مەملەكەت باسشىسى ن.ە. نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸندە جارييالانعان ماقالاسى مەنٸ مەن مازمۇنى, ماڭىزى مەن ماعىناسى قوسا ٶرٸلٸپ, ٶزٸندٸك ٶمٸرشەڭدٸگٸن كٶرسەتكەن كٶلەمدٸ تۋىندى بولعانى سٶزسٸز. تاريحتىڭ تولقىندارىن تارازىلاۋدان باستالىپ, ۇلت بولمىسىن بارىنشا باعامداۋمەن بايلانىسىپ, مەملەكەتتٸك اتقارۋى تيٸس مٸندەتتەرٸن مەجەلەپ بەرگەن ماقالا بٸزدٸڭ دە تەبٸرەنۋٸمٸزگە تٷرتكٸ بولدى.
قوعامعا قوزعاۋ سالعان ەلباسى ۇلتتى ۇيىستىرۋعا, كەشەگٸمٸزدٸ سارالاپ, كەلەشەگٸمٸزدٸ كەمەلدەندٸرۋگە ٷندەپ, «ۇلتتىق كودتى» ساقتاپ قالۋدىڭ سان الۋان باعىتىن بايىپتايتىن تاماشا تۋىندىسىن تارتۋ ەتتٸ.
ماقالانىڭ «ححٸ عاسىرداعى ۇلتتىق سانا» دەپ اتالعان العاشقى تاراۋىندا نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى جاڭا عاسىردىڭ تالاپتارىنا تٶتەپ بەرۋ ٷشٸن ەكونوميكامىزدىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرىپ قانا قويماي, سانانى جاڭعىرتۋدىڭ بٸرنەشە ەرەكشەلٸگٸن العا تارتتى. دەلٸرەك ايتقاندا, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتاپ, سالتىمىزدى ساقتاپ, دەستٷرلەرٸمٸزدٸ دەرٸپتەپ, رۋحاني بايلىقتارىمىزدى اباتتاندىرۋعا شاقىردى. جەرشٸلدٸك سەكٸلدٸ جاھاندىق جاڭعىرۋدىڭ تالاپتارىمەن جاناسپايتىن جاعىمسىز ەدەتتەردەن ارىلىپ, ىسىراپشىلدىقتى ىسىرىپ, ىقىلىم زاماننان قالىپتاسقان ىمىراگەرشٸلٸكتٸ ىدىراتپاۋدىڭ ىڭعايىن ەگەمەن ەلگە ەركٸن تٸلمەن تاعى بٸر مەرتە جەتكٸزدٸ.
بۇدان بٶلەك, جاستاردى تەۋلٸك سايىن تٷرلەنگەن تەحنوگولييالىق دەۋٸردٸڭ قارقىنىنان قايمىقپاي, بٸلٸم كەڭٸستٸگٸندە مەملەكەت ۇسىنعان مٷمكٸندٸكتەردەن قۇر قالماي, بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا قاۋقارلى بولۋىن دا اتاپ ٶتتٸ. بۇل – ەلباسىنىڭ ٶسيەتٸن ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ٶنەگە ەتۋٸنٸڭ ٶلشەۋسٸز ٷلگٸسٸ دەگەن سٶز.
مەملەكەت باسشىسى مۇنىمەن قوسا عاسىرلار قويناۋىندا قالىپ, جىلدار ٶتە ساياسي سەبەپتەرمەن دە سەرگەلدەڭگە تٷسكەن «قازاق ەلٸپبيٸنٸڭ» تاعدىرىن دا نازاردان تىس قالدىرعان جوق. ەلباسى بۇل مەسەلەنٸ بٸرنەشە جىلدان بەرٸ كٶتەرٸپ كەلە جاتقانىن بٸلەمٸز. دەسەك تە, ماقالادان لاتىن قارپٸنە كٶشەتٸن كەزدٸڭ كەلگەنٸن وقىعانىمىزدا قاتتى قۋاندىق. تٸپتٸ, بيىلعى جىلدان باستاپ قازاق ەلٸپبيٸنٸڭ جاڭا گرافيكاداعى بٸرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ كەرەكتٸگٸ ايتىلىپ, ٷكٸمەتتٸڭ ٸسكە كٸرٸسەتٸنٸن دە تٸلگە تيەك ەتٸلٸپتٸ. نەتيجەسٸندە 2025 جىلعا قاراي لاتىن ەلٸپبيٸنە تولىقتاي كٶشۋ جوسپارى دا جارييالانعان. وسىنداي قۇپتارلىق ٸستٸ جاسوتاندىقتارمەن قوسا بٸزدٸڭ بارشا زامانداستارىمىز, قاتارلاستارىمىز, جالپى جاستار قاۋىمى قولدايدى دەپ ويلايمىز.
