قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنىڭ جارييالانعانىنا, مٸنە, بٷگٸن تٶرت جىل تولىپ وتىر. ەجەلگٸ اتالارىمىز «ٶز تاريحىن بٸلگەن ەل ەشكٸمنەن جەڭٸلمەيدٸ» دەگەنٸندەي, ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا حالقىمىزدىڭ تاريحي ساناسىن قالىپتاستىرۋدىڭ باسىم باعىتتارى ايقىندالعان.
التى باعىت, ون جەتٸ جوبا
سول سەبەپتٸ, بۇل باعدارلامانى – قوعامعا رۋحاني جول كٶرسەتٸپ, بولاشاققا باعىت-باعدار سٸلتەگەن يدەيا دەپ تٷسٸنەمٸز. وسى ورايدا, ەڭ ەۋەلٸ اتاپ ٶتەرلٸك وقيعا – ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا اتاپ ٶتٸلگەن باسىم باعىتتاردى ايقىنداپ, ونىڭ ٸسكە اسىرىلۋ تەتٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋمەن بٸرگە, جوسپارلانعان جۇمىستاردى جٷيەلەندٸرۋ, باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋدى ەدٸسنامالىق جەنە تالدامالىق سٷيەمەلدەۋ, ٶڭٸرلٸك جوبالىق وفيستەردٸڭ قىزمەتٸن ٷيلەستٸرۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 2019 جىلعى 23 سەۋٸردەگٸ №225 قاۋلىسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى قۇرىلعان بولاتىن.
«بۇل ينستيتۋتتىڭ باستى مٸندەتٸ – زاماناۋي بەسەكەگە قابٸلەتتٸ قازاقستاندىق قوعام قۇرۋ بارىسىندا, وسىعان قاتىستى بارلىق قۇرىلىمداردى عىلىمي جەنە ەدٸستەمەلٸك تۇرعىدان سٷيەمەلدەپ, عىلىمي نەگٸزدەلگەن تۇجىرىمدامامەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, باعدارلامادا كٶرسەتٸلگەن 6 باعىت پەن 17 تٷرلٸ جوبانى جاڭعىرتۋدىڭ ستراتەگييالىق تەسٸلٸن ەزٸرلەۋ جەنە قاتىسۋشىلاردى ەدٸستەمەلٸك جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ قۇزىرەتتٸلٸگٸن ارتتىرۋ», دەيدٸ ينستيتۋتتىڭ باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى ەسەم قايداروۆا.
وسى ورايدا, جوعارىدا اتاپ ٶتٸلگەن التى باعىتقا جەكە-جەكە توقتالار بولساق:
پراگماتيزم – ۇلتتىق جەنە جەكە رەسۋرستاردى ناقتى بٸلۋ, ولاردى ٷنەمدٸ جۇمساۋ, ٶز بولاشاعىن جوسپارلاي بٸلۋ, ىسىراپشىلدىقتان, مەنمەندٸكتەن باس تارتۋ;
بەسەكەلٸك قابٸلەت – ۇلتتىڭ ايماقتىق جەنە ەلەمدٸك نارىقتاردا ماتەريالدىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار جوعارى ساپالى زيياتكەرلٸك ٶنٸمدٸ ۇسىنا بٸلۋ قابٸلەتٸن ارتتىرۋ;
بٸلٸمنٸڭ سالتانات قۇرۋى – «بٸلٸم – بولاشاقتا تابىسقا جەتۋدٸڭ ەڭ ٸرگەلٸ فاكتورى» اتتى يدەيانى دەرٸپتەۋ;
ەۆوليۋتسييالىق دامۋ – قوعامنىڭ بەيبٸت, زورلىق-زومبىلىقسىز قايتا قۇرىلۋى;
سانانىڭ اشىقتىعى – بۇل سانانىڭ ٷش ەرەكشەلٸگٸن بٸلدٸرەدٸ. اتاپ ايتقاندا: كٷللٸ ەلەمدە نە بولىپ جاتقانىن تٷسٸنۋ; جاڭا تەحنولوگييالىق اعىم ەكەلەتٸن ٶزگەرٸستەرگە دايىن بولۋ; ٶزگەلەردەن ٷيرەنە وتىرىپ, ولاردىڭ تەجٸريبيەسٸن قابىلداۋ;
ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋ – ۇلتتىق سانا شەڭبەرٸندەگٸ ٶزگەرٸس جەنە ونىڭ كەيبٸر بەلگٸلەرٸ ٶزگەرگەن كەزدە ۇلتتىق «مەندٸك» ٸشكٸ ٶزەكتٸ ساقتاي بٸلۋ.
