قر ۇلتتىق بانكٸ 2021 جىلعى سەۋٸردەگٸ قارجى نارىعىنداعى احۋالدى جارييالادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ستراتەگييالىق جوسپارلاۋ جەنە رەفورمالار اگەنتتٸگٸ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, 2021 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا ينفلياتسييا 0,9% (2020 جىلعى سەۋٸردە – 0,9%) بولدى.
جىلدىق ينفلياتسييا 7,0% (2020 جىلعى جەلتوقساندا – 7,5%) دەڭگەيٸندە قالىپتاستى. ينفلياتسييانىڭ قۇرىلىمىندا جىلدىق كٶرسەتكٸش بويىنشا ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسى 9,8%-عا, ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار – 6,4%-عا, اقىلى قىزمەتتەر – 4,1%-عا ٶستٸ.
2021 جىلى ناۋرىزدا حالىق اراسىندا جٷرگٸزٸلگەن ساۋالناما نەتيجەسٸ بويىنشا بٸر جىلدان كەيٸن كٷتٸلەتٸن ينفلياتسييانى ساندىق باعالاۋ 7,2% بولدى.
حالىقارالىق رەزەرۆتەر جەنە اقشا اگرەگاتتارى
ۇلتتىق بانكتٸڭ جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەرٸ 2021 جىلى سەۋٸردە الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, 2,0%-عا ۇلعايىپ, 34,2 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى (جىلدىڭ باسىنان باستاپ 4,1%-عا تٶمەندەدٸ).
رەزەرۆتەر التىن پورتفەلٸنٸڭ ٶسۋٸ نەتيجەسٸندە ۇلعايدى. ەركٸن كونۆەرتاتسييالاناتىن ۆاليۋتاداعى اكتيۆتەر, نەگٸزٸنەن, ەدب-نٸڭ ۇلتتىق بانكتەگٸ سالىمدارىنىڭ ازايۋىنا جەنە مەملەكەتتٸك بورىشتى تٶلەۋگە بايلانىستى تٶمەندەدٸ.
الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, ەلدٸڭ جالپى حالىقارالىق رەزەرۆتەرٸ ۇلتتىق قوردىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى اكتيۆتەرٸن (57,7 ملرد اقش دوللارى) قوسا العاندا, 2021 جىلى سەۋٸردٸڭ سوڭىندا 91,9 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
2021 جىلى سەۋٸردە اقشا ماسساسى 2,6%-عا ۇلعايىپ, 26 853,9 ملرد تەڭگە بولدى (جىلدىڭ باسىنان باستاپ 7,8%-عا ٶستٸ), اينالىمداعى قولما-قول اقشا 2 884,4 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 3,3%-عا (جىلدىڭ باسىنان باستاپ 2,0%-عا) ۇلعايدى.
ۇلتتىق بانكتٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى سالاسىنداعى وپەراتسييالارى
26 سەۋٸردە ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ +/- 1,0 پ.ت. پايىزدىق دەلٸزبەن جىلدىق 9,0% دەڭگەيٸندە ساقتاۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
اقشا نارىعىندا اقشا-كرەديت ساياساتى وپەراتسييالارىن جٷرگٸزۋ كەزٸندە تارگەتتەلەتٸن (نىسانالى) مٶلشەرلەمە سانالاتىن TONIA ينديكاتورى 2021 جىلعى سەۋٸردە پايىزدىق دەلٸز ٸشٸندە قالىپتاستى. 2021 جىلى سەۋٸردە TONIA ورتاشا الىنعان مەنٸ جىلدىق 8,8%-دى قۇرادى (2021 جىلعى ناۋرىزدا – 9,2%).
اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ قۇرالدارى
2021 جىلعى سەۋٸردٸڭ سوڭىندا ۇلتتىق بانكتٸڭ اقشا نارىعىنداعى وپەراتسييالارىنىڭ تەرٸس سالدوسى (ۇلتتىق بانكتٸڭ اشىق پوزيتسيياسى) 5,0 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە قالىپتاستى.
ۇلتتىق بانكتٸڭ تٸكەلەي رەپو وپەراتسييالارى بويىنشا اشىق پوزيتسيياسىنىڭ كٶلەمٸ 5,2 ملرد تەڭگەگە تەڭەستٸ.
ۇلتتىق بانكتەگٸ بانكتٸك دەپوزيتتەردٸڭ كٶلەمٸ 255,1 ملرد تەڭگە, دەپوزيتتٸك اۋكتسيوندار ارقىلى الىناتىن ٶتٸمدٸلٸك كٶلەمٸ 1 402,2 ملرد تەڭگە بولدى.
