سٸز سۋرەت كٶرمەسٸنە بارىپ كٶرٸپ پە ەدٸڭٸز? ونداعى ٷلكەندٸ-كٸشٸلٸ كارتينالارعا زەر سالىپ قاراپ, ساناعا سٸڭٸرۋ داعدىسىن قالىپتاستىرىپ ٷلگەردٸڭٸز بە? شىعارمانى كٶرٸپ, تاقىرىبى مەن اۆتورىن وقىپ, جانىنان جاي عانا ٶتٸپ كەتۋگە ەبدەن بولادى, ەرينە. الايدا كٶرمەنٸڭ قىزىعى سول, مازاسىزدىقتى كەتٸرٸپ, سانانى تىنىقتىرۋمەن قاتار, ادامنىڭ قييال ەلەمٸ مەن كٶڭٸل كٶكجيەگٸن كەڭەيتٸپ, بٸلٸمٸن ارتتىرىپ, ويلاۋ جٷيەسٸن دامىتا تٷسەدٸ. قالاي دەيسٸز عوي? قر ۇلتتىق مۋزەيٸنە مەسكەۋدٸڭ ترەتياكوۆ گالەرەياسىنان ارنايى كەلگەن كٶرمەنٸڭ تۋىندىلارىنا توقتالىپ, بەينەلەۋ ٶنەرٸنٸڭ قىرى مەن سىرىن ەڭگٸمەلەپ كٶرەيٸن سٸزگە.
سۋرەت سالۋ ٶنەرٸ ٶتە ەرتە زاماننان باستاۋ السا كەرەك. تريحي دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, العاشقى ادامدار سۋرەت سالۋدى قارىم-قاتىناس مٷمكٸندٸگٸ دەپ قاراعان. كٶمٸر, ٷشكٸر تاستار ارقىلى ويداعى دٷنيەنٸ جەرگە تاڭبالاپ كٶرسەتكەن. پايدا بولعان بەينەنٸ اعاشتان قاشاپ جاساۋعا داعدىلانىپ, مٷسٸندەۋ ٶنەرٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاپتى. بەرتٸن كەلە قاشاپ جاساعان دٷنيەسٸن بەزەندٸرۋگە كٶشكەن. سٶيتٸپ بەينەلەۋ ٶنەرٸ تٷرلٸ جاعدايدا دامىپ, كەسكٸندەمە, مٷسٸن, گرافيكا دەيتٸن سالالارعا بٶلٸنگەن. بٸز سٶز ەتكەلٸ وتىرعان سۋرەت ٶنەرٸ تالانتپەن قاتار تاباندىلىقتى, شەبەرلٸكتٸ قاجەت ەتەدٸ. سالعان سۋرەتٸنە ەلەم تاڭدانىپ قاراۋى ٷشٸن سۋرەتشٸ كٶپ ەڭبەكتەنۋٸ كەرەك شىعار, بەلكٸم. سۋرەت سالۋ دا ەڭبەك بولىپ پا دەرسٸز? اق قاعاز بەتٸن تٷرلٸ-تٷستٸ بوياۋمەن شيمايلاۋ زور ەڭبەك بولماسا دا, مول تەجٸريبە قالىپتاستىراتىنى انىق. ال نەمٸس ويشىلى گەتە: «سۋرەت ٶنەرٸن مەڭگەرۋ ٷشٸن تەك قانا بٸلٸم, بٸلٸم جەنە بٸلٸم قاجەت», - دەپتٸ. راس-اق. بٸلٸمنٸڭ المايتىن قامالى جوق, سۋرەتشٸنٸڭ شەبەرلٸگٸ دە, تەجٸريبەسٸ دە زور بٸلٸممەن قالىپتاسسا كەرەك.
بۇل كٶرمەگە ۇسىنىلعان 50 شىعارما ەرتٷرلٸ جانردى قامتيدى. بٸر-بٸرٸنە ۇقسامايدى. بەينەلەنۋ ەدٸستەرٸ دە بٶلەك. ەر شىعارمانىڭ ٶز تاريحى بار. ەلەمدٸ تاڭداندىرعان تانىمال تۋىندىلارعا قاراپ, ٶنەر دەيتٸن كەرەمەتتٸڭ سۇلۋلىعىنا تەنتٸ بولاسىڭ. اۆتوردىڭ شابىتىن, بٸر سەتتٸك كٶڭٸل-كٷيٸن, ويى مەن قييالىن ارقالاعان سان جىلدىق سۋرەتتەر كٶرۋشٸنٸ بەيجاي قالدىرمايدى.
