«جاڭعىرعان» جولداۋ-2017 نەمەسە «بەرٸ بار, تەك ساياسي رەفورما جوق!»

«جاڭعىرعان» جولداۋ-2017 نەمەسە «بەرٸ بار, تەك ساياسي رەفورما جوق!»

ەلباسىنىڭ جولداۋىمەن تانىسىپ شىقتىم. ورىندى دا رەتتٸ بٸراز نەرسە ايتىلعان. تسيفرلىق ەكونوميكا, جاڭا تەحنولوگييالار, شاعىن بيزنەستٸ دامىتۋ, تەرروريزم جەنە جەمقورلىقپەن كٷرەس جەنە تاعىسىن تاعى. ونداي يگٸ ماقساتتارعا قالاي قارسى بولاسىڭ?

بٸراق بٸرنەشە سۇراق تۋادى.

2017-جىلى العا قويىپ وتىرعان بٸراز مەسەلەنٸ باياعىدا-اق شەشٸپ تاستاۋعا بولاتىن ەدٸ عوي. ول ٷشٸن پرەزيدەنتتٸڭ جىل سايىنعى جولداۋىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى پارلامەنت پەن ٷكٸمەتتٸڭ ەسەبٸ جارييالانىپ تۇراتىن, وعان حالىق باعا بەرەتٸن دەستٷر قالىپتاسۋى كەرەك! ولاي بولماسا, باياعى جولداۋ سول جولداۋ بوپ قالا بەرەدٸ. نەگە وسى كٷنگە دەيٸن وسىنداي جٷيە ەنگٸزٸلمەگەن? مەنٸڭشە, شەنەۋنٸكتەر ناقتى جاۋاپكەرشٸلٸكتەن قاشىپ وتىر!

ەكٸنشٸ جايت قازاقستانعا كٶشٸرٸلەتٸن قىتاي كەسٸپورىندارىنا قاتىستى. ەلٸ كٷنگە دەيٸن ولاردىڭ تولىق تٸزٸمٸ, بٸزگە كەلۋٸنٸڭ ناقتى شارتتارى, ەسٸرەسە, جۇمىس كٷشٸ مەن قارجىلىق نەگٸزدەرٸ, ەكولوگييالىق ستاندارتتارعا سەيكەستٸگٸ جايىندا ەشنەرسە ايتىلمايدى. قوعامدا قالىپتاسىپ كەلە جاتقان نارازىلىقتى ودان سايىن ٶرشٸتپەۋ ٷشٸن ول ساۋالدارعا بٷگٸننٸڭ ٶزٸندە جاۋاپ بەرۋ كەرەك!

تسيفرلىق ەكونوميكا تۋرالى كٶپ ايتىلعان. ەرينە, ول زامان تالابى. بٸراق مەسەلە تەك ونى فورمالدى تٷردە ەنگٸزۋگە عانا تٸرەلمەيدٸ عوي, ونىڭ باسقا دا, تەرەڭٸرەك استارلارى بار. مەسەلەن, سونىڭ ەسەرٸنەن قىسقارتىلىپ قالاتىن جۇمىس ورىندارى مەن جويىلۋعا تيٸس تۇتاس سالالار مەن كەسٸپورىنداردىڭ ناقتى تاعدىرى نە بولماق? ەڭ باستى مەسەلە مىنادا – تسيفرلىق ەكونوميكا ەسكٸ, جەمقورلىققا داڭعىل جول اشاتىن زاڭدار بويىنشا جۇمىس ٸستەي بەرە مە?

بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ورىس تٸلٸنٸڭ ورنىنا اعىلشىن تٸلٸ كٶبٸرەك ايتىلىپتى. وعان دا شٷكٸر. بٸراق, ول تٸلدٸڭ دە مەرتەبەسٸ قازاق تٸلٸنٸڭ ەسەبٸنەن ٶسپەۋٸ تيٸس!

مٸندەتتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جٷيەسٸندە رەسمي جەنە بەيرەسمي تٷردەگٸ جۇمىسسىزدار قالاي دەنساۋلىعىن ساقتاماق?

زەينەتاقى 20 پايىزعا كٶبەيتٸلمەك, ال باعانىڭ ٶسۋٸن كٸم قاداعالاماق? جەنە دە زەينەتاقىمەن بٸرگە نەگە مۇعالٸمدەر مەن دەرٸگەرلەردٸڭ جالاقىسى, ستۋدەنتتەردٸڭ ستيپەنديياسى نەگە كٶتەرٸلمەيدٸ?

مەنشٸك قۇقىن قورعاۋدى كٷشەيتۋ تالابى كەشە عانا كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلۋگە ۇسىنىلىپ وتىرعان شەتەل ازاماتتارىنىڭ قازاقستانداعى مەنشٸگٸن قورعاۋعا ۇلاسىپ كەتپەي مە? جەنە ول قادام مەملەكەت قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قانداي ەسەر ەتپەك?

جولداۋعا قاراساق, ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتى بۇزا الاتىن تەك قانا دٸني تەرروريزم ەكەن. ال جەر-جەردە بولىپ جاتقان ەرتٷرلٸ كەسەلدٸ جاعدايلارعا قاتىستى قوعامدىق نارازىلىقتىڭ ٶرشۋٸ, ونىڭ پوتەنتسيالى تۋرالى ايتىلماعان. مەنٸڭشە, ول دۇرىس ەمەس: بيلٸك قيسىق زاڭدار مەن كەسٸرلٸ شەنەۋنٸكتەردٸڭ تەرٸس ەسەرلەرٸنەن بولىپ جاتقان دٷمپۋ-دٷمپۋ نارازىلىقتى بولدىرماۋ جايىندا ناقتى باعدارلاما جاساقتاۋى تيٸس! جەنە دە ول ٶز حالقىمەن, ازاماتتىق قوعاممەن تولىققاندى ديالوگ ورناتۋدان باستالۋى تيٸس!

ٷكٸمەت پەن ۇقك-نە «قازاقستان كيبەرقالقانى» اتتى باعدارلامانى ەزٸرلەۋ تاپسىرىلىپتى. كيبەرقىلمىسپەن كٷرەسەمٸز دەپ ينتەرنەتتەگٸ بالاما پٸكٸر يەلەرٸن قۋدالاۋ, ولاردى جەلٸدە اڭدىپ-قاداعالاۋدى قولعا الماي ما دەگەن دە ساۋالدار جوق ەمەس.

ەڭ باستىسى – بۇل جولداۋدا بەرٸ بار دا, «ساياسي رەفورما» دەگەن بٸر اۋىز سٶز جوق! راس, وسىدان بەس كٷن بۇرىن ەلباسىنىڭ ٶزٸ «بيلٸك تارماقتارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن قايتا بٶلۋ تۋرالى» ۇسىنىس جاساپ, قالعىپ-مٷلگٸپ جاتقان قوعامدىق ويدى بٸر سەرپٸلتٸپ تاستاپ ەدٸ.
ەندٸگٸ جەردە «ٶزٸ ايتقان ساياسي ٶزگەرٸستەر تۋرالى تالاپ جولداۋعا ەنبەگەن سوڭ, ودان نە قادٸر?» دەگەن سۇراق تا پايدا بولىپ جاتىر...

ەمٸرجان قوسانوۆ