جىل سايىن وسى كٷنٸ تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ تاعدىرشەشتٸ قادامى جاسالعان تاريحي سەت كٶڭٸل تٶرٸنە قايتا قوناقتايدى. بۇدان دەل ەكٸ جىل بۇرىن, 2019 جىلدىڭ 19 ناۋرىزى ۇلىستىڭ قارساڭىنداعى ۇلى ٸس رەتٸندە ەل تاريحىنا ايتۋلى داتالاردىڭ بٸرٸ بولىپ ەندٸ. ساباقتاستىق سالتانات قۇرىپ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل تٸزگٸنٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا تاپسىردى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ شەشٸمٸ شىنايىلىقپەن دەيەكتەلٸپ, كەرۋەن جىلداردىڭ كەدەرگٸسٸنە مۇقالماعان كٶلٸكتٸ كٶشتٸڭ جٷگٸ ٸلگەرٸ جىلجىدى. «Egemen Qazaqstan» گازەتٸندە جارىق كٶرگەن بٷگٸنگٸ ماقالادا اتالمىش باسىلىمنىڭ باسقارما تٶراعاسى دارحان قىدىرەلٸ وسىنداي پٸكٸرٸن جازدى.
ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسىن نازارعا ۇسىنامىز
* * *
وسى ەكٸ جىل ٸشٸندە تٷرلٸ قيىندىقتارعا قاراماستان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلى دا سەنٸمگە سەرت بايلاپ, سىندارلى سەتتە سىر الدىرماي ەل ٷمٸتٸن ەنشٸلەدٸ. جاھاندىق ٸندەت جان القىمنان العان تۇستا جاڭاشا رەفورمالار ارقىلى جاعدايدى تۇراقتاندىرىپ, ۇلتتى ۇيىتا بٸلدٸ. سىرتقى جەنە ٸشكٸ ساياساتتى تەڭدەستٸرٸپ ۇستاپ, تاتۋلىقتى تۇمار ەتٸپ, تۇعىردا نىق تۇردى. بۇل ەلباسىنىڭ بيٸك پاراساتىنىڭ تاعى بٸر كٶرٸنٸسٸ بولدى.
ەرينە, بىلتىر پاندەمييا كٶكەيٸمٸزدە بٷر جارعان كەلەلٸ كٶپ ماقساتىمىزعا كەدەرگٸسٸن كەلتٸردٸ. ەۋەلدە كٷللٸ ەلەم ابدىراپ قالعانىمەن, ارتىنان اتى جامان ٸندەتتٸ اۋىزدىقتاۋدىڭ امالى تابىلدى. قوعامنىڭ ساناسىن ٷرەيدەن اراشالاپ, ٶتكٸنشٸ قاۋٸپتٸڭ ٶتٸندە قالماۋدى ٷيرەندٸك. مەملەكەت كەسٸپكە بەيٸم ازاماتتارعا كٶمەك قولىن سوزىپ, ەكونوميكامىزدىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن شۇعىل شەشٸم, بايىپتى باستامالار جاساپ, ەلەۋمەتتٸڭ ەڭسەسٸن كٶتەردٸ. ۇلى اباي جەنە فارابي جىلدارىندا تاعىلىمدى ٸس-شارالارعا كۋە بولدىق. سايلاۋ ٶتٸپ, مەجٸلٸستٸڭ قۇرامى جاڭاردى. دەسەك تە, تىشقان جىلى «ٸندەت ٸنگە تىققان» كٷردەلٸ كەزەڭ رەتٸندە ەل ەسٸندە قالاتىن بولدى.
ساناۋلى كٷننەن كەيٸن كٷنتٸزبە بويىنشا سيىر جىلى بوساعامىزدان اتتايدى. وسىلايشا, وتارلىق قامىتىنان قۇتقارعان ازاتتىقتىڭ وتىزىنشى جىلىنا قادام باسامىز. قازٸر ايتۋعا عانا وڭاي, وتىز جاسقا تولىپ كەمەلدەنگەن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە مۇنداي تابىسقا جەتەتٸنٸنە ەدەپكٸدە كٷمەنمەن قاراعان جاندار دا از بولعان جوق. ەكونوميكاسى ەلجۋاز, دەموگرافييالىق احۋالى ەلسٸز, ەتنوستىق قۇرامى الا-قۇلا, شەكاراسى اشىق-شاشىق جاتقان ەلٸمٸزدٸ كەيبٸر ساياساتكەرلەر «ازييانىڭ بالقانىنا» تەڭەدٸ. قايسٸبٸرٸ تٷرلٸ ۇلتارالىق قاقتىعىستار تۋادى دەپ سەۋەگەيلٸك جاسادى. ٶندٸرٸسٸ شيكٸزاتقا تەۋەلدٸ, قالالارى بٸر-بٸرٸنەن الشاق, جولدارى دا جارامسىز ەكەنٸن جارىسا ايتىپ جاتتى. ەيتسە دە بٶستەكٸ بولجامپازداردىڭ جورامالى جوققا شىقتى. قىسقا جىلدا ەلەۋەتٸ ارتقان ٸرگەلٸ مەملەكەتكە اينالدىق. دەرمەنسٸزدٸككە دەس بەرمەي, دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا ٶتتٸك. كٶكتە بٸر تەڭٸرگە, جەردە بٸر ٶزٸنە عانا سەنگەن بابا تەلٸمٸنەن تاعان تارتقان حالقىمىز جيىرماسىنشى عاسىردا سانالۋان ەلەۋمەتتٸك تارتىسقا ۇرىنسا دا جاڭا مىڭجىلدىققا ەگەمەن ەل بولىپ اتتادى. ٶتپەلٸ كەزەڭنٸڭ جەلكٶبٸك پٸكٸر, جاڭساق جارنامالارىنا سابىرمەن قاراپ, ۇلتتىڭ تۇتاستىعىنا سىزات تٷسٸرمەدٸ. ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياسات بايىپتى دا بايسالدى دامۋ باعىتىندا ٶربٸدٸ. تەۋەلسٸز قازاقستان بارلىق حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, الىس-جاقىن مەملەكەتتەرمەن ىجداعاتتى ىنتىماق ورناتتى.
