بٷگٸن جوعارعى سوتتا «قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭنامانى جاڭعىرتۋ اياسىنداعى قىلمىستىق پروتسەستٸڭ دامۋ بولاشاعى» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. ٸس-شارا گەرمانييا حالىقارالىق قۇقىقتىق ىنتىماقتاستىق قورىمەن (IRZ) بٸرلەسٸپ ۇيىمداستىرىلدى, دەپ حابارلايدى ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
فورۋمعا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸ بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ الەكسەي كالايچيدي, ۇقك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات قولقاباەۆ, باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى ەرلٸك كەنەنباەۆ, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى راشيد جاقىپوۆ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسىنىڭ باسشىسى تالعات تاتۋباەۆ, قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸس كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ارداق تەڭگەباەۆ قاتىستى. بۇعان قوسا, جوعارعى جەنە جەرگٸلٸكتٸ سوت سۋديالارى, وبلىستىق جەنە وعان تەڭەستٸرٸلگەن سوتتاردىڭ قىلمىستىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ سوت القاسىنىڭ تٶراعالارى, گەرمانييا حالىقارالىق قۇقىقتىق ىنتىماقتاستىق قورىنىڭ (IRZ) ساراپشىلارى, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, سوت تٶرەلٸگٸ اكادەميياسىنىڭ, زاڭگەرلەر قاۋىمى مەن ٷەۇ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ٶزٸنٸڭ كٸرٸسپە سٶزٸندە ق.مەمي 2017 جىل ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا تاريحىنا قىلمىستىق پروتسەستٸ جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸ رەتٸندە ەنەتٸندٸگٸن ايتتى.
«بۇل جۇمىستىڭ باستى باعىتىن مەملەكەت باسشىسى انىقتاپ بەردٸ. تيٸستٸ زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىنىڭ قىزمەتٸن ٶزٸ ٷيلەستٸردٸ», - دەدٸ جوعارعى سوت تٶراعاسى.
15 قاراشادا زاڭ جوباسى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ ەكٸ وقىلىمىندا قابىلدانىپ, سەناتقا جولدانعانى دا ايتىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن زاڭ جوباسى قابىلدانادى دەپ كٷتٸلۋدە.
«باق-تا جارييالانعان پٸكٸرلەرگە قاراعاندا, زاڭ جوباسىنا وڭ باعا بەرٸلۋدە. ەڭ باستىسى جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان رەفورما قازاقستاننىڭ حالىقارالىق مٸندەتتەمەلەرٸن ۇستاناتىندىعىن كٶرسەتتٸ», - دەدٸ ق.مەمي.
تيٸستٸ جۇمىس توبى ايتارلىقتاي جۇمىس اتقاردى, ونىڭ بارىسىندا سوت تٶرەلٸگٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸنە ەسەر ەتەتٸن قىلمىستىق پروتسەستٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارىنا تالداۋ جاسالدى. قىلمىستىق ٸستەردٸ دايىنداۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قىزمەتٸن جەتٸلدٸرۋدەگٸ ۇسىنىستارى زەردەلەنٸپ, قورىتىلدى. شەتەلدٸك ٷلگٸدەگٸ پروتسەستٸك نىسانداردى ۇيىمداستىرۋدىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ زەرتتەلدٸ.
زاڭ جوباسى قىلمىستىق ٸس بويىنشا سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋدٸڭ باستاپقى كەزەڭٸن قوزعايتىن ەرەجەلەردٸ, سوتقا دەيٸن ٸستٸ جٷرگٸزۋدٸڭ جارىسپالىلىق باستامالار شەگٸن قامتيدى. سونىمەن قاتار, وندا سوت باقىلاۋىن ودان ەرٸ كەڭەيتۋدٸ كٶزدەيتٸن ايتۋلى شەشٸم, رەسٸمدەردٸ جەڭٸلدەتۋ, زاڭ ٷستەمدٸگٸنە نەگٸزدەلگەن ايقىن سوت تٶرەلٸگٸن قۇرۋ كٶرٸنٸس تاپقان. ق.مەمي ٶز سٶزٸن اياقتاي كەلە, بارلىق قاتىسۋشىلاردى فورۋمنىڭ كٷن تەرتٸبٸندەگٸ مەسەلەلەردٸڭ قىزۋ تالقىلانىپ, تۇجىرىمدى قورىتىندىعا كەلۋدٸ شاقىردى.
دٶڭگەلەك ٷستەل ەكٸ سەسسييادان تۇردى. بٸرٸنشٸ سەسسييانىڭ تاقىرىبى - «قىلمىستىق پروتسەستٸ جاڭعىرتۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋدىڭ جاڭا قادامى». وندا ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان قىلمىستىق-پروتسەستٸك نورمالاردى جەتٸلدٸرۋ, تەرگەۋ رەسٸمدەرٸن وڭتايلاندىرۋ جەنە جەڭٸلدەتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەن قىلمىستىق پروتسەستەگٸ ادۆوكاتتاردىڭ قۇقىقتىق مٷمكٸندٸكتەرٸن, ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ قىلمىستىق-پروتسەستٸك جٷيەلەرٸنٸڭ ٷلگٸسٸ نەگٸزٸندە قىلمىستىق پروتسەستٸ وڭتايلاندىرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى.
ەكٸنشٸ سەسسييانىڭ تاقىرىبى - «قىلمىستىق سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋ جاڭاشىلدىقتارىن قولدانۋعا بايلانىستى تەجٸريبەلٸك مەسەلەلەر». مۇندا قۇپييا تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸن سانكتسييالاۋ تۋرالى زاڭنامالىق ەرەجەلەردٸ سوتتاردىڭ ٸسكە اسىرۋى, قۇپييا قۇقىقتى شەكتەۋ ٸس-قيمىلدار مەن بۇيرىق ارقىلى ٸس جٷرگٸزۋدٸڭ - نەگٸزدەمەسٸ, تەرتٸبٸ, مەرزٸمٸ, قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ مەنٸ, سوتتىڭ شاعىم تٷسٸرۋگە رۇقساتتاما بەرۋٸ سەكٸلدٸ مەسەلەلەر تالقىلاندى. بۇعان قوسا, شەتەلدٸك ساراپشىلار نەمٸس سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋدەگٸ سوت-باقىلاۋ ٶكٸلەتتٸكتەرٸ, گەرمانيياداعى بۇيرىق شىعارۋ جەنە جازا جٶنٸندەگٸ سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋدٸڭ تەرتٸبٸ, مەرزٸمٸ, بۇيرىقتىڭ قۇرىلىمى مەن مازمۇنى, شاعىمدانۋى سەكٸلدٸ ەرەكشەلٸكتەرٸ تۋرالى ايتتى.
«دٶڭگەلەك ٷستەل» بارىسىندا قاتىسۋشىلار بەلگٸلەنگەن تاقىرىپ شەڭبەرٸندە ٶزارا سىندارلى پٸكٸر الماستى. جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا تيٸستٸ ۇسىنىمدار قابىلداندى.