اعىلشىن جازۋشىسى وسكار ۋايلدتىڭ «دوريان گرەيدٸڭ پورترەتٸ» شىعارماسىنداعى سۋرەتشٸ كەيٸپكەر ٶزٸ سالعان سۋرەتٸ تۋرالى: «سۋرەتشٸ سٷيٸسپەنشٸلٸكپەن جازعان كەز كەلگەن پورترەت – شىن مەنٸندە, ول ٶزٸنٸڭ پورترەتٸ, بۇل تٸپتٸ دە ول سالعان ادامنىڭ عانا بەينەسٸ ەمەس. كەيٸپكەردٸ ەمەس, ٶزٸنٸڭ جان-دٷنيەسٸن اشادى سۋرەتشٸ. سوندىقتان, مەن بۇل سۋرەت مەنٸڭ جان سىرىمدى ەلەمگە جايىپ سالا ما دەپ قورقام. سول ٷشٸن دە كٶرمەگە قويعىم كەلمەيدٸ», - دەيدٸ. جازۋشىنىڭ ايتپاعىنا سٷيەنسەك, كٶرمەگە ۇسىنىلعان ەر شىعارمانى تاماشالاۋ ارقىلى ەر سۋرەتشٸنٸڭ جان سىرىن تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بار.
تىڭداي بٸلەتٸن كٸسٸ ٷشٸن سۋرەتتەر سٶيلەيدٸ. ونى ەستۋ ٷشٸن كارتينانىڭ اۆتورىن, تاقىرىبىن بٸلۋ شارت ەمەس. تەك ٷڭٸلۋ قاجەت. سۋرەتتٸڭ تٸلٸن ٶز پايىم-پاراساتىڭىزبەن ۇعىنىپ, ونىمەن ٶزارا تٷسٸنٸسۋ ەلدەقايدا قىزىعىراق. ٶز باسىم ەر كارتيناعا دەن قويىپ قاراعان سەتتە ونىڭ تاقىرىبىنا, اۆتورىنا باسا نازار اۋدارمايتىنىم بار. نەگە دەيسٸز عوي? سۋرەتشٸنٸڭ ايتپاعىن وقىپ السام, كٶز الدىمداعى تۋىندى مەن ٷشٸن قىزىقسىز بوپ قالادى. شىعارمانى اۆتور قويعان تاقىرىپتىڭ اياسىندا عانا تانىپ, جاي قاراپ ٶتە شىعۋعا تۋرا كەلەدٸ. ويلانا المايمىن, سۋرەتشٸنٸڭ جان-دٷنيەسٸن سەزٸنٸپ, سۋرەتتٸ سٶيلەتۋ مٷمكٸندٸگٸ بولماي قالادى. ال اتى-جٶنٸ بەلگٸسٸز, ٷلكەن كٶلەمدەگٸ كٶركەم سۋرەتتٸڭ الدىندا تۇرعان سەتتە سانامدى ەرٸكسٸز «ٶشٸرٸپ» تاستايمىن. مازاسىز ويدان ارىلىپ, كٶڭٸلٸمە بٸر جايلىلىق ورنايدى. سوسىن ٶنەردٸڭ ٷنٸ مەنٸ ٶزٸنە تارتا تٷسەدٸ.
مەنٸ بٸردەن ٶزٸنە باۋراپ العان كارتينا – «كاسپيدەگٸ تاڭ». اۆتورى – تاير سالاحوۆ. بۇل شىعارما 1986 جىلى دٷنيەگە كەلٸپتٸ. تۋىندىنىڭ شىنايىلىعى سونداي, كٶز الدىڭا تەڭٸزدٸڭ كٶرٸنٸسٸ كەلەدٸ. تولقىن دىبىسى مەن شاعالانىڭ ٷنٸ قاتار ەستٸگەندەي بوپ, تەڭٸز جاعاسىنداعى كەڭدٸك پەن ەركٸندٸكتٸ سەزٸنە تٷسەسٸڭ. كارتينانىڭ ەتيكەتاجىندا اۆتوردىڭ وسى جۇمىسى تۋرالى پٸكٸرٸ بەرٸلگەن. «ۋترو نا كاسپيي» سۋرەتٸن ۇزاق ۋاقىت دايىندادىم. برەزەنت كٷرتەشەدەگٸ جٸگٸت ەلدەنەنٸ كٷتٸپ جاتىر. قايناعان جۇمىس كٷنٸ باستالۋعا جاقىن. ونىڭ ويى ٷيٸندە», - دەپتٸ. تاير سالاحوۆتىڭ بۇل سٶزٸن وقىماي تۇرىپ, مەن بۇل جٸگٸتكە ۇزاق ٷڭٸلدٸم. تەڭٸز جاعاسىندا ٶمٸر سٷرەتٸن ادامعا تەن سالماقتىلىق بار بويىندا. تەك قارا كٷشتٸڭ ەمەس, تۇڭعيىق ويدىڭ يەسٸ بۇل. ٶزگەگە ايتارىن ٷنسٸز ۇعىندىراتىنداي. تەڭٸزدەگٸ تٸرلٸگٸ ونىڭ نان تابۋ ٷشٸن جاساپ جٷرگەن جۇمىسى ەمەس, تەڭٸز – ونىڭ ٶمٸرٸ. دەل قازٸرگٸ مازاسىزدىعىنىڭ سەبەبٸ – ساعىنىش قانا. مەن بٸر قابىرعانى تۇتاس الىپ تۇرعان ٷلكەن سۋرەتتٸڭ ٷنٸن وسىلاي ۇعىندىم. سٸز نە ايتار ەدٸڭٸز?
