بيىل توعىز ايدىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزدە قارجى (ينۆەستيتسييالىق) پيراميداسىنا قاتىستى 146 فاكتٸ انىقتالعان, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" fingramota.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
قازاقستاندا قارجى پيراميدالارىنا تىيىم سالىنعان, الايدا الاياقتار ازاماتتاردى الداپ-ارباۋىن توقتاتپاۋدا. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ دەرەگٸ بويىنشا 2019 جىلى قارجى (ينۆەستيتسييالىق) پيراميدا قۇرۋدىڭ جەنە وعان باسشىلىق ەتۋدٸڭ 24 فاكتٸسٸ انىقتالسا, وسى جىلدىڭ تەك 9 ايىندا 146 فاكتٸ انىقتالعان.
قارجى پيراميداسىن قۇرۋشىلار كريپتوۆاليۋتا, شەتەل كومپانيياسىنىڭ اكتسيياسى, بيجۋتەرييا, تۋريستٸك جولداما جەنە باسقا دا تٷرلٸ تاۋار نەمەسە قىزمەتپەن ساۋدا جاسايتىنىن جەنە ازاماتتاردى تابىسى جوعارى جوباسىنا اقشا سالۋدى شاقىرا وتىرىپ زاڭدى قىزمەت ەتەتٸنٸن ايتۋمەن بولادى. الايدا ينتەرنەتتەن جىلدام ەرٸ جەڭٸل اقشا تابۋ جولىن ٸزدەيتٸن سەنگٸش ينۆەستورلار وسىندايدا ٸرٸ قارجىسىنان ايىرىلادى.
زاماناۋي قارجى پيراميداسى – بۇل قىزمەتتٸڭ تٷرلٸ سالاسىنىڭ اتىن جامىلا بٸلەتٸن, ەسٸرەسە ينتەرنەتتەگٸ الاياقتىق جەنە قارجى الاياقتارى. ەدەتتە سالىمشىلارعا كەلەسٸ قاتىسۋشىنىڭ سالىمىنان پايدا كەلەتٸنٸ ۋەدە ەتٸلەدٸ. الايدا تەجٸريبەدە قارجى پيراميداسىن قۇرۋشىلاردىڭ ماقساتى سالىمشىنىڭ قاراجاتىن كٶبەيتۋ ەمەس, جاڭا قاتىسۋشىلاردىڭ كەلۋٸ ازايعان كەزدە بارلىق سالىنعان قارجىمەن قاشىپ كەتۋ.
قارجى پيراميدالارى ۇزاق مەرزٸمدٸ جەنە قىسقا مەرزٸمدٸ جوبالارعا ينۆەستيتسييا سالۋدى; جىلجىمايتىن مٷلٸك, اۆتوموبيل جەنە باسقا دا مٷلٸك ساتىپ الۋعا اقشا جيناۋعا كٶمەكتەسۋدٸ; ساتىپ الۋلارعا, قىزمەتتەرگە, ويىن-ساۋىققا جەنە باسقاعا ارنالعان قوسىمشا بونۋستار ۇسىنا وتىرىپ ەكسكليۋزيۆتٸ كلۋبقا مٷشەلٸكتٸ; بينارلىق وپتسيوندار ٷشٸن پلاتفورمادا قوسىمشا تابىس تابۋدى; تۇرعىن-جاي جاعدايىڭىزدى جاقسارتۋ ٷشٸن تۇتىنۋشىلىق كووپەراتيۆكە كٸرۋدٸ جەنە ت.ب. ۇسىنۋى مٷمكٸن.
«اشىق پيراميدا» دەپ اتالاتىندار بار – ولار ينۆەستيتسييالاۋمەن نەمەسە بيزنەسپەن اينالىسپايتىنىن جاسىرمايدى. ونىڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلار باسىندا بارلىق قاتىسۋشىعا اقشانىڭ جەتپەيتٸنٸن جەنە تارتىلعان بارلىق تٷسٸم جاڭا كليەنت تارتۋ ەسەبٸنەن بولاتىنىن ەسكەرتەدٸ.
