ۇلت اناسى بولۋعا قانداي ەيەل لايىق?

ۇلت اناسى بولۋعا قانداي ەيەل لايىق?

 

ەيەل تٸلٸ قىسقا, كەشٸرٸمپاز,

ەدەبٸ نۇسقا, بٸلٸكتٸ تالعامپاز,

وتباسىن ساقتاي بٸلۋدە سابىرلى,

تٷسٸنٸستٸك پەن ۇستامدىلىقتا شىدامپاز,  

اشۋ-ۇرىسقا تٷسپەيتٸن ٸزدەنٸمپاز,

ٶسەك-اياڭعا ەرمەيتٸن وزىق تەربيەلٸ,

ازعىنداۋعا بارمايتىن سالماقتى,

مەيٸرٸم نۇرىن اينالا تٶگەتٸن اقىلدى ەيەل,

الاشتىڭ تۇقىمىن كٶكتەتٸپ, ٶربٸتۋگە قۇمار,

وتباسىن قايتكەندە دە باقىتتى ەتۋگە قۇشتار,

ادال انانىڭ اق ۋىزىنا تولىققاندى جارىعان,

يناباتتى, يبالى قىز, ەيەل, بۇل – ەڭ دانا ەيەل!

بۇنداي ەيەل – ۇلت اناسى بولۋعا ەڭ لايىقتى ەيەل!

بۇنداي تەكتٸ ەيەلٸ بار قازاقتىڭ وتباسى ٶنەگەلٸ,

ۇل-قىزدارى مەن نەمەرە-شٶبەرەلەرٸ ۇلاعاتتى,

قوعامدىق ورتادا ابىروي-بەدەلٸ اسا جوعارى,

ٶمٸرلٸك باقىت جۇلدىزى قاشاندا اسقاق بولادى.

كەلەشەگٸم, الاش ۇلى مەن قىزدارى, ەسٸڭٸزگە ساقتا!

سٸزدەر ەڭ الدىمەن بٸر-بٸرلەرٸڭٸزدٸ مٸنسٸز دەرەجەدە جانقييارلىقپەن قورعاي بٸلۋگە كەلگەندە, قاستەرلەي بٸلۋدٸ وزدىرا بٸلۋگە كەلگەندە تەڭدەسٸ جوق ۇلتتىق تۇلعاعا اينالۋعا, كەمەڭگەر پانا بولۋعا ايرىقشا مٸندەتتٸسٸزدەر. اداسۋعا ەشقاندايدا قاقىمىز جوق. ٶيتكەنٸ, ار الدىندا – دار الدىندا تۇرسىزدار. بۇنى ٶلە-ٶلگەنشە ۇمىتپا! بۇل – بٸر. ەكٸنشٸدەن, ۇلتتىق نامىستى مٸنسٸز قورعاي بٸلۋدە, اردى كٸرشٸكسٸز ساقتاي بٸلۋ دە, وتباسىن باقىتتى ەتە بٸلۋ دە – ەرلٸك! ٷشٸنشٸدەن, تەكتٸ كٶرەگەندٸك پەن ەستٸ كٸسٸلٸككە لايىق دانالىلىعى مەن ٶنەگەسٸ زور, ۇلاعاتى مول, ٸزدەنٸمپاز دا كەمەڭگەر ەكە-شەشە بولا بٸلۋ, قالدىرعان ٸزٸ ۇرپاققا ٶنەگە, ٶسيەتٸ ٷلگٸ, ابىز اتا-ەجەگە اينالا بٸلۋ – ناعىز كەمەلدٸك! تٶرتٸنشٸدەن, ٶتكەن اتا-بابالارمەن ەمەس, ەندٸگٸ جەردە, ححٸ عاسىردا تەك تەكتٸ, جان-جاقتى بٸلٸمدٸ, بٸلٸكتٸ, كەمەڭگەر تۇلعا ەتٸپ ٶربٸتكەن ۇل-قىزدارىمىزبەن, نەمەرە-شٶبەرەلەرٸمٸز, شەكٸرتتەرٸمٸزبەن عانا ەلەم الدىندا تٸك تۇرىپ ماقتانا الاتىن, مارقايا الاتىن التىن ٷردٸستەردٸ تەزٸرەك ورنىقتىرىپ, وزدىرا بٸلۋ – كٶسەگەنٸ كٶركەيتەتٸن كٶسەمدٸك! بەسٸنشٸدەن, كٷللٸ ۇلت, حالىق, ۇرپاق الدىنداعى قارىزىمىز بەن پارىزىمىزدى مٸنسٸز دەرەجەدە ٶتەي بٸلۋ – قىل كٶپٸردەن سٷرٸنبەي تەك قانا اسا ايرىقشا مەرتەبەلٸ ابىرويمەن ٶتە بٸلۋ ەكەنٸن ەشقاشاندا ۇمىتپا, التىن كەلەشەگٸم! التىنشىدان, «قازاق ەلٸ, ەلەمدٸك 30 ەلدٸڭ قاتارىنا, تەك قانا 30 ميلليون قازاقپەن قوسىل!» پەرمەندٸ ۇلتتىق ۇلى ۇسىنىستى جٷزەگە تەزٸرەك اسىرۋ ماقساتىندا بەرٸمٸز دە جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, ەرەكشە جانقييار بەلسەندٸلٸكپەن ات سالىسۋ – بار قازاقتىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ التىن ەرٸ ۇلى مٸندەت! جەتٸنشٸدەن, قازاق حالقى تەك كٶشباسشى بولۋعا لايىق كەمەڭگەر ۇل-قىزداردى قاۋلاتا بٸلۋگە عانا جارالعان!

