فوتو: قر ۇب
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/– 1 پ.ت. دەلٸزٸمەن جىلدىق 16%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ۆەدومستۆونىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
"جىلدىق ينفلياتسييانىڭ باياۋلاۋ قارقىنى جوعارى. سىرتقى ينفلياتسييالىق قىسىم ورتالىق بانكتەردٸڭ تەجەۋ ساياساتى مەن ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ اياسىندا بٸرتٸندەپ تٶمەندەپ كەلەدٸ. دەگەنمەن نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتٸن جەكەلەگەن فاكتورلار مەن تەۋەكەلدەر بار. فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ, ورنىقتى ٸشكٸ سۇرانىس جەنە جوعارى ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر – ينفلياتسييانىڭ ٸشكٸ فاكتورلارىنا جاتادى. رەتتەلەتٸن باعالاردىڭ كٶتەرٸلۋٸنەن بولعان قايتالاما ەسەرلەردەن تەۋەكەل كٷشەيدٸ. ولار بۇرىن تەڭگە باعامىنىڭ ديناميكاسىمەن ٶتەلگەن بولاتىن.
اعىمداعى شەشٸم مەن تەۋەكەل بالانسىن ەسكەرسەك, 2023 جىلى بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ ودان ەرٸ تٶمەندەتۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ ايتارلىقتاي شەكتەلٸپ وتىر. جىل سوڭىنا دەيٸن جىلدىق ينفلياتسييا بٸر مەندٸ دەڭگەيگە دەيٸن باياۋلاعان جاعدايدا عانا اقشا-كرەديت ساياساتىن جەڭٸلدەتۋ شارالارى قارالادى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۇلتتىق بانك مەلٸمەتٸنشە, جىلدىق ينفلياتسييا بيىلعى قىركٷيەكتە وسى جىلعا ارنالعان بولجامدى دياپازوننىڭ 10-12% تٶمەنگٸ شەگٸنە اپاراتىن تراەكتورييا بويىنشا 11,8%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. ينفلياتسييانىڭ تٶمەندەۋٸ ۇستامدى قاتاڭ اقشا-كرەديت ساياساتى مەن بىلتىرعى جوعارى بازا ەسەرٸنٸڭ بٸرتٸندەپ سارقىلۋى اياسىندا جالعاسىپ جاتقان فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ جاعدايىندا ورىن الىپ وتىر. قىركٷيەك ايىنداعى كٶرسەتكٸش تۇرعىن ٷي كوممۋنالدى شارۋاشىلىق (بۇدان ەرٸ – تكش) تاريفتەرٸنٸڭ كٷتٸلگەننەن قالىپتىراق ٶسۋٸنە بايلانىستى بولجامنان تٶمەن بولدى. ايلىق ينفلياتسييا 0,6% بولدى. بۇل ورتاشا تاريحي مەندەردەن ەلٸ دە ايتارلىقتاي جوعارى. ينفلياتسييالىق پروتسەستەردٸڭ ورنىقتىلىعىن سيپاتتايتىن بازالىق ينفلياتسييا تۇراقتانىپ كەلەدٸ.
"ينفلياتسييانىڭ باياۋلاۋىنا قاراماستان, ينفلياتسييالىق كٷتۋلەر بٸرشاما جەدەلدەدٸ. بٸر جىلدان كەيٸن كٷتٸلەتٸن ينفلياتسييا قىركٷيەكتە 17% (تامىزدا – 16,4%) بولدى. الايدا, سەزٸلەتٸن ينفلياتسييا قىركٷيەكتە 17,8%-عا دەيٸن (تامىزدا – 18,4%) تٶمەندەدٸ. جالپى العاندا, كٷتٸلەتٸن جەنە سەزٸلەتٸن ينفلياتسييانىڭ ديناميكاسى تكش نارىعىنداعى رەفورمالاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋىن جەنە ججم باعاسىنىڭ ٶسۋٸن كٶرسەتەدٸ.
سىرتقى ينفلياتسييا باياۋلاي وتىرىپ, جاعىمدى قالىپتاسىپ كەلەدٸ. بٸراق جەكەلەگەن پروينفلياتسييالىق فاكتورلار مەن تەۋەكەلدەر ارتتى. سٷت ٶنٸمدەرٸ, ٶسٸمدٸك مايى, ەت پەن دەندٸ داقىلدار قۇنى تٷسكەندٸكتەن, ەلەمنٸڭ ازىق-تٷلٸك نارىعىندا باعالار دا تٶمەندەي باستادى. دەگەنمەن ينفلياتسييالىق پروتسەستەردٸڭ ورنىقتىلىعى دامىعان ەلدەردە مٶلشەرلەمەلەردٸڭ تٶمەندەۋ مەرزٸمٸن جىلجىتا باستادى جەنە ورتالىق بانكتەر تاراپىنان تەجەۋ ساياساتىنىڭ كٷشەيۋٸنە ەكەلەدٸ. ەۋروپا ورتالىق بانكٸ 2023 جىلعى قىركٷيەكتەگٸ سوڭعى شەشٸمٸندە جوعارى ينفلياتسييانى ەلدە دە تٶمەندەتۋ ٷشٸن پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ تاعى كٶتەردٸ. اقش فەدەرالدى رەزەرۆتٸك جٷيەسٸ دە پايىزدىق مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋٸ مٷمكٸن. وپەك+ ەلدەرٸ مۇنايدى ەرٸكتٸ تٷردە شەكتەۋدٸ ۇزارتقان ەدٸ. وسىدان كەيٸن مۇناي باعاسى ٶستٸ. سونىڭ اياسىندا ينفلياتسييا قارقىن الىپ كەتە مە دەگەن الاڭداۋشىلىق بار. رەسەيدە 2023 جىلعى قىركٷيەكتە ينفلياتسييانىڭ كٷش الۋىنان اقشا-كرەديت ساياساتىن قاتاڭداتۋ شارالارى جالعاسىن تاپتى" - دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۇب مەلٸمەتٸنشە, اقشا-كرەديت تالاپتارىنىڭ ۇستامدى قاتاڭ سيپاتى 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بولجامدى دەلٸزدٸڭ تٶمەنگٸ شەكاراسىنا 10-12% جاقىن ينفلياتسييانى ودان ەرٸ تٶمەندەتۋگە, سونداي-اق ونى ورتامەرزٸمدٸ كەلەشەكتە 5%-دىق ماقساتقا جاقىن تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتەتٸن بولادى. ۇلتتىق بانك ىقتيمال اۋىتقۋلارعا ۋاقىتىلى جاۋاپ بەرۋ ٷشٸن جىلدىق ينفلياتسييانىڭ نىساناعا كەلۋ تراەكتوريياسىن قاداعالايدى.