جوعارىدا اتاپ ٶتٸلگەن التى باعىت ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ بويىندا بولۋعا تيٸس قاسيەتتەردٸ دامىتۋعا باعىتتالعان. وسى ورايدا بۇل التى باعىتتى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا 17 جوبا قاراستىرىلعان. ولار: «قازاق تٸلٸندەگٸ 100 جاڭا وقۋلىق», «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى», «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت», «100 جاڭا ەسٸم», «قازاق تٸلٸن لاتىن ەلٸپبيٸ گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ», «اۋىل – ەل بەسٸگٸ», «ارحيۆ-2025», «ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسٸمدەرٸ», «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ گەنەزيسٸ», «ۇلى دالانىڭ ەجەلگٸ ٶنەر مەن تەحنولوگييالار مۋزەيٸ», «تاريحتىڭ كينو ٶنەرٸ مەن تەلەۆيزيياداعى كٶرٸنٸسٸ», «دالا فولكلورى مەن مۋزىكاسىنىڭ مىڭ جىلى» جەنە پراگماتيزم, سانانىڭ اشىقتىعى باعىتتارىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ ماقساتىنداعى ارنايى تٶرت جوبا: «ٷنەم – قوعام قۋاتى», «دەستٷر مەن عۇرىپ», «ەڭبەك – ەلدٸڭ مۇراتى», «قۇقىقتىق مەدەنيەت» تاقىرىپتارى قوسىلىپ وتىر.
تٶرت جىلدا اتقارىلعان ٸس-شارالار
ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى جارييالانعاننان كەيٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 2017 جىلى 17 سەۋٸردەگٸ №462 جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ جانىندا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندە ۇلتتىق كوميسسييا قۇرىلدى. وسى جىلى ۇلتتىق كوميسسييانىڭ شەشٸمٸمەن باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋدىڭ جوبالىق تەسٸلٸ ەنگٸزٸلٸپ, ۇلتتىق كوميسسييانىڭ اتقارۋ ورگاندارى – ساراپتامالىق كەڭەس, باعدارلامانى باسقارۋ وفيسٸنٸڭ حاتشىلىعى, ٶڭٸرلەردە باعدارلامانى باسقارۋدىڭ جوبالىق وفيستەرٸ جابدىقتالدى.
كەلەسٸ, ياعني 2018 جىلدىڭ شٸلدە ايىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن بٸرىڭعاي تەسٸلدەردٸ ەزٸرلەۋ ماقساتىندا اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ قۇرامىنان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ٷيلەستٸرۋ دەپارتامەنتٸ جاساقتالدى.
سٶيتٸپ 2017-2020 جىلدارى باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 131 923 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلٸپ, وعان 53 612 083 ادام قامتىلدى. وسى ارالىقتا 330 ملرد تەڭگەدەن استام مەتسەناتتىق جەنە دەمەۋشٸلٸك قاراجات تارتىلدى.
وسىنىڭ ٸشٸندە اسا ماڭىزدى ٸس-شارالارعا توقتالساق, 2018 جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋدىڭ تىڭ تەسٸلدەرٸ» تاقىرىبىندا سەمينار-كەڭەس ٶتٸپ, وسى شارا شەڭبەرٸندە ارنايى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى مەن تەتٸكتەرٸ قالاندى. 2019 جىلى ٶڭٸرلٸك جوبالىق وفيس قىزمەتكەرلەرٸن, سونداي-اق باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋعا مٸندەتتٸ مامانداردى وقىتۋ شاراسى ۇيىمداستىرىلدى.
سونىمەن قاتار باعدارلامانى ٸسكە اسىراتىن ەدٸستەمەلٸك قۇرالدار ەزٸرلەنٸپ, ولار مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جٸبەرٸلسە, سوڭعى جىلدارى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگان ٶكٸلدەرٸن تىڭداۋ جەنە ٶڭٸرلەر بٶلٸنٸسٸندە باعدارلامانىڭ ٸسكە اسىرىلۋىن كەشەندٸ تٷردە باعالاۋ جۇمىسى قولعا الىندى. سٶيتٸپ ٶتكەن تٶرت جىلدا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ شەڭبەرٸندە ھەم باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا شەتەلدٸك تەجٸريبەنٸ زەردەلەۋ ارقىلى تالدامالىق باياندامالار دايىندالدى.
