جەلٸدە قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان جۋرناليستيكاعا قاتىستى ورايى كەلگەن بٸرەر وي:
1. باق-تىڭ بٸرنەشە سالاسى بار ەكەنٸ بەلگٸلٸ. بۇل ورايدا "ەنشٸ قاپتاپ كەتتٸ" دەگەن سٶزدٸڭ نەگٸزٸنەن باق-تىڭ بٸر تٷرٸنە – تەلەارناعا قاتىستى ەكەنٸن ۇمىتپاعان ابزال. مىسالى گازەت-جۋرنالدا ياكي ينتەرنەت رەداكتسييالاردا ەنشٸ/تامادالاردىڭ جۇمىس ٸستەپ, ناپاقا تاپقانىن كٶرە بەرمەيسٸز. وندا ەلٸ دە جۋرناليستيكانى وقىعاندار نەمەسە سوعان بٸر تابان جاقىن, قولىندا قالامى بار ماماندىق يەلەرٸ قىزمەت ەتەدٸ.
2. تەلەارناداعى باعدارلامانى ەنشٸ نەمەسە اكتەر جٷرگٸزسە, بۇل ولاردىڭ جۋرناليستيكانى جاۋلاپ العانىن بٸلدٸرە قويماس. ول جٷرگٸزۋشٸنٸڭ ارتىندا رەداكتورلار مەن ستسەناريي اۆتورلارى, ياعني جۋرناليستەر مەن قالام يەلەرٸ بار. سوندىقتان ينتەللەكت, وي, پايىم مەن قالام باردا جۋرناليستيكا ٶمٸرشەڭ بولا بەرمەك.
3. جۋرناليستيكانى جوعارى دەڭگەيدە مەڭگەرۋ ٷشٸن ەڭ ەۋەلٸ ادامنىڭ جانى جۋرناليست بولۋى شارت. ودان كەيٸن جۋرناليستيكانىڭ تٷرلەرٸنە بايلانىستى سالالىق تەرەڭ بٸلٸم, تەجٸريبە مەن ودان تۋاتىن بٸلٸكتٸلٸك قاجەت. بۇل رەتتە قازاق تٸلٸندە وقۋلىقتار مەن زەرتتەۋلەردٸڭ تاپشى ەكەنٸ دە بەلگٸلٸ. مەسەلەن, وسى سالاعا كەلگەندە مەديا-مەنەدجمەنتكە قاتىستى كٸتاپتاردى ٸزدەي باستادىم, الايدا قازاق تٸلٸندە ماردىمدى دٷنيە تاپتىم دەي الماسپىن. سوندىقتان شەت تٸلدەردە جارىق كٶرگەن سالاعا قاتىستى وزىق ەدەبيەتتەردٸ اۋدارعان جٶن. سونىمەن قاتار ٶندٸرٸستٸك تەجٸريبە دە ماڭىزدى. بۇل رەتتە "ەگەمەن قازاقستان" ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرٸنٸڭ ستۋدەنتتەرٸن تەجٸريبەدەن ٶتكٸزۋگە ەزٸر ەكەنٸن ايتقىم كەلەدٸ.
4. قازٸر جۋرناليستيكانىڭ مٸندەتٸ تەك جالاڭ اقپاراتتى جەتكٸزۋمەن عانا شەكتەلمەيدٸ. اقپارات جەتكٸزۋدە تٸپتٸ ەلەمنٸڭ ەڭ جەدەل اقپارات اگەنتتٸكتەرٸنٸڭ ٶزٸ قازٸر بالاما باق-پەن - ەلەۋمەتتٸك جەلٸمەن بەسەكەلەسە المايدى. قازٸر وقىرمانعا/كٶرەرمەنگە مەسەلەنٸڭ مەنٸن تەرەڭ تٷسٸنۋگە سەپتەسەتٸن ساراپتامالىق تالداۋ, قۇندىلىعىن جوعالتپايتىن تانىمدىق ماتەريال كٶبٸرەك كەرەك. سوندىقتان جۋرناليستيكادا شەبەرلٸك شىڭداعىسى كەلەتٸندەردٸڭ شەت تٸلدەرٸن ٷيرەنٸپ, ٶزگە (ساياساتتانۋ, فيلوسوفييا, ەلەۋمەتتانۋ, ٶنەرتانۋ, زاڭ, مەنەدجمەنت تب) سالالاردا ماگيستراتۋرا وقىپ العاندارى جٶن دەپ ويلايمىن. بەلگٸلٸ بٸر سالانى جەتٸك بٸلەتٸن, شەت تٸلٸن جەتٸك مەڭگەرگەن ساراپشى-جۋرناليستەر قايدا بولسا دا ٶز ورنىن تاباتىنى انىق.
5. بٸرەۋ ٶزٸنٸڭ دارىنىمەن, بٸرەۋ ٶزٸنٸڭ جٷيەلٸ دايىندىعىمەن جۋرناليست بولاتىنى بەلگٸلٸ. بٸرەۋگە - كەسٸپ, بٸرەۋگە - نەسٸپ دەگەندەي. ال سول دارىندىنى باعىتتاپ, تالاپشىلدى تۋرا جولعا تٷسٸرۋ ٷشٸن جۋرناليستيكا مەكتەپتەرٸ قاجەت-اق. سوندىقتان كسرو-داعىداي جۋرناليستەردٸ جالعىز قازۇۋ دايىنداسىن دەمەس بۇرىن, كسرو مەن بٷگٸنگٸ قازاقستانداعى باق سانىن سالىستىرعان ابزال بولار. قاتەلەسپەسەم, ول كەزدە تەلەارنا, راديو, گازەتتەردٸ بٸر قولدىڭ ساۋساقتارىمەن-اق ساناۋعا بولاتىن. قازٸر ولاردى ساناپ شىعۋدىڭ ٶزٸ قيىن.
6. جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرٸ تەك باق-تا عانا ەمەس, سول باق-پەن جەنە حالىقپەن جۇمىس ٸستەيتٸن باسپاسٶز قىزمەتٸ ماماندارىن دا ەزٸرلەيدٸ. ورتالىق جەنە ايماقتىق مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ بەرٸندە باسپاسٶز قىزمەتٸ بار جەنە ونىڭ ەرقايسىسىندا كەمٸ 5-6 مامان جۇمىس ٸستەيدٸ. قىزمەتتٸڭ بۇل تٷرٸ ٸرٸ كومپانييالارعا دا تەن. ەندەشە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرٸ كٶپتٸك ەتپەيدٸ.
7. جۋرناليستيكا فاكۋلتەتٸ ەڭ باستىسى, ەركٸن ويلى ازاماتتاردى تەربيەلەيدٸ. ول وسىنىسىمەن دە قىمبات. ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەرٸپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ناسيxاتتاپ جٷرگەن ازاماتتار كٶبٸنە جۋرناليستەر اراسىنان شىعىپ جاتاتىنى دا سوندىقتان بولسا كەرەك.
دارحان قىدىرەلٸنٸڭ فەيسبۋكتەگٸ جازباسىنان