قازاقتىڭ سانىنىڭ ٶسۋٸ دە, ٶشۋٸ دە, ۇلتىن جانىنداي ەرەكشە كٷيمەن سٷيە بٸلەتٸن, پاتريوتتىق رۋحى اسقاق, تەكتٸ قىز-كەلٸنشەكتەردٸڭ ەرەكشە مٷددەلٸ بەلسەندٸلٸگٸ مەن قاجىماس قاجىرلىلىعىنا بايلانىستى.

يمانعا, تەۋبەڭە كەل, اياۋلى ارۋ, سٷيٸكتٸ قىز-كەلٸنشەكتەر!

سٸزدەر قوعامنىڭ گٷلٸسٸزدەر! ەرتە سولماڭىزدار, ۇلت كەلەشەگٸن تەرەڭ ويلاڭىزدار. سٸزدەر ەڭ مەيٸرٸمدٸ اپا, جاناشىر قارىنداس, مەڭگٸلٸك اسىل جار, اياۋلى دا ارداقتى انا, ٶنەگەلٸ التىن ەجەسٸزدەر. جاڭا عاسىر – جاڭاشىل جاسامپازدىق پەن باستاماشىل جاڭا پاتريوتتىڭ ايرىقشا بەلسەندٸلٸگٸن كٷتەدٸ. وتباسىندا ٶز ەرلەرٸڭٸزدٸ قاستەرلەپ, قۇرمەتتەي بٸلٸڭٸزدەر, سٷيٸڭٸزدەر. قوعامدى, ەسٸرەسە ەركەكتٸ تەرەڭ تەبٸرەنٸسكە, جاڭا سٸلكٸنٸسكە تٷسٸرە وتىرىپ, بٸرگە سىرلاسىڭىزدار! بٸر-بٸرلەرٸڭٸزگە اينىماس جانقييار تٸرەك, سۋىسپاس مەڭگٸلٸك سٷيەنٸش بولا بٸلٸڭٸزدەر. ادامزاتتا كٶپبالالى بولا بٸلۋ, تەڭدەسٸ جوق ەڭ يگٸلٸكتٸ ۇلى ٸستەردٸڭ ٸشٸندەگٸ ەيەل باقىتى – ەلەمدٸك ۇلى باقىت!

ٶمٸرگە بالا ەكەلۋ – ٶمٸر مەن ٶلٸمنٸڭ ارپالىسقان سەتتەگٸ ەڭ قاۋٸپتٸ قىل كٶپٸرلٸ تاجالىنان امان قالۋ, كەيٸن ولاردى قاجىماس ٸزدەنٸمپاز ٸسكەرلٸكپەن اياعىنا تۇرعىزىپ, كٶرەگەن كەمەلدٸكپەن سان سالاعا سامعاتا بٸلۋ – كٶزسٸز ەرەن ەرلٸك ەكەنٸن جاقسى تٷسٸنەمٸز.