ماقالاداعى تاعى بٸر باعدار – «جاڭا گۋمانيتارلىق بٸلٸم. قازاق تٸلٸندەگٸ 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىنىڭ قولعا الىنۋى. بۇل – ەلەمدەگٸ ەڭ تاڭداۋلى 100 وقۋلىقتى ەرتٷرلٸ تٸلدەردەن قازاق تٸلٸنە اۋدارىلۋى دەگەن سٶز. كەيدە ستۋدەنتتەر قاۋىمىمەن كەزدەسكەنٸمٸزدە مەملەكەتتٸك تٸلدەردەگٸ وقۋلىقتار سانىنىڭ ازدىعىن العا تارتۋشى ەدٸ. مٸنە, ەندٸ ولاردىڭ دا ارماندارى ورىندالار كٷننٸڭ الىس ەمەستٸگٸن اڭعاردىق.
پاتريوتيزمنٸڭ پاراساتتىلىعىن پايىمدايتىن «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ قولعا الىناتىنىن ايتقان پرەزيدەنت ادامزات بالاسى ٷشٸن قاستەرلٸ ۇعىم سانالاتىن «تۋعان جەردٸڭ» قادٸر-قاسيەتٸن سارالاي ٶتٸپتٸ. بۇل باعدارلاما ٶز كەزەگٸندە ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ايماعىندا ٶتكەننەن سىر شەرتەتٸن كٶنە عيماراتتار مەن تاريحي ەسكەرتكٸشتەردٸ, مەدەني نىسانداردى قالپىنا كەلتٸرۋدٸ, ٶڭٸرلەردە ٶلكەتانۋ, ەكولوگييالىق تازارتۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸ, اۋىل ايماقتى اباتتاندىرۋدى كٶزدەيدٸ. كەسٸپكەرلەر دە, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ دە, شەندٸ-شەكپەندٸلەر دە, جاستار دا تۋعان جەرلەرٸنە قامقورلىق تانىتىپ, جاناشىرلىقتىڭ جاڭاشا ٷلگٸسٸن كٶرسەتۋلەرٸ قاجەت ەكەنٸن ۇسىنعان كٶشباسشىمىزدىڭ باستاماسى قولداۋسىز قالماۋى قاجەت دەپ سانايمىز.
سونىمەن قاتار, ەلباسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ٶز اقىلىمەن, ەڭبەگٸمەن, بٸلٸمٸمەن, دارىنىمەن وزا شاپقان ازاماتتاردىڭ «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسٸم» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ يدەياسىمەن دە تانىسىپ شىقتىق. جاسامپازدىقتىڭ جارقىن جىلدارىندا جاقسىلىقتىڭ جانىنان تابىلعان جانداردىڭ بۇل جيناعى جاستارعا دا ٷلگٸلٸ جوبا بولارى اقيقات.
دانا حالقىمىزدىڭ «ٶز ەرٸن ٶز پەرزەنتٸ ەسكەرمەسە, ەل قايدان السىن تاۋىپ كەمەڭگەردٸ?» دەگەن قاناتتى سٶزٸ كٶرەگەندٸلٸكتٸڭ كٶش باسىنداعى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتاي تاۋ تۇلعاعا ارنالىپ ايتىلعانداي دەپ سٶزٸمٸزدٸ تٷيدٸك.
دانييار سٷندەتباەۆ
«نۇر وتان» پارتيياسى جانىنداعى
«جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ تٶراعاسى