بٷگٸن جەر رەفورماسى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ بٸرٸنشٸ وتىرىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ ساپارحان وماروۆ جەر كودەكسٸنٸڭ جەكەلەگەن باپتارىنىڭ قولدانىسىنا موراتوريي ەنگٸزٸلۋٸنە بايلانىستى اتقارىلاتىن جۇمىستاردى ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«ەندٸ, جەر كوميسسيياسىنىڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە كٶشسەك. ٶزدەرٸڭٸزگە بەلگٸلٸ, 2016 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن جەر كودەكسٸنٸڭ جەكەلەگەن باپتارىنىڭ قولدانىسىنا موراتوريي ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. بۇل موراتوريي 2021 جىلعى 31 جەلتوقساندا اياقتالادى», - دەپ ەسكە سالدى مينيستر.
ەنگٸزٸلگەن موراتورييدە مىناداي شەكتەۋلەر كٶزدەلگەن:
- شەتەلدٸكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعالارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن جالداۋ قۇقىعىن بەرۋگە تىيىم سالۋ;
- جارعىلىق كاپيتالىندا شەتەلدٸك قاتىسۋ ٷلەسٸ بار بٸرلەسكەن كەسٸپورىندارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن جەكە مەنشٸككە ساتۋعا جەنە جالعا بەرۋگە تىيىم سالۋ;
- قازاقستاندىقتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸنە ارنالعان جەكەمەنشٸك قۇقىعىن بەرۋگە تىيىم سالۋ;
- اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردٸ جالداۋ قۇقىعىن مەملەكەتتەن ساتىپ الماي يەلٸكتەن شىعارۋعا تىيىم سالۋ.
«شەتەلدٸكتەر بويىنشا موراتوريي نورمالارىنا كەلەر بولساق, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ 2021 جىلعى 25 اقپاندا ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ بەسٸنشٸ وتىرىسىندا بۇل جٶنٸندە تٷپكٸلٸكتٸ ساياسي شەشٸم قابىلدادى. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەر جەكە مەنشٸككە ساتىلمايدى جەنە شەتەلدٸكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعالارعا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەتەلدٸك قاتىساتىن زاڭدى تۇلعالارىنا, حالىقارالىق ۇيىمدارعا, حالىقارالىق قاتىسۋ ٷلەسٸ بار عىلىمي ورتالىقتارعا, سونداي-اق قانداستارعا جالعا بەرٸلمەيدٸ دەپ شەشتٸ. شۇعىل تٷردە تيٸستٸ زاڭ جوباسى ەزٸرلەنٸپ, پارلامەنت مەجٸلٸسٸنە ارنايى جولداۋمەن ەنگٸزٸلدٸ, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ول جۇمىس توپتارىندا قارالۋ ساتىسىندا», - دەدٸ س. وماروۆ.
«ەندٸ موراتورييدٸڭ كەيبٸر مەسەلەلەرٸ عانا شەشٸلمەگەن كٷيدە تۇر, بۇلار – اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن جالعا الۋ قۇقىعىن الىپ تاستاي وتىرىپ, قازاقستاندىقتارعا جەكەمەنشٸككە بەرۋ, سونداي-اق جەر پايدالانۋشىلاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن مەملەكەتتەن ساتىپ الماي ۇزاق مەرزٸمدٸ جالداۋ قۇقىعىن يەلٸكتەن شىعارۋى مەسەلەلەرٸ. قازاقستاندىقتار ٷشٸن جەكە مەنشٸك مەسەلەسٸنٸڭ تاريحىنا قىسقاشا توقتالىپ ٶتەيٸن. اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەرگە جەكە مەنشٸك قۇقىعى 2003 جىلدان باستاپ زاڭناما جٷزٸندە بەكٸتٸلٸپ بەرٸلٸپ, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرٸن نە جەكە مەنشٸككە ساتىپ الۋعا نە 49 جىلعا دەيٸن ۇزاق مەرزٸمدٸ جالعا الۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلدٸ. 2015 جىلى جەر كودەكسٸنە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ, ونىڭ اياسىندا قازاقستاندىقتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن 49 جىلعا دەيٸن جالعا بەرۋ مٷمكٸندٸگٸ الىپ تاستالدى. جاڭا ٶزگەرٸس اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن قازاقستاندىقتارعا جەكەمەنشٸك قۇقىعىمەن عانا بەرۋدٸ كٶزدەدٸ. بۇل ٷشٸن جۇمىس ٸستەپ تۇرعان جەر پايدالانۋشىلار مەملەكەتتەن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن كاداسترلىق قۇنىنىڭ 50%-ى مٶلشەرٸندەگٸ جەڭٸلدٸكپەن بٸرجولعى تٶلەممەن نەمەسە جەردٸڭ تولىق قۇنىن 10 جىل بويى بٶلٸپ تٶلەۋ شارتىمەن جەكەمەنشٸككە ساتىپ الۋعا مٸندەتتٸ بولدى. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن جالداۋ قۇقىعىن مەملەكەتتەن ساتىپ الماي يەلٸكتەن شىعارۋ مٷمكٸندٸگٸنە كەلەر بولساق, بۇل تٷزەتۋ دە 2015 جىلى ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. بۇل تٷزەتۋلەرگە 2016 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن موراتوريي ەنگٸزٸلٸپ, تيٸستٸ زاڭ قابىلداندى. جەر كوميسسيياسىنىڭ وتىرىستارى اياسىندا جوعارىدا اتالعان مەسەلەلەر بويىنشا تٷپكٸلٸكتٸ شەشٸم قابىلداۋ ۇسىنىلادى», - دەدٸ مينيستر.