الايدا سوعىستا باتىر بولۋ – بٸر سەتتٸلٸك, ۋاقىتشا عانا باتىر. ادال, شىن باتىر – ٶمٸر بويىنا, ٶلە-ٶلگەنشە جانقييار حالىقشىل, شىنشىل, تۋراشىل, كٷرەسكەر, قايراتكەر بولادى. بٷكٸل ەل, ۇلت, ۇرپاق, شەكٸرتتٸ باقىتتى ەتە بٸلۋ ماقساتىندا ٶمٸرلٸك شىندىق ٷشٸن شايقاسىپ, اقيقات ٷشٸن ايقاسىپ, اتتان بٸر سەتكە دە تٷسپەي تەۋەلسٸز ەلدٸك ٷشٸن الىسىپ ٶتەدٸ. قاھارمان باتىر – كٷرەسكەر باتىرلىق پەن پرينتسيپشٸل اسىل ازاماتتىقتىڭ وزىق ٷلگٸ-ٶنەگەلەرٸن بٷگٸنگٸ جەنە كەلەشەك ۇل-قىزدارىمىز بەن نەمەرە-شٶبەرەلەمٸز, شەكٸرتتەرٸمٸز ٷشٸن ٷنەمٸ جەتٸلدٸرە وتىرىپ, قۇرىشتاي شىڭداپ, وزدىرىپ ٶتەدٸ.

ال سٸزدەر, اق جاۋلىقتى انالار, مەڭگٸ قاھارمان باتىرسىزدار! سٸزدەر جانقييار كٷيدەگٸ  كٷرەسكەرسٸزدەر! سٸزدەر قاجىماس قايسار قايراتكەرسٸزدەر! سٸزدەر ٶمٸرلٸك قاھارمان باتىر بولا بٸلۋدٸڭ التىن سيمۆولىسىزدار! كٶپبالا ٶربٸتە بٸلۋ دانالىعىن وزدىرا تٷسٸڭٸزدەر!

قورىتا كەلگەندە ايتارىمىز: «شىعارماشىلىق يەسٸنٸڭ باقىتى – تاقىرىبىن تابۋمەن بايلانىستى» دەمەكشٸ, ۇلى دالانىڭ قازاق ۇرپاعىنىڭ, ەسٸرەسە ارۋلارىنىڭ ەڭ ۇلى ماقساتى – ححٸ عاسىر ساحناسىندا ٶز دارا جولىن قاپىسىز تاۋىپ, دانا جولدىڭ سارا ارناسىنا تٷسٸپ, قازاق دەگەن مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ كٶكبايراعىن جەلبٸرەتە بٸلۋ, بٷتكٸل ەل, ۇلت, ۇرپاق, وتباسى مەرتەبەلٸ ابىرويى مەن مەرەكەلٸ مەرەيٸن كٶككە اسقاقتاتۋ باعىتىندا ەلەم جۇرتشىلىعىن تاڭقالدىرماي قويمايتىن دەرەجەدە بولا بٸلۋ بولسا كەرەك.

ولاي بولسا, وسىناۋ ۇلى جولدا ايانباي ٶلشەۋسٸز تەر تٶگٸپ, ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ, قازاق ەلٸنٸڭ بولاشاعىن باياندى ەتۋ, تەۋەلسٸز ەلدٸگٸمٸزدٸ تۇعىرلى قىپ, مەڭگٸلٸك ٶركەنيەتتٸ ەل بوپ قالىپتاسا بٸلۋدٸڭ جولىندا نامىستى جانىپ, مٸنەزدٸ تٷزەپ, بٸرٸمٸزدٸ-بٸرٸمٸز ٶنەگەلٸ قايسار بەلسەندٸلٸكپەن ٷنەمٸ قامشىلاپ, جاڭاشا وزىق تا ٶنەگەلٸ, ٷلگٸلٸ ٶمٸرمەن العا نىق قادام باسۋىمىز قاجەت!

كٶسەگەسٸ كٶگەرٸپ, كٶركەيٸپ, گٷلدەنگەن ٸرگەلٸ ەل بولامىز دەسەك, ەرٸن قاستەرلەي بٸلۋدە جامان اتى شىقپايتىن تەربيەلٸ, كٶركەم مٸنەزدٸ, يبالى, يناباتتى قىزدى, وتباسىنا مٸنسٸز قورعان بولا بٸلۋگە لايىق كٷرەسكەرلٸك ٶنەگەسٸ زور, كەمەل ۇلدى قاۋلاتا بٸلەيٸك, قازاق!

بۇل ەكە-شەشە مەن اتا-ەجە ٷشٸن تەڭدەسٸ جوق مەرتەبەلٸ ابىروي جەنە ەكٸ دٷنيەنٸڭ دە ەڭ جارقىن باقىتى!

مولداعالي ماتقان

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