باعدارلاما قوعامعا قانداي پايدا ەكەلدٸ?
تاقىرىپشادا قويىلعان سۇراققا قاتىستى ايتار بولساق, باعدارلاما ۇلتتىق پراگماتيزمنٸڭ نەگٸزدەرٸنە قارسى كەلەتٸن ىسىراپشىلدىق سيياقتى ەدەتتەردەن ارىلتۋ جەنە حالىق اراسىنداعى قۇقىقتىق, قارجىلىق, ەكولوگييالىق, ت.ب. مەدەنيەتتەردٸ قالىپتاستىرۋعا جول اشىپ, شارانى ٸسكە اسىرۋدىڭ تٶرت جىلىندا 13 مىڭنان استام مەتسەنات ەسەبٸنەن 330 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات تارتىلدى. وسى قارجىعا 6 مىڭنان استام نىسان سالىندى جەنە رەكونسترۋكتسييالاندى.
سونىمەن قاتار ازاماتتىق قوعام اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» جانىنان «ازاماتتىق الاڭ» پٸكٸرتالاس كلۋبى قۇرىلىپ, تٷرلٸ عىلىمي, شىعارماشىلىق توپ ٶكٸلدەرٸن, ساراپشىلاردى بٸرٸكتٸرٸپ ماڭىزدى مەسەلەلەر تٶڭٸرەگٸندە كٶپتەگەن تاقىرىپ تالقىلاندى.
ٶتكەن جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۆەبينارلار تسيكلٸ فورماتىندا شارالار ۇيىمداستىرىپ, جوسپارلانعان ٸستٸ ويداعىداي ورىنداپ شىقتى. سونداي-اق, بيىلعى جىلى يدەولوگييالىق بلوك قىزمەتكەرلەرٸن دايارلاۋ ماقساتىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەولوگييالىق مەكتەبٸ اياسىندا بٸرىڭعاي فورماتتا جۇمىستار ۇيىمداستىرۋ جايلى دا جوسپارلانۋدا.
سونىمەن قاتار سانانى جاڭعىرتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگٸزدەرٸن تٷسٸندٸرۋ جەنە ونى قابىلداۋ دەڭگەيٸنٸڭ كٶرٸنٸسٸن ناقتىلاۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋ جٷرگٸزٸلدٸ. ونىڭ سىرتىندا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزگٸ التى باعىتى بويىنشا قوعامدا ورنىقتى كٶزقاراس قالىپتاستى. مىسالى, بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك تسيفرلى ساۋاتتىلىق جەنە شەت تٸلدەرٸن مەڭگەرۋ كٶرسەتكٸشٸ – 53,6%, پراگماتيزم مٷمكٸندٸگٸ بويىنشا ٶمٸر سٷرە بٸلۋ جەنە ٶز بولاشاعىن جوسپارلاۋ قابٸلەتتٸلٸگٸ – 73,2%, بٸلٸمنٸڭ سالتانات قۇرۋى – 58,3%, تاريحقا قۇرمەتپەن قاراۋ ھەم بٸرتۇتاس ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋ – 71,4%, زاڭدى جەنە ازاماتتىق بورىشتى ساقتاي وتىرىپ, ەۆوليۋتسييالىق دامۋ – 77,8%, سانانىڭ اشىقتىعى ٶزگەرٸستەرگە دايىندىق, ٶزٸن ٶزٸ جەتٸلدٸرۋ 59,5% مٶلشەرٸندە جەتٸستٸك باعامىن يەلەنٸپ وتىر. جوعارىداعى نەتيجەلەر ارقاسىندا قازٸرگٸ زامانعى قازاقستاندىق بەينە قالىپتاستى.
رۋحاني-اعارتۋ تۇرعىسىنان قانداي جەتٸستٸكتەرگە جول اشىلدى?
باعدارلامانىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى تەتٸگٸ – قازٸرگٸ زامانعى قازاق مەدەنيەتٸن ەلەمدٸك التى تٸلگە اۋدارۋ ارقىلى جاھانعا تانىستىرۋ جوباسى. وسى ورايدا بٷگٸنگٸ قازاقستاندىق قايراتكەرلەردٸڭ ەدەبيەت, گۋمانيتارلىق عىلىم سالاسىنداعى ٷزدٸك تۋىندىلارىن, سۋرەتشٸلەردٸڭ, مۋزىكانتتاردىڭ, مٷسٸنشٸلەردٸڭ شىعارماشىلىق جۇمىستارىن ەلەمگە تانىستىرۋ جۇمىسى باعدارلامانىڭ نەگٸزگٸ نىساناسىنا اينالىپ وتىر.
