قازاقستان رەسپۋبليكاسى – ەربiر ادامنىڭ نانىم-سەنٸم بوستاندىعىنقۇرمەتتەيتiن دەموكراتييالىق, زايىرلى مەملەكەت, ەل ازاماتتارى دٸني سەنٸمٸنە قاراماستان, تەڭ قۇقىلى. ولار قازاقستان حالقىنىڭ رۋحاني مۇراسىمەن ٷيلەسەتٸن دiندەردiڭ مەدەني جەنە تاريحي قۇندىلىعى مەن كونفەسسيياارالىق كەلiسiمنiڭ ماڭىزدىلىعىن, دiني تٶزiمدiلiك پەن ازاماتتاردىڭ دiني نانىمدارىن قۇرمەتتەيدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ2011 جىلى 11 قازانىندا قابىلدانعان «دٸني قىزمەت جەنە دٸني بٸرلەستٸكتەر تۋرالى» زاڭى ازاماتتاردىڭ دiني سەنiم بوستاندىعى جٶنiندەگi قۇقىقتارىن iسكە اسىرۋعا كەپiلدiك بەرەدٸ.
قازاقستانداعى مەملەكەتتٸك-كونفەسسييالىق قارىم-قاتىناستىڭ باستى سيپاتى – ەلٸمٸزدە قانداي دا بٸر رەسمي نەمەسە مٸندەتتٸ دٸننٸڭ بولماۋىندا, دەمەك, ەلٸمٸز قوعامدى كٶركەيتەتٸن قۇندىلىقتى قولداپ, تۇلعانىڭ دٸني سەنٸم ەركٸندٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. دەمەك, رەسپۋبليكانىڭ ەربٸر ازاماتى ٶز بەتٸنشە ەرٸ ەشكٸمنٸڭ مەجبٷرلەۋٸنسٸز قاي دٸندٸ بولسا دا تاڭداۋ ەركٸندٸگٸنە يە نەمەسە ٶزٸنٸڭ قالاۋىمەندٸني ينستيتۋتتاردان تىس ٶمٸر سٷرٸپ,قانداي دا بٸر دٸننٸڭ ٶكٸلٸ بولماۋعا دا قۇقىلى.
ەلباسى ن.نازارباەۆ: «بٸز بارشا دٸندەردٸڭ تەڭدٸگٸ مەن قازاقستانداعى كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸمدٸ قامتاماسىز ەتەمٸز جەنە بۇعان كەپٸلدٸك بەرە الامىز. بٸز يسلامنىڭ, ٶزگە دە ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ ەڭ ٷزدٸك دەستٷرلەرٸن دامىتۋدامىز جەنە ولاردى سىيلايمىز. سوندىقتان بٸز زاماناۋي زايىرلى مەملەكەت قۇرىپ جاتىرمىز» دەپ ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ ٸٸ سەزٸندە اتاپ ٶتتٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى – دٸني تولەرانتتىلىق يدەياسىن تاراتىپ, كونفەسسيياارالىق ٷنقاتىسۋ مەن مەملەكەت تاراپىنان قويىلعان ناقتى ٸستەر, حالىقتارمەن دٸندەر اراسىنداعى كەلٸسٸم مەن تٷسٸنٸستٸككە تولىق قول جەتكٸزۋگە بولاتىنىن دەلەلدەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە 3620 دٸني بٸرلەستٸك بار, ولاردىڭ 2527 يسلامدىق, 331 پراۆوسلاۆيەلٸك, 654 پروتەستانتىق, 84 كاتوليكتٸك باعىتتا جۇمىس جٷرگٸزەدٸ.ەربٸر دٸن ٶكٸلدەرٸ ادامدارعا جالپى ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتار تۋرالىۋاعىزدايدى.
ەلٸمٸزدەگٸ حالىقتىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ يسلام دٸنٸن ۇستانادى. يسلام دٸنٸ تابيعاتىنا ساي حالقىمىزدىڭ سالت-دەستٷرٸمەن,ەدەت-عۇرپىمەن ٷندەسٸپ, زايىرلى قوعامنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸنەورايەلدٸ ٸزگٸلٸككە شاقىرادى.
