قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ تٶراعاسى جاقىپ اسانوۆ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا وسى كٷنگە دەيٸن سوتتا قانداي كەمشٸلٸك بولعانىن جەنە بٷگٸندە وسى مەسەلەنٸڭ قالاي شەشٸلگەنٸن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik اگەنتتٸگٸ.
جوعارعى سوتتىڭ تٶراعاسى قازاقستاننىڭ دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرۋ ٷشٸن الدىنا ستراتەگييالىق ماقساتتار قويىپ وتىرعانىن ايتتى. بٸراق وسى كٶشتەن سوت جٷيەسٸنٸڭ قالىپ كەلە جاتقانىنا الاڭدايتىنىن جاسىرمادى. وسى ورايدا, ەكٸ زاڭ جوباسىمەن كەلٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق, جاقىپ اسانوۆ بٷگٸندە تٷرمەدەگٸلەردٸڭ سانى ٷش ەسە ازايعانىنا نازار اۋداردى. 80-جىلدارى قازاقستاندا تٷرمەدەگٸلەردٸڭ سانى 100 مىڭنان اسقان. بٷگٸندە بۇل كٶرسەتكٸش ٷش ەسە تٶمەندەپتٸ — 30 مىڭ.
"بۇرىن جەكە ادامعا قاتىستى قىلمىستار تۋرالى اقپارات جابىق بولاتىن. ەسەپ بويىنشا 100 مىڭ قازاقستاندىققا شاققاندا ون ادام ٶلتٸرۋ وقيعاسىنان كەلەتٸن. 2016-2018 جىلدارى بۇل كٶرسەتكٸش ەكٸ ەسە ازايىپ, بەسكە دەيٸن كەمٸدٸ. ەكٸنشٸدەن, تٷرمەدەگٸلەردٸڭ سانى كٶپ بولدى. قۇقىق قورعاۋ ورگانى بٸرەۋگە ايىپ تاقسا, سوت سونى كٸنەلٸ دەپ جازالايتىن. كٸنەسٸ جوق بولسا دا, اقتاۋعا باتىلى بارمايتىن. وسىلايشا ەربٸر ەكٸنشٸ سوتتالۋشى باس بوستاندىعىنان ايىرىلاتىن. ال قازٸر ەربٸر تٶرتٸنشٸ سوتتالۋشى تٷرمەگە قامالىپ, كٶرسەتكٸش تەك 25% كٶرسەتٸپ وتىر", — دەدٸ جاقىپ اسانۇلى "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت جٷيەسٸ مەن سۋديالارىنىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى" قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق زاڭىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ جوباسىنىڭ قارالىمى كەزٸندە.
جوعارعى سوت تٶراعاسى بۇرىنعى سوت جٷيەسٸنٸڭ تاعى بٸر باستى كەمشٸلٸگٸن اتادى. ول — ايىپتاۋ كٶزقاراسىنىڭ قالىپتاسۋى. مۇنى ول اۋرۋعا بالاپ, ودان قۇتىلۋدى باستى مٸندەت ەتٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. ايتۋىنشا, بۇل بٸر كەزدەرٸ سوتتىڭ قىلمىستىق ٸستەر مەسەلەسٸنە كەلگەندە قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ رەتٸندە ٶمٸر سٷرۋٸمەن بايلانىستى. سونداي-اق, مەنشٸكتٸڭ بەرٸ مەملەكەتتٸكٸ بولعاندىقتان, ازاماتتىق ٸستەردٸ قارايتىن سوتتار دا از بولعان. ال مەكەمەلەر اراسىنداعى داۋدى اربيتراج جىلدام شەشەتٸن.
"بٸر سٶزبەن ايتساق, كەڭەس دەۋٸرٸندە سوتقا بٷگٸنگٸدەي سۇرانىس بولعان جوق. تٸپتٸ, جۇرت سوتقا جٷگٸنۋدٸڭ نە ەكەنٸن بٸلمەيتٸن. سوت كٶبٸنەسە قۇلايىن دەپ تۇرعان عيماراتتا ورنالاساتىن. ەگەمەندٸك العاننان كەيٸن نارىققا كٶشتٸك. 90-جىلدارى مەنشٸككە قاتىستى داۋلارعا قىلمىسكەرلەر مەن رەكەتتەر ارالاستى. سول كەزدە ەلباسى "ادامدى ەكٸم, مينيستر, تٸپتٸ, پرەزيدەنت ەمەس, سوت قورعايدى" دەپ شەگەلەپ تۇرىپ ايتقان ەدٸ", — دەدٸ ول.
جاقىپ اسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە حالىقارالىق بۇۇ, ەقىۇ سىندى ۇيىمدار قازاقستاننىڭ سوت جٷيەسٸنە قىزىعا قارايدى. بۇل ماقتاۋ سٶزدەر كٶبٸنەسە سوتتىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنە قاتىستى ايتىلعان. سەبەبٸ, بٷگٸندە قازاقستاندىقتار كٶرشٸسٸمەن ايتىسىپ, سوتقا جٷگٸنسە — 1 200 تەڭگە, اجىراسقىسى كەلسە — 720 تەڭگە تٶلەيدٸ. ەكٸنشٸدەن, جوعارعى سوت تٶراعاسى قازاقستان سوتىنىڭ داۋدى تەز شەشەتٸنٸمەن كٶپتٸڭ كٶزايىمىنا اينالىپ جٷرگەنٸن ايتتى.