«بۇل ەلٸمٸزدٸڭ شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيياسى الدىندا اشىلعان زور مٷمكٸندٸك ھەم ٷكٸمەت تاراپىنان كٶرسەتٸلگەن ٷلكەن قولداۋ», دەيدٸ «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىلارى.
ناقتى ايتار بولساق, «قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ» جوباسى بويىنشا تٶرت جىل ٸشٸندە ٶڭٸرلەردە 5 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 25 858 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلسە, بيىلعى جىلدىڭ 28 قاڭتارىندا قازاق تٸلٸ ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق كوميسسييانىڭ كەزەكتٸ وتىرىسىنا لاتىن ەلٸپبيٸنٸڭ جاڭا نۇسقاسى ۇسىنىلدى. جەتٸلدٸرٸلگەن ەلٸپبي قازاق تٸلٸنٸڭ 28 دىبىسىن تولىق قامتيتىن لاتىن ەلٸپبيٸنٸڭ بازالىق جٷيەسٸنٸڭ 31 سيمۆولىنا نەگٸزدەلٸپ جاسالدى.
سونداي-اق «قازاق تٸلٸندەگٸ 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى اياسىندا تٶرت جىل ٸشٸندە ٶڭٸرلەردە 1,7 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 3 465 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلسە, وسى ارالىقتا «فيلوسوفييا», «مەدەنيەتتانۋ», «ماركەتينگ», «ەكونوميكا», «پەداگوگيكا جەنە پسيحولوگييا», «ەلەۋمەتتانۋ», «تاريح», «دٸنتانۋ», «كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸ جەنە دٸنتانۋ», «ستارتاپتار» جەنە تاعى باسقا عىلىم سالالارى بويىنشا: 2017 جىلى – 17, 2018 جىلى – 30, 2019 جىلى – 30, 2020 جىلى 23, بارلىعى 100 وقۋلىق اۋدارىلىپ وتاندىق بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنە ەنگٸزٸلدٸ.
سونىمەن قاتار اۋدارىلعان وقۋلىقتار 100kitap.kz سايتىنا ورنالاستىرىلىپ, قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندەگٸ بەينەكۋرستارى 77 وقۋلىق نەگٸزٸندە www.OpenU پورتالى قۇرىلدى. ەر وقۋلىققا ەلٸمٸزدٸڭ ٷزدٸك جوعارى وقۋ ورىندارى پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامىنان بەينەكۋرستار ەزٸرلەندٸ. بەينەكۋرستار 25-40 مينۋت كٶلەمٸندە 25 دەرٸستەن تۇردى. كۋرستىڭ سوڭىندا دەرٸستەردٸڭ مەتٸندٸك ترانسكريپتٸ, تەست تاپسىرمالارى, رەفلەكسيياعا ارنالعان تاپسىرمالار جەنە قوسىمشا ەدەبيەتتەر تٸزٸمٸ ۇسىنىلادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا جوعارىداعى OpenU سايتىنا 88 مىڭنان استام ادام پايدالانۋشى رەتٸندە تٸركەلسە, ونلاين وقىتۋ پلاتفورماسىنىڭ سەرٸكتەستەرٸ رەتٸندە 132 ۋنيۆەرسيتەت پەن 158 كوللەدج تانىلىپ وتىر.
ال «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسٸمٸ» ارنايى جوباسى بويىنشا تٶرت جىل ٸشٸندە ٶڭٸرلەردە 1,8 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 3 398 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلدٸ. جوباعا 6 مىڭنان استام ادامنان ٶتٸنٸم قابىلداندى. بۇل تٸزٸمدٸ ەر جىلعا بٶلٸپ كٶرسەتەر بولساق: 2017 جىلى – 2112, 2018 جىلى – 2388, 2019 جىلى 1673 ادام قامتىلىپ, جالپىحالىقتىق ونلاين-داۋىس بەرۋ ارقىلى 163 جەڭٸمپاز انىقتالدى (2017 جىلى – 102, 2018 جىلى – 29, 2019 جىلى – 32). جوبا جەڭٸمپازدارى رۋحاني-اعارتۋ سالاسىندا دا ٶزٸندٸك ٷلەستەرٸن قوسىپ كەلەدٸ.
ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكا ھەم تۋريستٸك سالاسىنا تيگٸزگەن پايداسى
«قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى» ارنايى جوباسى اياسىندا تٶرت جىل ٸشٸندە ٶڭٸرلەردە 4 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 14 802 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلٸپ, جالپىۇلتتىق ماڭىزعا يە 781 كيەلٸ ورىننىڭ (جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار 206, جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزعا يە 575 نىسان) تٸزٸمٸ انىقتالدى. قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ ينتەراكتيۆتٸ كارتاسى ەزٸرلەنٸپ, ٸسكە قوسىلدى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا جالپىۇلتتىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ نىساندار بويىنشا كيەلٸ نىساندار تٸزٸمٸ نەگٸزٸندە 253 تۋريستٸك باعىتتار مەن تۋرلار, سونداي-اق كيەلٸ نىساندار بويىنشا 128 ارحەولوگييالىق ەكسپەديتسييا ەزٸرلەندٸ. بۇل شارالار ٸشكٸ جەنە سىرتقى تۋريزمدٸ دامىتۋ ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
2017 جىلدان باستاپ بٷگٸنگە دەيٸن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار: قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ, شوقاي داتقا, بەكەت اتا جەراستى مەشٸتٸ, سيسەم اتا قورىمىنىڭ وبەكتٸلەرٸ, ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالاشىقتارى, ەجەلگٸ تاراز, ەجەلگٸ تٷركٸستان, وتىرار, ساۋران, اقىرتاس سەۋلەت-ارحەولوگييالىق كەشەنٸ, اباي قۇنانباەۆتىڭ مەموريالدىق كەشەنٸ قاتارلى 71 تاريحي-مەدەني ەسكەرتكٸشكە عىلىمي-رەستاۆراتسييالاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلسە, وسى ۋاقىت ٸشٸندە ەلٸمٸزدٸڭ كيەلٸ بەلدەۋٸن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا BBC World News تەلەارناسى دايىنداعان «قازاقستاننىڭ كيەلٸ جەرلەرٸنٸڭ گەوگرافيياسى», «التىن جاۋىنگەر», «قوجا احمەت ياساۋي جەنە ايشا بيبٸ كەسەنەلەرٸ», «كٷلتەگٸن. جاڭا كٶزقاراس», امەريكالىق Castlefilm كومپانيياسى اكتەر مارك داكاسكوستىڭ قاتىسۋىمەن جاساعان «كٶشپەندٸلەر جەرٸ» فيلمٸ كٶرەرمەنگە جول تارتتى. بۇل تۋىندىلار بۇۇ-نىڭ نەگٸزگٸ التى تٸلٸندە سۋبتيترلٸ دۋبلياجبەن جابدىقتالدى. سونداي-اق بۇل تۋىندىلاردى ەلەمگە تانىمال Discovery, Viasat history, National Geographic تەلەارنالارى ارقىلى دٷنيە جٷزٸنٸڭ 700 ملن-نان استام ادامى تاماشالادى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ كيەلٸ نىساندارىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «2GIS» ەلەكتروندى كارتاسىنا 71 كيەلٸ نىسان ەنگٸزٸلدٸ.
باعدارلامانىڭ ٶڭٸرلەردەگٸ جەتٸستٸگٸ
ٶڭٸرلەر بويىنشا باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا جىل سايىن شامامەن 12 ملن ادامدى قامتىعان 93 مىڭنان استام ٸس-شارا ٶتكٸزٸلسە, 2020 جىلى «تۋعان جەر» جوباسى اياسىندا 52 260 ٸس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, وعان 30 ملن ادام قاتىسقان ەكەن. وسى ورايدا اتاپ ايتار وقيعا اتىراۋ وبلىسىندا نۇريسلام عۇمار جەنە ەنۋاربەك باتاەۆ باستاعان ازاماتتار سەكسەن جاستاعى جالعىزباستى انا ايشا قۇنانوۆاعا اۋماعى 12 ح 6 مەتردٸ قۇرايتىن ٷش بٶلمەلٸ باسپانا تۇرعىزىپ بەرسە, جامبىل وبلىسىندا جاناشىر ازاماتتار باستاماسىمەن «اسارلاتىپ ٷي سالۋ» جوباسى اياسىندا ەلەۋمەتتٸك از قامتىلعان, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ, كٶپ بالالى وتباسىلارعا باسپانا سالىپ بەرٸلدٸ.