1 –سۋرەت. كاسپيدەگٸ تاڭ.
ماعان كٶلەمدٸ كارتينالاردىڭ مازمۇنى دا تەرەڭ سيياقتى كٶرٸنەدٸ. كٸشكەنتاي سۋرەتتە دە ٷلكەن وي جاتۋى مٷمكٸن. الايدا بۇل شىعارمانىڭ قاسىنان تەزدەتٸپ ٶتە شىعۋ, شىنىندا دا, مٷمكٸن ەمەس ەدٸ.
اۆتوردىڭ جان ەلەمٸنەن بٶلەك, ەر تۋىندىنىڭ بەلگٸلٸ بٸر وقيعانى باياندايتىنى تاعى بار. مىسالى پورترەتتەردەن جالقى تۇلعانىڭ بەينەسٸن تانىساق, «اۋىل», «كٷزگە سەرۋەن», «تىرنالار» دەپ اتالاتىن شىعارمالاردان اۋىل كٶشەلەرٸن, ويناپ جٷرگەن بالالار, جان-جانۋارلار مەن بيٸك اعاشتار, قۇستارمەن قاتار, ادامداردى دا بايقاۋعا بولادى. شىعارمانىڭ ەر دەتالىنا مەن بەرٸپ, تۋىندىعا «ٶزٸمشە» تاقىرىپ بەرگٸم كەلەدٸ.
2-سۋرەت. اشىق تەرەزە.
مەنٸ تاڭداندىرعان كەلەسٸ كارتينا – «اشىق تەرەزە». اۆتورى – كونستانتين يۋون. بۇل سۋرەت 1947 جىلى سالىنىپتى. قاراڭىزشى, سٸز اشىق تەرەزەدەن تەك تابيعاتتى كٶرٸپ تۇرسىز با? كارتيناعا ەمەس, ەرٸكسٸز سىرتقا ٷڭٸلە تٷسكٸڭ كەلەدٸ. جاپ-جاسىل ەلەم, جازدىڭ جايما شۋاق كٷنٸ تەرەزەنٸڭ بەر جاعىندا تۇرعان ادامنىڭ جانىنا بٸر جايلىلىق بەرەدٸ. سۋرەتكە قاراپ تۇرىپ, جٷگٸرٸپ دالاعا شىققىم كەلدٸ. جارىق كٷنگە جٷزٸمدٸ سٷيدٸرٸپ, جازدىڭ جۇپار يٸسٸمەن تىنىستاعىم كەلدٸ. امال جوق, سىرتتا جاسىل بەلەستەر ەمەس, ەسٸكتٸڭ ار جاعىندا – شۋى كٶپ قالا. سۋرەتكە جاقىنداي تٷستٸم. تەرەزەنٸڭ ار جاعىنداعى ەلەم ادامنىڭ جان-دٷنيەسٸ ەمەس پە? جارىعى دا, كٶلەڭكەسٸ دە بار, جىلۋىن سەزٸنٸپ, سۇلۋلىعىنا تاڭىرقاماۋ مٷمكٸن ەمەس. بٸز وسى كٷيبەڭ تٸرشٸلٸكتٸڭ سوڭىندا جٷرٸپ «تەرەزەنٸڭ» ار جاعىندا جاسىرىنعان كەرەمەتتەرگە مەن بەرمەي جٷرگەن جوقپىز با? ٶزگەنٸڭ بويىنداعى تۇنىق ەلەمدٸ جازباي تانىپ, اينالاڭداعى جاقسىلاردىڭ جىلۋىن سەزٸنۋ ٷشٸن ٶز جٷرەگٸڭنٸڭ تەرەزەسٸن دە اشىق ۇستاۋ كەرەك ەكەن-اۋ...
گرەكتٸڭ سۋرەتشٸ-پەداگوگتارى سۋرەتشٸ شەكٸرتتەرٸن الدىمەن تابيعاتتى وقىپ ٷيرەنۋگە, سۇلۋلىقتى باقىلاۋعا, ونىڭ مەنٸن تٷسٸنۋگە داعدىلاندىرعان. جەنە ولار بەلگٸلٸ بٸر نۇسقاعا قاراپ, ودان كەيٸن عانا ونىڭ سۋرەتٸن سالۋ ەدٸسٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاپتى. كٶز الدىنداعى دٷنيەنٸ بەينەلەۋ ارقىلى ٶز جان-دٷنيەسٸنٸڭ جارىعىن سۋرەت ارقىلى بەرۋ سۋرەتشٸنٸڭ شەبەرلٸگٸ شىعار. يتالييالىق مٷسٸنشٸ ميكەلاندجەلو: «سۋرەتتