كوللاج: Ult.kz
الماتى قالاسىنىڭ تابيعي, مەدەني جەنە ينفراقۇرىلىمدىق ەلەۋەتٸن تيٸمدٸ پايدالانىپ تۋريزٸمٸن كٶركەيتۋگە بولاتىنى بەلگٸلٸ. سەبەبٸ وڭتٷستٸك استانا تابيعاتى مەن مەدەنيەتٸ ٷيلەسكەن, ەسكٸ دە جاڭا عيماراتتارى مەنمۇندالاعان ەرەكشە قالا. ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە الماتىعا كەلگەن شەتەلدٸك تۋريستەر سانى 1,2 ملن ادامدى قۇرادى. Ult.kz تٸلشٸسٸ الماتىنىڭ تۋريستٸك مٷمكٸندٸكتەرٸن سارالاپ كٶردٸ.
الماتىنىڭ كٶنە كٶشەلەرٸ, ەسكٸ عيماراتتارى, مۋزەيلەرٸ, قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸن كٶرسەتەتٸن ەتنواۋىلدار, قولٶنەر شەبەرحانالارى, تەاتر مەن كينوتەاترلارى قالانىڭ مەدەني ٶمٸرٸنەن حابار بەرسە, جٷگٸرۋ مارافوندارى, ۇلتتىق تاعامدار فەستيۆالٸ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ مەدەني-رۋحاني ٸس-شارالار قالانىڭ تۋريستٸك مٷمكٸندٸگٸن اشا تٷسەدٸ.
تاۋ مەن تابيعات ٷيلەسكەن مەكەن
قالا اۋماعىندا شىمبۇلاق, Oi-Qaragai, مەدەۋ, بۋتاكوۆكا, كٶكجايلاۋ, ٸلە-الاتاۋى سيياقتى تۇمسا تابيعاتى ەكوساياحات ۇيىمداستىرۋعا تاپتىرماس جەر. عاجايىپ تاۋلارى جاياۋ سەرۋەن (ترەكينگ), تاۋعا شىعۋ (الپينيزم), تاۋ ۆەلوسيپەدٸ, شاڭعى, سنوۋبورد سيياقتى بەلسەندٸ ساياحاتتىڭ تٷر-تٷرٸن ۇيىمداستىرۋعا سۇرانىپ تۇر.
ايتا كەتەيٸك, الماتى ەلەمدٸك تۋريستٸك باعىت رەتٸندە The New York Times باسىلىمىنىڭ «بارۋعا لايىق 52 ورىن» تٸزٸمٸنە ەندٸ, Wanderlust جۋرنالىنىڭ TOP-24 تۋريستٸك باعىت قاتارىنا كٸردٸ, ال شىمبۇلاق كۋرورتى مەن Oi-Qaragai تمد-دا ٷزدٸك دەپ تانىلىپ, تۋريزمدەگٸ يننوۆاتسييالارى ٷشٸن ماراپاتقا يە بولدى. بۇل الماتىنىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن كٶرسەتسە كەرەك.
ال الماتىنىڭ شەتٸنە شىقساڭ اسسى, تٷرگەن, كٶلساي, قايىڭدى سەكٸلدٸ كٶركٸ كٶز تويدىراتىن جەرلەر جەتٸپ ارتىلادى. بۇل الماتى قالاسىنىڭ كەلۋشٸلەرٸن ٶزٸنە باۋراي تٷسەدٸ.
رەسمي دەرەككە سٷيەنسەك, بيىل تاۋلى ايماقتا 1000 شاقىرىمنان استام مارشرۋت تسيفرلاندىرىلدى, 750 شاقىرىمنان استام جول كٶركەيتٸلدٸ, 13 كەمپينگ ايماعى قۇرىلدى.
الماتىنىڭ گاسترونومييالىق كەلبەتٸ
بۇدان بٶلەك مەدەني استانامىزدا دەمحانا, مەيرامحانالاردٸڭ تٷر-تٷرٸ بار ەكەنٸ جاسىرىن ەمەس. ۇلتتىق جەنە تٷرلٸ حالىقتاردىڭ اسحاناسىنان دەم تاتىپ, قۋىرداق, ەت, باۋىرساق, قىمىز سيياقتى اسپازدىق مەدەنيەتتٸ بايقاپ كٶرۋگە بولادى. سونىمەن قاتار كٶشە تاعامدارىنىڭ دا (street food) الۋان تٷرٸ كەزدەسەدٸ. تاعام تۋريزمٸ — تەك دەم تاتىپ كٶرۋ ەمەس, ول — مەدەنيەتتٸ سەزٸنۋ. قازاقستان, سونىڭ ٸشٸندە الماتى, وسى باعىتتى دامىتا وتىرىپ تۋريستەردٸ قىزىقتىرا الادى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا 2024 جىلى ەلدە 16 674 قوعامدىق تاماقتانۋ ورنى بولسا, ونىڭ ەڭ كٶبٸ, ياعني 2 427-سٸ الماتىدا ورنالاسقان ەكەن.