سونىمەن قاتار شىمكەنت قالاسىندا «ەكو-سانا», پاۆلودار وبلىسىندا «تٸل ۆولونتەرٸ» قاتارلى قوعامدىق ۇيىمدار يگٸ ٸستەرگە ۇيىتقى بولا بٸلسە, قاراعاندى وبلىسىندا Qasym كitaphanasy جوباسى اياسىندا 13 كٸتاپ جارىق كٶردٸ. بۇل ٷردٸس جامبىل وبلىسىندا دا جالعاسىپ, اspara fashion week merke جوباسى نەگٸزٸندە قازاق ديزاينەرلەرٸ ٶز ٶنٸمدەرٸن ازييالىق جەنە ەۋروپالىق ساۋدا ورتالىقتارىندا ساتۋعا مٷمكٸندٸك الدى.
ەلٸمٸزدەگٸ ۆولونتەرلەر جۇمىسىن جٷيەلٸ جٷرگٸزٸپ وتىرعان ٶڭٸردٸڭ بٸرٸ – سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى. بيىل اتالعان وبلىس ۆولونتەرلٸك قوزعالىستى قولداۋعا 20 099 073 تەڭگە بٶلٸپ, وعان 10 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت, جۇمىسشى جەنە NEET ساناتىنداعى جاستاردى تارتا بٸلدٸ. سول سيياقتى, قىزىلوردا وبلىسىندا قۇرىلعان «تۇلعا» جوباسى جاس بۋىنعا ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىقتار مەن سالت-دەستٷرلەرٸمٸزدٸ ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا تيياناقتى شارۋالار اتقارسا, پاۆلودار وبلىسىندا 2018 جىلدان باستاپ بٷگٸنگە دەيٸن ٶڭٸردە بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ بازاسىندا 104 «رۋحاني جاڭعىرۋ» كابينەتٸ اشىلدى.
الدا اتقارىلاتىن جۇمىستار جوسپارى
«رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەسەم سەرٸكقازىقىزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, باعدارلامالىق ٸس-شارالار وسىمەن توقىراپ قالمايدى, الداعى ۋاقىتتا دا جٷيەلٸ تٷردە جالعاساتىن بولادى. ايتالىق قازاقستان ٷكٸمەتٸنٸڭ 2021 جىلعى 9 اقپانداعى №50 قاۋلىسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ۇلتتىق جاڭعىرۋ كەزەڭٸنە كٶشٸرۋ جٶنٸندە شەشٸم قابىلدانىپ, بيىلعا ارنالعان جول كارتاسى ەزٸرلەنٸپ بەكٸتٸلگەن.
اتاپ ٶتەر بولساق, «تۋعان ەلٸڭ – قازاقستانىڭدى بٸلەسٸڭ بە?» اتتى رەسپۋبليكالىق وقىرمان بالالار بايقاۋى, كەسٸپتٸك جۇمىستاردى ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان WorldSkills Kazakhstan ۇلتتىق چەمپيوناتى, «وnline مەكتەپ» جوباسى, «ارامىزداعى باتىرلار», «اڭىز دەرٸگەر» اتتى جوبالاردىڭ سىرتىندا, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعى اياسىندا «مەرەيلٸ وتباسى» كونكۋرس جەڭٸمپازدارىنىڭ قاتىسۋىمەن «انا – تٸرشٸلٸكتٸڭ نۇرى» فورۋمى, tylek.kz سايتى ارقىلى وقۋشىلار اراسىندا تۋعان ٶڭٸرٸن قولداۋعا باعىتتالعان ٸس-شارالار, سونداي-اق Ulttyq tárbıe جەنە Ruh vision اتتى كەشەندٸ جوسپارلارمەن قاتار, «دەستٷر مەن عۇرىپ» جوباسى اياسىندا تىڭ ٸستەر اتقارىلماق ەكەن. بۇيىرسا, ەلباسى ۇسىنعان باعدارلاما الداعى جىلدارى دا ٶز جەمٸسٸن بەرەرٸ سٶزسٸز.
بەكەن قايراتۇلى,
"ەگەمەن قازاقستان" گازەتٸ