العاش ارايلى ازاتتىقتىڭ سامالى ماڭدايىمىزدى ٶپكەندە ەلٸمٸزدەگٸ قازاق حالىنىڭ سانى 40 پايىزعا دا جەتپەيتٸن ەدٸ, قازٸر 80 پايىزعا تاياپ قالدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتار جاڭعىرا تٷلەپ, مەدەني مۇرامىز مەيەكتەلدٸ, تارلان تاريحىمىز دەيەكتەلدٸ, ۇلتىمىزدىڭ جاڭا رۋحاني بولمىسى قالىپتاسۋعا نەگٸز قالاندى. دەستٷرٸمٸزدٸ دەرٸپتەپ, سالتىمىزدى سارالاپ, ساباقتادىق. الدا كەلە جاتقان ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸ سونىڭ جارقىن دەلەلٸ.
قازٸر دە ۇلى مەيرامعا ورايلاستىرىلا مەملەكەت تاراپىنان, ەل-جۇرت, جەكەلەگەن دەمەۋشٸلەر كٶمەگٸمەن قانشاما سىي-سيياپات جاسالىنۋدا. سونداي-اق بيىلعى ناۋرىز قارساڭىندا ەل كٶلەمٸندەگٸ تولعاقتى ەلەۋمەتتٸك شارۋالار, ەسٸرەسە, كٶپ بالالى انالار, تۇرمىسى تٶمەن وتباسىلاردىڭ جاي-كٷيٸ, جالاقى سىندى مەسەلەلەردٸڭ تٷيٸنٸن تارقاتۋعا باعىتتالعان باعدارلامالاردىڭ قابىلدانۋى سٶزٸمٸزدٸڭ دەلەلٸ.
ۇلى ٸستٸڭ ۇلىستان باستاۋ العانى بەكەر ەمەس بولار. ەز-ناۋرىز – عاسىرلار شەرۋٸندە تٷزٸلگەن ەدەت-عۇرپىمىزدىڭ, جيعان-تەرگەن ٸنجۋ-مارجانىمىزدىڭ التىن كٶمبەسٸ, سەۋلەلٸ ايشىعى دەسەك, تەۋ ەتەر تەۋەلسٸزدٸك – باسىمىزداعى بارىمىز, كٸر شالماعان ارىمىز, باياندى باقىتىمىز ھەم مەملەكەتٸمٸزدٸڭ مىزعىماس تٸرەگٸ, وتانشىلدىقتىڭ جٷرەگٸ ەكەنٸ انىق.
ۇلىستىڭ ۇلى كٷنٸندە تٷبٸ بٸر تٷركٸ حالقى ەرگەنەقوننىڭ جارتاس-شاتقالىن جارىپ, ەركٸندٸككە جەتەلەگەن, بوداندىقتان بوستاندىققا باستاعان اقجارىلقاپ سەتتٸ ەسكە تٷسٸرٸپ, بولات تٶسكە سوم بالعامەن الما-كەزەك ۇرىپ, كٶرٸكتٸڭ وتىن مازداتادى ەكەن. سوندىقتان كٷن مەن تٷن تەڭەلگەن, بارشا جۇرت جاقسىلىققا كەنەلگەن ەز ناۋرىز ەماندا جىلدىڭ باسى, سونىمەن بٸرگە ەلدٸك پەن ەركٸندٸكتٸڭ جارشىسى سانالعان.
تٶرگە وزعان سيىر جىلىندا اۋىرتپالىق ارتتا قالىپ, ۇلىس وڭ بولسىن, اق مول بولسىن! وشاعىمىزدا وتىمىز مازداپ, وتانىمىزدىڭ ىرىسى ارتا بەرسٸن!