قر قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدارى
2021 جىلعى سەۋٸردە قارجى مينيسترلٸگٸ 98 ملرد تەڭگەگە ۇزاق مەرزٸمدٸ (مەۋكام) مەملەكەتتٸك باعالى قاعازداردى ورنالاستىردى. سەۋٸردە بارلىعى 12 وبليگاتسييا شىعارىلىمى ورنالاستىرىلدى, وندا 3 جىلدان 13 جىلعا دەيٸن ٶتەۋ مەرزٸمٸ بار مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدار ورنالاستىرىلدى. ولار بويىنشا ورتاشا الىنعان كٸرٸس جىلدىق 9,55%-دان 10,58%-عا دەيٸن بولدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ اينالىمداعى باعالى قاعازدارىنىڭ كٶلەمٸ 2021 جىلى سەۋٸردە 0,8%-عا تٶمەندەپ, 10 060,2 ملرد تەڭگە بولدى.
2021 جىلى سەۋٸر سوڭىندا كٸرٸس قيسىعى 2 جىلدان استام سەگمەنتٸندە ٶسكەنٸن كٶرسەتتٸ.
ۆاليۋتا نارىعى
2021 جىلعى سەۋٸردە حالىق نەتتو-نەگٸزدە 170,7 ملرد تەڭگەگە بالاما سوماعا قولما-قول شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الدى. ٶتكەن ايمەن سالىستىرعاندا بۇل شىعىس 29,7%-عا ۇلعايدى (2021 جىلعى ناۋرىزدا – 131,6 ملرد تەڭگە), 2020 جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا (51,0 ملرد تەڭگە) نەتتو-ساتىپ الۋ كٶلەمٸ 3,3 ەسە ٶستٸ. شىعىستىڭ نەگٸزگٸ كٶلەمٸ اقش دوللارىن – 60,4% نەمەسە 103,1 ملرد تەڭگە, رەسەي رۋبلٸن – 34,5% نەمەسە 58,9 ملرد تەڭگە, ەۋرونى – 4,9% نەمەسە 8,3 ملرد تەڭگە ساتىپ الۋعا باعىتتالدى. ۆاليۋتالاردىڭ تٷرلەرٸ بويىنشا بٶلگەندە اقش دوللارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىس بٸر ايدا 2 ەسە (2,9 ەسە ٶستٸ ج/ج), رەسەي رۋبلٸن ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىس 2,9%-عا (4,5 ەسە ٶستٸ ج/ج) ٶستٸ. ەۋرونى ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىس ٶتكەن ايمەن سالىستىرعاندا, كەرٸسٸنشە, 2,7 ەسە (4,2 ەسە ٶستٸ ج/ج) تٶمەندەدٸ. 2020 جىلعى سەۋٸردەگٸ كٶرسەتكٸشتەرگە قاتىستى حالىقتىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىن ساتىپ الۋعا جۇمساعان شىعىسى بٸرشاما ۇلعايعانىن ايىرباستاۋ پۋنكتەرٸنٸڭ جۇمىسىندا 2020 جىلى قولدانىستا بولعان شەكتەۋلەرگە بايلانىستى تٶمەن بازا نەتيجەلەرٸمەن تٷسٸندٸرۋگە بولادى.
دەپوزيت نارىعى
رەزيدەنتتەردٸڭ دەپوزيتتٸك ۇيىمدارداعى دەپوزيتتەرٸنٸڭ كٶلەمٸ بٸر ايدا 2,5%-عا ۇلعايىپ, 2021 جىلعى سەۋٸردٸڭ سوڭىندا 23 969,5 ملرد تەڭگە بولدى. زاڭدى تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرٸ بٸر ايدا 12 265,9 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 3,1%-عا, جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرٸ –11 703,6 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 1,9%-عا ٶستٸ.
ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەر كٶلەمٸ بٸر ايدا 15 096,8 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 2,3%-عا, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى – 8 872,7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 2,9%-عا ۇلعايدى. دوللارلاندىرۋ دەڭگەيٸ 2021 جىلعى سەۋٸردٸڭ سوڭىندا 37,0% بولدى (2020 جىلعى جەلتوقساندا – 37,3%).
جەكە تۇلعالاردىڭ تەڭگەدەگٸ دەپوزيتتەرٸ 7 545,6 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 2,6%-عا, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى - 4 158,0 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 0,8%-عا ٶستٸ (جەكە تۇلعالار دەپوزيتتەرٸنەن 35,5%).