قارجى پيراميداسى «ەرەكشە/ايىرىقشا», «عاجايىپ», «پايدالى» تاۋاردى نەمەسە «ارنايى», «شەكتەۋلٸ» قىزمەتتٸ ۇسىنا وتىرىپ, جەلٸلٸك ماركەتينگٸنٸڭ اتىن جامىلۋى مٷمكٸن. بۇل كوسمەتيكا, ساعات, اكتسيياعا اقشا سالۋدى وقىتۋدان باستاپ تٷرلٸ قىزمەتتەر, كلۋب مٷشەلٸگٸنە دەيٸن تٷرلٸ كۋرستار, كرۋيزگە, ساياحاتقا شىعۋعا ۇسىنىستار جەنە ويىن-ساۋىقتار بولۋى مٷمكٸن.
قارجى پيراميداسى ٶزٸن كونسالتينگ كومپانييا رەتٸندە كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن. الاياقتار ازاماتتارعا قارجى نارىعىندا اقشا تابۋدى ۇسىنادى, كەيدە اقىسىز كەڭەس بەرەدٸ, ال ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعى كليەنتتٸڭ سەرٸكتەس بروكەردە شوت اشۋىندا بولىپ كەلەدٸ. الاياقتار ينۆەستورلاردى «سەرٸكتەستەرگە» اقشا جٸبەرۋگە شاقىرادى. كەيبٸر جاعدايدا الاياقتار كليەنت ولارعا پايدانىڭ پايىزىن ادال بەرٸپ وتىرادى دەگەن ەسەپپەن ۇسىنىس جاسايدى, بٸراق بولجام دۇرىس بولماعان جاعدايدا جالعان كونسۋلتانت وعان جاۋاپ بەرمەيدٸ. كونسۋلتاتسييالىق قىزمەت باسقا مٸندەتتەمەلەرگە اۋىرتپالىق تٷسٸرمەۋٸ كەرەك. ەگەر كونسۋلتانت اقپاراتتى ساتۋدىڭ ورنىنا باسقا قىزمەتتٸ نەمەسە شارتى جٷكتەسە, وندا بۇل جالعان كونسۋلتانت.
ەگەر جالعان كونسالتينگ جەتكٸلٸكتٸ دامىعان اۋديتوريياعا ارنالعان تۇزاق دەيتٸن بولساق, قارجى ساۋاتتى تٶمەن ادامدار ٷشٸن الاياقتار اقشا تابۋدىڭ ەرتٷرلٸ پلاتفورماسىن ويلاپ تاپتى. بۇل جالعان جەلٸلٸك رەسۋرستار, وندا قارجى نارىعىندا اۆتوماتتى تٷردە اقشا تابۋدىڭ بەلگٸلٸ بٸر باعدارلاماسى جاسالعان جەنە ونى ويلاپ تاپقاندار ونى ەرٸ قاراي ازاماتتارعا ۇسىنۋعا دايىن. مۇنداي پلاتفورمالار اقشانى ۇرى بروكەرگە بەرۋگە سەندٸرۋ مٸندەتٸن ورىندايدى.
قارجى پيراميداسى ەر تٷرلٸ بولادى, بٸراق ولاردىڭ بارلىعىن بٸر نەرسە بٸرٸكتٸرەدٸ – الاياقتار ادامداردىڭ تەز بايىپ كەتۋٸنە سەنۋٸنە جەنە وسىنداي نيەتٸنە مانيپۋلياتسييا جاسايدى. قارجى پيراميداسىنان قالاي ساقتانۋعا بولادى? ول ٷشٸن ولاردىڭ نەگٸزگٸ بەلگٸلەرٸن بٸلۋ قاجەت.
الداۋ ماركەرٸ
بٸرٸنشٸ كەزەكتە سٸز ٶز اقشاڭىزدى سەنٸپ تاپسىرعىڭىز كەلەتٸن ۇيىمنىڭ اقشا قاراجاتىن تارتۋ قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋعا ليتسەنزيياسى بولماعان جاعدايدا ساقتانۋىڭىز كەرەك. مۇنداي ليتسەنزييانى قازاقستاندا قر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ بەرەدٸ. بۇل اقپارات جارييا جەنە ونى جەڭٸل تٷردە تەكسەرۋگە بولادى – ول قارجى رەتتەۋشٸسٸنٸڭ سايتىنا ورنالاستىرىلادى.
دەپوزيت تٷرٸندە نە ينۆەستيتسييانى قارجى قۇرالدارىنا جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن اقشا تارتۋ قىزمەتٸ ليتسەنزييالاناتىن تٷرگە جاتادى, ولاردى ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر, ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى جەنە باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ كەسٸبي قاتىسۋشىلارى (بروكەر-ديلەر جەنە باسقارۋشى كومپانييالار) عانا جٷزەگە اسىرا الادى.
مول تابىستى ۋەدە ەتەتٸن جالعان ۇيىم – بۇل ازاماتتار نازار اۋداراتىن باستى بەلگٸنٸڭ بٸرٸ. قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس سٸزدٸڭ ينۆەستيتسييالاردىڭ كٸرٸستٸلٸگٸنە ەشكٸم كەپٸلدٸك بەرۋگە قۇقىلى ەمەس. ەگەر كەپٸلدٸك بەرسە - ولار الاياقتار!
باسقا سالىمشىلار بۇرىن سالعان اقشا قاراجاتى ەسەبٸنەن جاڭا قاتىسۋشىلارعا اقشا تٶلەۋ; مەنشٸكتٸ نەگٸزگٸ قۇرالداردىڭ, باسقا قىمبات اكتيۆتەردٸڭ بولماۋى; ۇيىم قىزمەتٸنٸڭ ناقتى انىقتاماسىنىڭ بولماۋى قارجى پيراميداسى بەلگٸسٸنٸڭ بٸرٸ.
اقشانى قايتارۋ بويىنشا ناقتى ەرەجەلەنٸڭ بولماۋى دا قاۋٸپتٸ. سٸز ٶزٸڭٸز سالعان قاراجاتىڭىزدى باسقارۋ جەنە قاجەت بولعان جاعدايدا اقشانى الۋ مٷمكٸندٸگٸڭٸز بولۋى تيٸس.
ەگەر ٶز اقشاڭىزدى سەنٸپ تاپسىرعىڭىز كەلەتٸن ۇيىمدا اتالعان بەلگٸنٸڭ بٸرنەشەۋٸ بولسا, ولار سٸزدٸ قارجى پيراميداسىنا تارتۋعا تىرىسىپ جاتقانى تۇرعىسىنان مۇقييات ويلانۋ قاجەت.
قارجى پيراميداسى ٶزٸنٸڭ جارناماسىن كٶبٸنە ۇراندارمەن ەر تٷرلٸ ونلاين توپتار قۇرا وتىرىپ, سايتتار, ەلەۋمەتتٸك جەلٸ جەنە تانىمال مەسسەندجەر ارقىلى جيٸ جٷزەگە اسىرادى. سوندىقتان قارجى پيراميداسى قاتىسۋشىلارىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جەنە مەسسەندجەردەگٸ وڭ پٸكٸرٸنە سەنبەڭٸز, بۇل كليەنتتٸڭ «قارماققا ٸلۋگە» باعىتتالعان جالعان ۇران بولۋى ىقتيمال. وسىنداي پيراميدانىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىن, ەدەتتە انىقتاۋ قيىن, ولار ۇزاق ۋاقىت بويى جاسىرىن بولىپ قالادى. بۇل اقشا اعىندارىن باقىلاۋدى ەدەۋٸر قيىنداتادى جەنە اقشانى قايتارۋ مٷمكٸن بولمايدى.
ەستە ۇستاڭىزدار: رەتتەلمەيتٸن ۇيىمدارعا اقشا سالعان بولساڭىز ودان تولىعىمەن ايىرىلۋ قاتەرٸ جوعارى.
