكستان, موڭعولييا ەلدەرٸندە ناسيحاتتادى. فولكلورلىق تۋرنەلەر مەن ازييا حالىقتارىنىڭ مۋزىكالىق سيمپوزيۋمىنا قاتىسىپ, ۇلتتىق ٶنەردٸ ەلەمگە پاش ەتتٸ.  



مەرەيتويلىق كەشتە جىر-داستاندار مەن تەرمە-تولعاۋلار ورىندالىپ, كٶرەرمەنگە ەسەرلٸ دە مازمۇندى جىر كەشٸ ۇسىنىلدى. مەرەيتوي يەسٸنە ٶزگە دە ٶنەر يەلەرٸنەن قۇتتىقتاۋلار جولداندى. كەشتٸڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ – ۇرپاقتار ساباقتاستىعى بولدى. ساحنادا الماس الماتوۆ «جىر باستاۋ» شىعارماسىن كٶرەرمەنگە تارتۋ ەتسە, نەمەرە-شٶبەرە شەكٸرتتەرٸ دە ٶز ٶنەرلەرٸن كٶرسەتٸپ, جىرشىلىق دەستٷردٸڭ ساباقتاستىعىن ايقىن اڭعارتتى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرلەرٸ ۇلجان بايبوسىنوۆا, سەۋلە جانپەيٸسوۆا, ەربولات شالدىبەكوۆ, كلارا تٶلەنباەۆا, ەرلان رىسقالي, ەلمۇرا جاڭابەرگەن جەنە ٶزگە دە ٶنەرپازدار جىر-داستانداردى ناقىشىنا كەلتٸرٸپ ورىندادى. سونىمەن قاتار, اقتامبەردٸ, وڭعار, شەرنيياز, تۇرماعامبەت, ماحامبەت, نارتاي, جامبىل, ەسەت, قازي قاليۇلى, تاسبەرگەن, الماس الماتوۆتىڭ جەنە ت.ب. تۋىندىلارى شىرقالدى. بەلگٸلٸ جىرشى مارات سٷگٸرباي الماس الماتوۆتىڭ «شىڭعىسناما» داستانىنان ٷزٸندٸنٸ كٶرەرمەنگە ەسەرلٸ تٷردە ۇسىنىپ, ەرەكشە ىقىلاسقا بٶلەدٸ. ٶنەر كەشٸندە جىرشىنىڭ قىزمەتٸن بەلگٸلٸ ايتىسكەر, اقىن, جىرشى, تەرمەشٸ ەركەبۇلان قاينازار اتقارىپ, كٶرەرمەنگە كەش قاتىسۋشىلارىن تانىستىرىپ وتىردى.
كەش سوڭىن بارلىق ٶنەرپازدار نۇرتۋعان جىراۋدىڭ «قانەكەي, تٸلٸم سٶيلەشٸ» تۋىندىسىمەن اياقتادى. ٶنەرپازدار جىر-تەرمەلەردٸ «Astana sazy» قازاق مەملەكەتتٸك فولكلورلىق انسامبلٸنٸڭ سٷيەمەلدەۋٸمەن ورىندادى.


ٸس-شارادا ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸنەن كەلگەن جىرشى-تەرمەشٸلەر مەن دەستٷرلٸ ٶنەردٸ ناسيحاتتاپ جٷرگەن تانىمال ٶنەرپازدار, سونداي-اق, «حالىق قازىناسى» ۇلتتىق ٶنەر ورتالىعىنىڭ ەرتٸستەرٸ مەن «Gulder» انسامبلٸنٸڭ بالەتٸ ٶنەر كٶرسەتتٸ.