مەرزٸمدٸ دەپوزيتتەردٸڭ كٶلەمٸ بٸر ايدا 4,1%-عا ۇلعايىپ, 16 506,7 ملرد تەڭگە بولدى. ولاردىڭ قۇرىلىمىندا ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى سالىمدار 10 467,0 ملرد تەڭگە, شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار – 6 039,7 ملرد تەڭگە بولدى.
بانكتٸك ەمەس زاڭدى تۇلعالاردىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى مەرزٸمدٸ دەپوزيتتەرٸ بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 2021 جىلعى سەۋٸردە 7,2%-دى (2020 جىلعى سەۋٸردە – 7,5%), جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرٸ بويىنشا – 9,0%-دى (10,0%) قۇرادى.
كرەديت نارىعى
ۇزاق مەرزٸمدٸ كرەديتتەر كٶلەمٸ بٸر ايدا 12 909,8 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 2,2%-عا, قىسقا مەرزٸمدٸ كرەديتتەر كٶلەمٸ – 2 192,3 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 1,4%-عا ۇلعايدى.
شاعىن كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸن كرەديتتەۋ 2021 جىلعى سەۋٸردە 2 518,6 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 3,8%-عا ٶستٸ (ەكونوميكاعا بەرٸلگەن كرەديتتەردٸڭ جالپى كٶلەمٸنەن 16,7%).
سالالار بويىنشا بٶلگەندە بانكتەردٸڭ ەكونوميكاعا بەرٸلگەن كرەديتتەرٸنٸڭ نەعۇرلىم ەلەۋلٸ سوماسى ٶنەركەسٸپ (جالپى كٶلەمدەگٸ ٷلەسٸ – 13,3%), ساۋدا (11,7%), قۇرىلىس (4,0%) جەنە كٶلٸك (3,2%) سيياقتى سالالارعا تيەسٸلٸ.
2021 جىلعى سەۋٸردە بانكتٸك ەمەس زاڭدى تۇلعالارعا ۇلتتىق ۆاليۋتامەن بەرٸلگەن كرەديتتەر بويىنشا ورتاشا الىنعان سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 11,6% (2020 جىلعى سەۋٸردە – 12,1%), جەكە تۇلعالارعا – 17,3% (17,1%) بولدى.
تٶلەم جٷيەلەرٸ
2021 جىلعى سەۋٸردە ۇلتتىق بانكتٸڭ تٶلەم جٷيەلەرٸ (بانكارالىق اقشا اۋدارۋ جٷيەسٸ جەنە بانكارالىق كليرينگ جٷيەسٸ) ارقىلى 64,0 ترلن تەڭگەگە 4,8 ملن ترانزاكتسييا جٷرگٸزٸلدٸ (2021 جىلعى ناۋرىزبەن سالىستىرعاندا سانى بويىنشا 3,1%-عا ازايىپ, سوماسى بويىنشا – 10,6%-عا ۇلعايدى). ورتاشا العاندا بٸر كٷندە كٶرسەتٸلگەن تٶلەم جٷيەلەرٸ ارقىلى 3,0 ترلن تەڭگەگە 216,2 مىڭ ترانزاكتسييا جٷرگٸزٸلدٸ.
2021 جىلى 1 مامىردا 20 بانك جەنە «قازپوشتا» اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تٶلەم كارتالارىن شىعاردى. ەميسسييالانعان جەنە تاراتىلعان تٶلەم كارتوچكالارىنىڭ جالپى سانى 52,6 ملن بٸرلٸك بولدى. ونىڭ ٸشٸندە 2021 جىلعى ناۋرىزدا تٶلەم كارتوچكالارىنىڭ 49,6%-ىن (26,1 ملن) ۇستاۋشىلار قولما-قول اقشاسىز وپەراتسييالاردى جەنە (نەمەسە) اقشانى الۋ وپەراتسييالارىن جٷرگٸزۋ كەزٸندە پايدالاندى.
قازاقستاندىق ەميتەنتتەردٸڭ تٶلەم كارتوچكالارىن پايدالانا وتىرىپ, 2021 جىلعى سەۋٸردە 6,9 ترلن تەڭگە سوماسىنا 461,4 ملن ترانزاكتسييا جٷرگٸزٸلدٸ (2021 جىلعى ناۋرىزبەن سالىستىرعاندا ترانزاكتسييالار سانى 1,4%-عا, سوماسى – 5%-عا ۇلعايدى). قازاقستاندىق ەميتەنتتەردٸڭ تٶلەم كارتوچكالارى پايدالانىلعان وپەراتسييالاردىڭ جالپى قۇرىلىمىنداعى قولما-قول اقشاسىز تٶلەم وپەراتسييالارىنىڭ ٷلەسٸ 95% (438,2 ملن) بولدى. وسى كەزەڭدەگٸ وپەراتسييا كٶلەمٸ 75,4% (5,2 ترلن تەڭگە) بولدى.
