مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلدىڭ 15 شٸلدەسٸندە ٶتكەن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا مٸندەتتەردٸ العا قويدى. ەلەۋمەتتٸك جاعدايدى جاقسارتۋدا تٸرشٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتەتٸن ينفراقۇرىلىمنىڭ تيٸمدٸ جۇمىسىنا ماڭىزدى رٶل اۋدارىلادى. 2019-2020 جىلدارداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق تۋرالى PrimeMinister.kz سايتىنا بەرگەن سۇحباتىندا قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ اتومدىق جەنە ەنەرگەتيكالىق قاداعالاۋ جەنە باقىلاۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرجان ەربولۇلى ەرتاەۆ ايتىپ بەردٸ.
— جىلىتۋ كەسٸپورىندارىنىڭ الداعى جىلۋ ماۋسىمىنا جالپى دايىندىعى قانداي?
— جىلىتۋ كەزەڭٸنە جالپى دايىندىق شتاتتىق رەجيمدە ٶتۋدە. ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ٷكٸمەتتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەر اي سايىن ەنەرگەتيكالىق كەسٸپورىنداردىڭ باسشىلارىمەن جەنە وبلىستىق ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ سەلەكتورلىق سالالىق كەڭەس ٶتكٸزەدٸ. بۇل كەڭەستە ەر ٶڭٸردٸڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىعى جەنە پروبلەمالىق مەسەلەلەرٸ قاراستىرىلادى.
اتاپ ايتساق, بٷگٸنگٸ تاڭدا 2019 جىلعا ارنالعان كەستە بويىنشا 11 ەنەرگوبلوكتان 5 ەنەرگوبلوكتى, 63 قازاننان 34 قازاندى 46 تۋربينادان 20 تۋربينانى جٶندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. ەرتٷرلٸ كەزەڭدەردە 4 ەنەرگوبلوكتا, 30 قازاندىقتا, 17 تۋربينادا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە.
ەلەكتر جەلٸلەرٸ بويىنشا قازٸرگٸ تاڭدا 15 مىڭ شاقىرىم ەلەكتر جەلٸلەرٸ جٶندەلٸپ, 836 قوسالقى ستانتسييادا جۇمىستار اياقتالدى.
— جىلىتۋ كەسٸپورىندارىندا جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بويىنشا جٶندەۋ جۇمىستارى ۋاقىتىلى اياقتالا ما?
— بۇل مەسەلە بويىنشا ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ كەسٸپورىنداردىڭ جٶندەۋ جۇمىستارى بارىسىنا ٷنەمٸ مونيتورينگ جٷرگٸزەدٸ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ كەستەگە سەيكەس ورىندالۋىن تۇراقتى تٷردە باقىلايدى.
جالپى, ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە جٶندەۋ جۇمىستارى بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس جٷرگٸزٸلۋدە. سونىمەن قاتار كەيبٸر ٶڭٸرلەردە ارتتا قالۋشىلىقتار بار. بٸراق مۇنىڭ جىلۋ كەزەڭٸنٸڭ باستالۋىنا ەش كەدەرگٸ بولماي, ۋاقىتىلى اياقتالاتىنىنا سەنٸمدٸمٸز.
— جىلۋ ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا وراي جىلىتۋ كەسٸپورىندارى وتىنمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن بە?
— جالپى, ەنەرگييا كٶزدەرٸنٸڭ قويمالارىندا قازٸرگٸ تاڭدا 3,7 ملن توننا كٶمٸر قورى جيناقتالعان. بۇل كٶمٸر قورى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 21%-عا ارتىق. 103 مىڭ توننا مازۋت قورى بار, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 24%-عا ارتىق. بٷگٸنگٸ كٷنگٸ جيناقتالعان وتىن قورى جىلۋ كەزەڭٸن باستاۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ.
ەنەرگەتيكالىق كەسٸپورىندار وتىندى كەلٸسٸمشارت بويىنشا بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس ساتىپ الادى. سوندىقتان وتىن قورى جەتكٸلٸكتٸ دەپ ەسەپتەيمٸز.
— جىلىتۋ كەسٸپورىندارىنىڭ قارىزى قانشالىق جەنە ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ تاراپىنان قارىزدى ازايتۋ ٷشٸن قانداي شارالار قابىلدانۋدا?
— جالپى العاندا, بٷگٸنگٸ كٷنٸ جەتكٸزٸلگەن گاز ٷشٸن «قازترانسگاز-ايماق» اق الدىندا ەنەرگييا جەتكٸزۋشٸ كەسٸپورىنداردىڭ بەرەشەگٸ 7,9 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى.
سونداي-اق, «بوگاتىر كٶمٸر» اق الدىندا جەتكٸزٸلگەن كٶمٸر ٷشٸن «كٶكشەتاۋ جىلۋ» مەن «سەۆكازەنەرگو»-نىڭ جالپى 527 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە بەرەشەگٸ بار. وسى بەرەشەكتٸ ٶتەۋ ٷشٸن ەكٸجاقتى كەلٸسٸمشارت جاسالىپ, وسى كەلٸسٸمشارتتا بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس تٶلەمدەر جٷرگٸزٸلەدٸ.
سالالىق سەلەكتورلىق كەڭەستە ەنەرگەتيكا مينيسترٸ كەسٸپورىنداردىڭ باسشىلارىنا جەنە وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸنە بٸرقاتار تاپسىرمالار بەردٸ. سونىڭ ٸشٸندە وسى بەرەشەكتٸ ۋاقىتىلى, بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس ٶتەۋدٸ تاپسىردى. بۇل مەسەلە ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ تۇراقتى باقىلاۋىنا الىنعان.
— مينيسترلٸكتە ەلەۋمەتتٸك ٶندٸرٸس نىساندارىنا ەلەۋمەتتٸك مازۋتتى جەتكٸزۋ بويىنشا جاعداي قانداي?
— ەلەۋمەتتٸك مازۋتپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا. بٷگٸنگٸ تاڭدا مينيسترلٸكتە 277 مىڭ توننا كٶلەمٸندەگٸ مازۋتپەن ەلەۋمەتتٸك ٶندٸرٸس نىساندارىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كەستە ەزٸرلەنگەن.
الدىن-الا باعالاۋ بويىنشا ەلەۋمەتتٸك مازۋتتىڭ باعاسى قوسىمشا قۇن سالىعىمەن قوسا ەسەپتەگەندە 100 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايتىن بولادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل كەستە كەلٸسۋ, بەكٸتٸلۋ ساتىسىندا.