مۇنىڭ بارلىعى الماتىنىڭ تۋريستٸك مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتٸپ, جانجاقتى دامۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
Ult.kz تٸلشٸسٸنە سۇحبات بەرگەن IUTH ۋنيۆەرسيتەتٸ, “تۋريزم” مەكتەبٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى نۇرجان ەبدٸرازاقوۆ الماتى قالاسىنداعى ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ, كٶلٸك-كوممۋنيكاتسييا قىزمەتتەرٸن جاقسارتۋ, سوسىن يمميدجدٸ ارتتىرۋ ٷشٸن جارناما, ناسيحات جۇمىستارىن دامىتا بەرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ.
«ودان بٶلەك قوناقٷيلەردەگٸ قىزمەت كٶرسەتۋدٸ جاقسارتا بەرگەن جٶن. بٸزدە قازٸر جامان ەمەس, جاقسى. ەسٸرەسە مەيرامحانا, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ سالاسى جاقسى دامىپ كەلە جاتىر. بٸرٸمەن بٸرٸ جارىسىپ, بەسەكەلەستٸك پايدا بولعان. «باۋىرداق» دەگەن سيياقتى تٷرلٸ ۇلتتىق فاست-فۋدتارىمىز دا شىعىپ جاتىر. ۇلتتىق كالوريتٸمٸزدٸ كٶرسەتەتٸن «ساندىق», «تارى» دەگەن سيياقتى تاعى دا باسقا ۇلتتىق مەيرامحانالارىمىز شىعىپ جاتىر جەنە بۇل قۇپتارلىق ٸس. وسىنداي جۇمىستار جاسالا بەرگەنٸ دۇرىس بولادى», ‒ دەدٸ ساراپشى.
الماتىعا قىزىعۋشىلىق ارتتى: تۋريستەر سانى 18%-عا كٶبەيدٸ
ازييا مەن ەۋروپانىڭ توعىسقان جەرٸندە ورنالاسقان ەلٸمٸزدٸڭ كٶرٸكتٸ شاھارى گەوگرافييالىق ورنالاسۋىنىڭ ٶزٸ الماتىنىڭ تۋريزمگە حالىقارالىق حاب بولۋدىڭ العىشارتى ٸسپەتتەس. وسى ماقساتقا باعىتتالعان Visit Almaty, Kazakh Tourism سيياقتى باعدارلامالار جٷزەگە اسىپ جاتىر.
ايتا كەتەيٸك, بيىل الماتى CNN نۇسقاسى بويىنشا ٷزدٸك تۋريستٸك باعىتتار تٸزٸمٸنە كٸرٸپ, Booking.com پلاتفورماسى بويىنشا جىلدىڭ ەڭ تانىمال قالالارىنىڭ بٸرٸ اتانعان.
سونىمەن قاتار بۇعان دەيٸن الماتى ەكٸمدٸگٸ 2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا شاھارعا كەلگەن تۋريستەر سانى 18%-عا ارتقانىن حابارلاعان.
«بۇل كەزەڭدە قالاعا 497 مىڭعا جۋىق ادام كەلگەن, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 4,9%-عا كٶپ. ەسٸرەسە, شەتەلدٸك تۋريستەر سانىنىڭ كٶبەيۋٸ قۋانتادى: ولاردىڭ سانى 18%-عا ارتىپ, 145 058 ادامعا جەتكەن», - دەلٸنگەن حابارلامادا.
تۋريستەر لەگٸنٸڭ ارتۋى ٷندٸستان (+73,4%), قىتاي (+39,3%), تٷركييا (+24%), بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ (+47,8%) جەنە مالايزييا (ٶسٸم - 5,7 ەسە) سىندى ەلدەردەن بايقالدى.
جالپى سوڭعى ٷش جىلدا الماتىدا تۋريزم قارقىندى دامىپ, 91,8% ٶسٸم كٶرسەتتٸ. شەتەلدٸك تۋريستەر سانى 4,2 ەسە, ال ٸشكٸ تۋريستەر سانى 56,3%-عا ارتتى. سالادان تٷسكەن سالىق تٷسٸمٸ ٷش ەسەگە كٶبەيدٸ.
2022 جىلدان بەرٸ قالادا 5972 نٶمٸرلٸك قورى بار 43 قوناقٷيدٸڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتىر, 26 تۋريستٸك جوبا جٷزەگە اسۋدا, ونىڭ ٸشٸندە 7 جوبا 2025 جىلى اياقتالادى.
قالا 2025 جىلى 2,5 ميلليون تۋريست تارتۋدى كٶزدەپ وتىر. قوناقتاردىڭ قاناعاتتانۋ يندەكسٸ 67,5%, بۇل قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىنىڭ ارتقانىن كٶرسەتەدٸ.