يسلام دٸنٸ– ٶنەگەلٸلٸگٸمەن جەنە دٸني تولەرانتتىلىعىمەن ەرەكشەلەنەتٸن گۋمانيتارلىق مەدەنيەتتٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ. دەستٷرلٸ دٸننٸڭ قۇندىلىقتارى ەلٸمٸزدەگٸ تٷرلٸ ەتنوستاردىڭ ٶزارا تاتۋ جەنە ىنتىماقتاسا ٶمٸر سٷرۋٸنە ىقپالى ەتەرٸ سٶزسٸز.
زايىرلى مەملەكەتتەگٸ دٸني ۇستانىم – ۇلتتىڭ مەدەنيەتٸمەن قۇندىلىقتار ۇستانىمىمەن تىعىز بايلانىستى. دٸني ۇستانىم ەلەۋمەتتٸك قۇبىلىس رەتٸندە ادامداردىڭ ساناسىنا, مٸنەز-قۇلىقتارىنا ىقپال ەتەدٸ, ال زايىرلى قوعامدا دٸني ۇستانىم – ول دٷنيەتانىمدىلىققا, مەدەني-شىعارماشىلىققا, رۋحاني-ادامگەرشٸلٸككە شاقىرادى.
زايىرلى قوعام قۇرۋدى قالاعانقازاقستان مەملەكەتٸنٸڭ دٸن سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ باسىم باعىتىنىڭ بٸرٸ– كونفەسسيياارالىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ. كونفەسسييالىق قاتىناستاردى ودان ەرٸ نىعايتۋ ماقساتىمەنجٷرگٸزٸلەتٸن حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ٸس-شارالاردىڭ ەڭ جارقىن ٷلگٸسٸ – ەر ٷش جىل سايىن استانا قالاسىندا ٶتەتٸن ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەركٶشباسشىلارىنىڭ سەزٸ.ەلٸمٸز ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ بەيبٸتشٸلٸك پەن گۋمانيزمدٸ ۇلىقتاۋشى ەلەۋەتٸنە سەنٸم ارتىپ دٸن كٶشباسشىلارىن استانا قالاسىنا جيناپ جاھاندىق مەسەلەلەردٸ دٸني تٶزٸمدٸلٸك جەنە بەيبٸت جولمەن شەشۋگە شاقىرادى. زايىرلى مەملەكەتٸمٸزدە دٸن مەن قوعام اراقاتىناسىن, دٸنيقۇندىلىقتاردىڭ قوعامدىق ٶمٸر مەن ساناداعى ورنىن زەردەلەۋ كەرەك.
سوندىقتان زايىرلى قوعامدا ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ قۇندىلىقتارىن عىلىمي تۇرعىدان تانىپ بٸلگەن جٶن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ادام مەن قوعام ٶمٸرٸندەگٸ اقپاراتتىق جەنە ينتەللەكتۋالدى ورتادا دٸني نانىم-سەنٸم مەن سانانىڭ رٶلٸ ٶسٸپ كەلەدٸ. دٸني ۇستانىم ادامزاتپەن بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك قۇبىلىس بولعاندىقتان, ادامزات مەدەنيەتٸ ۇعىمىمەن دە تٸكەلەي بايلانىستى. دٸني ۇستانىم ادام ٶمٸرٸندەگٸ قۇندىلىقتى, ٶمٸر مەنٸ ۇستانىمادا ىقپال ەتەدٸ.
قازاقستان قوعامىنىڭ رۋحاني تۇرعىدان جاڭارۋىنا دەستٷرلٸ دٸندەر ٶتە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. ەلٸمٸزدەگٸ ەلەمدٸك دٸندەردٸڭ جالپى ادامزاتتىق جەنە گۋمانيستٸك قۇندىلىقتارىنىڭ ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم مەن تاتۋلىقتى ورنىقتىرۋداعى اتقاراتىن رٶلٸ ەرەكشە. دەستٷرلٸ دٸندەر زايىرلى قوعامدا دوستىق پەن ٶزارا قۇرمەت جەنە تٷسٸنۋشٸلٸكتٸ نىعايتۋعا قىزمەت ەتەدٸ.
سونىمەن قاتار, قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىنىڭ حٸ سەسسيياسىندا مۇسىلماندىق – «قۇربان ايت مەرەكەسٸ» جەنە پراۆوسلاۆييالىق – «روجدەستۆو مەرەكەسٸن» 2001 جىلدىڭ 13 جەلتوقسانىندا قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعىمەرەكەلەر تۋرالى»زاڭىنا سەيكەس رەسمي مەرەكەلەردٸڭ قاتارىنا قوسىلدى. بۇل مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ ٶزارا تاتۋلاستىعى مەن دوستىعىنىڭ ارقاسىندا ورنادى. حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان قازاقستان قوعامىنداعى رۋحاني كەلٸسٸم مەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸك – ەل دامۋىنىڭ باستى تەتٸگٸ.
مەملەكەتتٸڭ اتازاڭىمەن بەكٸتٸلگەن زايىرلىلىق سيپاتى – ونىڭٸرگەتاسى, مەملەكەتتٸڭ ەرەكشە سيپاتى. زايىرلىلىق قاعيداتى –ازاماتتاردىڭ دٷنيەتانىمىندا, كٶزقاراسى مەن دٸني ۇستانىمىندا, كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸندە ەرەكشە ورىن الاتىن قۇبىلىس.
ەڭ باستىسى ەلٸمٸزدەگٸ كونفەسسيياارالىق جەنە ەتنوسارالىق تولەرانتتىلىق – اتا-بابالارىمىز سالىپ كەتكەن جول. سەبەبٸ پەيٸلٸ كەڭ, جانى جومارت قازاق حالقى كٶشپەلٸ ٶمٸر سالتىن ۇستانعان ەجەلگٸ كەزەڭدە دە باسقا حالىقتارمەن دوستىق قارىم-قاتىناس جاساپ, اۋىر تابيعي جاعدايدا ٶمٸر سٷرگەنٸنە قاراماستان, ٶز قانداستارىنا عانا ەمەس, باسقا دا كەلٸمسەك ۇلتتار مەن ۇلىستارعا قوناقجايلىلىق پەيٸل تانىتتى.
قورىتىندىلاي كەلە, ەلٸمٸزدەگٸ دٸني احۋالدىڭ جاقسارا تٷسۋٸنە, زايىرلى قوعامدى قالاعان ەل ازاماتتارىنىڭەرقاشان تاتۋلىق پەن دوستىقتى دەرٸپتەپ, اتا-بابالارىمىزدىڭ دەستٷرٸن جالعاستىراتىنىنا, ونى كەلەشەك ۇرپاققا اماناتتايتىنىنا سەنٸمٸمٸز كەمٸل.
ەلٸمٸزدەگٸ دٸني ۇستانىم قوعامنىڭ بويىنا زايىرلىلىق پەن زييالىلىقتى, يماندىلىق پەن سالاۋاتتىلىقتى, ۇلتتىق دەستٷرمەن رۋحاني قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەپ, ولاردى ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق قارىم-قاتىناستاردى قۇرمەتتەۋ مەدەنيەتٸنە, دٷنيەتانىمدىلىق پەن تٶزٸمدٸلٸككە جەنە ەتيكالىق ەدەتپٸلٸككە قالىپتاستىرادى.
ححٸ عاسىردىڭ ەلەمدٸك تەرتٸبٸ مەن بەت-بەدەرٸ ايقىن بولعان قازٸرگٸ كەزەڭدەدەموكراتييانى ۇلىقتايتىنزايىرلى مەملەكەتتەگٸ دٸني ۇستانىم شىن مەنٸندەگٸەلەمدٸك ٶركەنيەتتٸ, ادامي قۇندىلىقتاردى, ەلٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸنقوعامنىڭ رۋحاني كەمەلدەنۋٸنە قىزمەت ەتۋ كەرەك.
ب.جۇماباەۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترلٸگٸ
دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸعىلىمي-زەرتتەۋجەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸ عىلىمي قىزمەتكەرٸ
ۇلت پورتالى
