تٷركٸستاندىقتىڭ ٷيٸندە ٷش عاسىردان بەرٸ ساقتالىپ كەلگەن قولا قازان مۋزەيگە بەرٸلدٸ

تٷركٸستاندىقتىڭ ٷيٸندە ٷش عاسىردان بەرٸ ساقتالىپ كەلگەن قولا قازان مۋزەيگە بەرٸلدٸ


ٷش عاسىردان بەرٸ تٷركٸستاندىق تۇرعىننىڭ ٷيٸندە ساقتالىپ كەلگەن قولا قازان مۋزەي قورىنا بەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

تٷركٸستاندا «مۋزەيگە سىي» اكتسيياسى ٶتتٸ. «ەزٸرەت سۇلتان» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني مۋزەي-قورىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋمەن ٶتكەن دەستٷرلٸ شارادا عالىمدار مەن تاريحشىلار, مۋزەيگە جاناشىر قالا تۇرعىندارى 30-عا جۋىق قۇندى مۇرالاردى تابىستادى.

ولاردىڭ قاتارىندا اتاقتى عالىم شايح سۋلەيمان جامالدىڭ اۋدارماسى بويىنشا اۋدارىلعان «تافسير» كٸتابى, اتادان بالاعا مۇرا بولعان عاسىرلىق قازان, تەمۋريدتەر مەملەكەتٸنٸڭ ەمٸر تەمٸر اتىمەن 785-786 ح.ج. (1383-1385 جج.) جەنە 832 ح.ج. (1428-1429 ج.) بۇحارا اقشا سارايىندا سوعىلعان فۋلۋسٸ, قوقان حاندىعىنىڭ ەكٸ دانا تامشى پٸشٸندٸ, بٸر دانا شارشى پٸشٸندٸ مونەتالارى, XVII ع. ۇساق ساۋدا ٸسٸندە اينالىمىندا جٷرگەن تٶرتبۇرىش پٸشٸندٸ مىس اقشالار مەن رەسەي پاتشالىعىنىڭ نۋميزماتيكالىق جەدٸگەرلەرٸ, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸندە جەرلەنگەن كەرسون بەكنازارۇلى تاڭىباي باتىردىڭ پورترەتٸ, كٶزەشٸنٸڭ مٶرٸ بار.

تاڭاتاروۆتار ەۋلەتٸ الىپ كەلگەن قولادان قۇيىلعان ٷش عاسىرلىق قازان كەسەنەگە كەلۋشٸلەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى. ۇلدارى مەن نەمەرەلەرٸن ەرتٸپ, ٶزٸ باستاپ كەلگەن 75 جاستاعى اسىلبەك تاڭاتارۇلى بابالارىنان جەتكەن قيماس مۇرانى ەرٸ قاراي كەسەنە مۋزەيٸندە تۇرۋىن جٶن ساناپتى. 

«بەرەكە دارىعان قولا قازاننان قازاقتىڭ قانشاما جاقسىلارى مەن جايساڭدارى دەم تاتقان, ەرٸ ەۋلەتتٸڭ دە ىرىسى مەن بەرەكەسٸ ٸسپەتتەس. بٷگٸنگٸ كٷنٸ بابادان تاراعان ۇرپاقتار ٷلكەن ەۋلەتكە اينالىپ, تامىرى كەڭگە جايىلعان, بٸلٸمدٸ دە بٸلٸكتٸ, يماندى, ەلگە ەڭبەگٸ سٸڭگەن ازاماتتارعا اينالعان», - دەدٸ اسىلبەك تاڭاتارۇلى. 

ايتا كەتەيٸك, قازٸرگٸ كەزدە مۋزەيدٸڭ قور ساقتاۋ جەنە ەسەپكە الۋ بٶلٸمٸنٸڭ قورىندا 24 558 دانا كٶنە جەدٸگەر مەملەكەتتٸك تٸركەۋگە الىنعان, ونىڭ 13 640 داناسى نەگٸزگٸ قور, 10 918 داناسى عىلىمي كٶمەكشٸ قور ەسەبٸندە. ولاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ تٷپنۇسقاداعى تاريحي قۇندى دٷنيەلەر.