زەينەتاقى جٷيەسٸ
2021 جىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا سالىمشىلاردىڭ (الۋشىلاردىڭ) زەينەتاقى جيناقتارى 2021 جىلعى قاڭتار-سەۋٸردە 330,9 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 2,56%-عا ازايىپ, 12 583 ملرد تەڭگە بولدى.
2021 جىلعى قاڭتار-سەۋٸردە زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن ينۆەستيتسييالاۋدان تٷسكەن «تازا» كٸرٸس 2021 جىلعى 1 مامىردا 6 029,4 ملرد تەڭگەگە دەيٸن 476 ملرد تەڭگەگە ۇلعايدى.
2021 جىلعى قاڭتار-سەۋٸردە زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنٸڭ سوماسى 1,34 ترلن تەڭگە بولدى.
2021 جىلعى 1 مامىردا بجزق جيىنتىق ينۆەستيتسييالىق پورتفەلٸنٸڭ نەگٸزگٸ ٷلەسٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدارى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەميتەنتتەرٸنٸڭ مەملەكەتتٸك ەمەس باعالى قاعازدارى (تيٸسٸنشە زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ 42,4%-ى جەنە 25,3%-ى) الادى.
كەسٸپورىندار مونيتورينگٸ
كەسٸپورىندار مونيتورينگٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا ناقتى سەكتوردا ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ قالپىنا كەلۋٸ بايقالادى. قالپىنا كەلتٸرۋ دايىن ٶنٸمگە سۇرانىستىڭ ارتۋىمەن, ساتۋ رەنتابەلدٸلٸگٸنٸڭ ٶسۋٸمەن, ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ شامالى ٶسۋٸمەن, سونداي-اق ۆاليۋتا باعامىنىڭ تەرٸس ەسەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸمەن بايلانىستى.
2021 جىلعى I توقساندا ناقتى سەكتوردا دايىن ٶنٸمگە سۇرانىستىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ بايقالادى, ديففۋزييالىق يندەكس (دي) 49,3-تەن 55,4-كە دەيٸن ٶستٸ. قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورىندا يندەكس 53,8-گە دەيٸن, تاۋار ٶندٸرۋ سەكتورىندا – 56,8-گە دەيٸن ٶستٸ.
ٶندٸرٸس كٶلەمٸ ازايدى, دي 49,4-تەن 40,5-كە دەيٸن تٶمەندەدٸ. 2021 جىلعى II توقساندا ناقتى سەكتور كەسٸپورىندارى ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ ماۋسىمدىق ٶسۋٸن كٷتۋدە (دي=54,8).
وسىلايشا, 2020 جىلى توقىراۋدان كەيٸن ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸكتٸڭ قالپىنا كەلۋٸ اياسىندا كەسٸپورىنداردىڭ دايىن ٶنٸمدەرٸ مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەرٸنە سۇرانىس ارتىپ, ٶندٸرٸس كٶلەمٸنەن اسىپ تٷسەدٸ, بۇل دايىن ٶنٸم باعاسىنىڭ ٶسۋٸنەن كٶرٸنەدٸ (دي 56,4 بولدى).
2021 جىلعى I توقساندا پٸكٸرتەرٸم جٷرگٸزٸلگەن كەسٸپورىنداردىڭ 16,9%-ى كرەديت الۋ ٷشٸن بانككە جٷگٸندٸ, كەسٸپورىنداردىڭ 16,1%-ى (نەمەسە كرەديت الۋ ٷشٸن ٶتٸنٸش بەرگەندەردٸڭ 95,3%-ى) كرەديت الدى. كەسٸپورىنداردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ (81,7%) اينالىم قاراجاتىن قارجىلاندىرۋعا (ماتەريالدار, شيكٸزات, جارتىلاي فابريكاتتار جەنە ت.ب. ساتىپ الۋ) كرەديت الدى.
2021 جىلعى ٸ توقسانداعى پٸكٸرتەرٸمدەردٸڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا كەسٸپورىنداردىڭ 33,9%-ى ٷشٸن قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاي-كٷيٸ بيزنەس جٷرگٸزۋگە كەدەرگٸ بولىپ تابىلادى. باسقا نەگٸزگٸ كەدەرگٸلەر نارىقتىق بەسەكەلەستٸك (29,7%), ساتىپ الۋشىلاردى ٸزدەۋ (23,3%), سالىق اۋىرتپالىعى دەڭگەيٸ (23,2%), بٸلٸكتٸ كادرلاردىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ (17,2%) بولىپ تابىلادى.
