الماتىدا قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە «ۇلتىڭدى ساقتايمىن دەسەڭ, قىزىڭدى تەربيەلە» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. باستى پٸكٸر الماسۋلار جاستارعا يسلامي, يماني تەربيە بەرۋ, ۇلتتىق مٸنەز, ۇلتتىق سانا سەزٸم قالىپتاستىرۋ تٶڭٸرەگٸندە ٶربٸدٸ.
دٶڭگەلەك ٷستەل جۇمىسىنا بەكجان تۇرىس جەتەكشٸلٸك ەتٸپ, سپيكەر رەتٸندە قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي, ەرجان قاجى مالعاجىۇلى, قازاق مەملەكەتتٸك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ پرورەكتورى باحودير اليەۆ, الماتى قالاسى بويىنشا ٶكٸل يمام نۇربەك قاجى ەسماعانبەت, المالى اۋدانى جەنە «تٶلە بي» مەشٸتٸنٸڭ باس يمامى ك. مىرزاباي, باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ كەلٸنٸ زەينەپ احمەتوۆا, تٸل جاناشىرى اسىلى وسمانوۆا ت.ب. قاتىستى.
كەزدەسۋدە دٸني باسقارمانىڭ وسى ۋاقىتقا دەيٸن اتقارعان جۇمىسى جەنە جاستار مەسەلەسٸنە بايلانىستى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستار جٶنٸندە ۆيدەوروليك كٶرسەتٸلٸپ, باس مٷفتي جاستارمەن پٸكٸر الماستى. پٸكٸر الماسۋ بارىسىندا جاستار ەركٸن وي بٸلدٸرٸپ, تولعاندىرىپ جٷرگەن دٸني مەسەلەلەرگە جاۋاپ الدى.
سونىمەن قاتار, شارا بارىسىندا XIV-XIX عاسىرلاردىڭ كٶنە دٸني قولجازبالارى مەن قازاق ٶمٸرٸن بەينەلەيتٸن سۋرەتتەر كٶرمەگە قويىلدى.
ەرجان قاجى مالعاجىۇلى, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي:
ماقساتىمىز – تاريحىمىزداعى باتىر, يبالى قىزدارىمىزدى جاستار اراسىندا ناسيحاتتاۋ.
— دٸني باسقارما 2016 جىلدى «دٸن جەنە تاريح تاعىلىمى» دەپ جارييالادى. ماقساتىمىز – تاريحىمىزداعى تالاي باتىر قىزدارىمىزدى, يبالى قىزدارىمىزدى, ۇلتىمىزدىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسقان انالارىمىزدى جاستار اراسىندا ناسيحاتتاۋ. كٷردەلٸ اقپاراتتىق ۋاقىتتا تەربيە بەرۋ, يماندىلىق پەن ۇلتتىق نەگٸزدە جٷيەلەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. ساندىقتان, دەستٷرلٸ يسلامي ٸلٸم مەن ۇلتتىق سيپاتىمىزدى جاستار بويىنا سٸڭٸرە الساق, ونىڭ قوعامعا ەكەلەر پايداسى ۇشان تەڭٸز. جاستار مەسەلەسٸن قوزعاعاندا قايتادان سول تەربيەنٸ, يماندىلىقتى, ٸزگٸلٸك پەن سەنٸمدٸ تاعى سٶز ەتەمٸز. اسىل قاسيەتتەردٸ ەرتەڭگٸ ەل يەلەرٸنٸڭ بويىنا قالىپتاستىرۋ, قىز تەربيەسٸن يماندىلىقپەن بايلانىستىرۋ ارقىلى عانا شەشٸلەدٸ.
زەينەپ احمەتوۆا, باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ كەلٸنٸ:
قىز تەربيەلٸ بولماي – ۇلت تەربيەلٸ بولمايدى
— تەربيەنٸڭ ٶزٸ يماندىلىق. قىز تەربيەلٸ بولماي – ۇلت تەربيەلٸ بولمايدى. بالا كەزٸندە ۇلتتىق تەربيەمەن سۋسىنداعان قىز بالا بويجەتكەندە دە سول ەدەبٸن ساقتايدى. سالت-دەستٷردٸ ٷيرەتۋدٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى — قىزعا انا بولۋدى, شاڭىراقتىڭ قۇت-بەرەكەسٸ ەكەنٸن ۇعىندىرۋ. قىز بالانىڭ مىنا ٶمٸردەگٸ مٸندەت-پارىزىنىڭ جٷگٸ اۋىر, ەرٸ ارداقتى. ول — ادامزات ۇرپاعىن ٶمٸرگە ەكەلەتٸن بولاشاق انا, ٷي ۇستاپ, جار كٷتەتٸن ادال جار, اتا-ەنە سىيلايتىن قامقور كەلٸن. بۇل — ٶمٸر زاڭى.
ايگٷل ٸسماقوۆا, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور:
قازاق قىزى ۇرپاق تەربيەشٸسٸ رەتٸندە دٸننٸڭ رۋحاني نەگٸزدەرٸن تەرەڭٸرەك زەرتتەپ بٸلۋٸ قاجەت.
— ويشىل اباي: «اللانىڭ ٶزٸ دە راس, سٶزٸ دە راس» دەگەن. ال, ابايدى ەلەمگە تانىتقان الاش ازاماتتارىنىڭ بەرٸ ساۋاتىن مەدٸرەسەدەن اشقان. سول ارىستارىمىز بەس ۋاقىت نامازىن جاسىرىنىپ جٷرٸپ وقىپ, ەلگە قىزمەت ەتكەن ەدٸ. «حالىققا قىزمەت ەتۋ يماننان» دەگەن ۇستانىمدى ٸس جٷزٸنە اسىرعان سولار بولاتىن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا جەي عانا مۇسىلمان بولۋ جەتكٸلٸكسٸز. سوندىقتان, قازاق قىزدارى بٸر وتباسىنىڭ اناسى, ۇرپاقتىڭ تەربيەشٸسٸ رەتٸندە دٸننٸڭ رۋحاني نەگٸزدەرٸن تەرەڭٸرەك زەرتتەپ بٸلۋٸ قاجەت.
قمدب باسپاسٶز قىزمەتٸ
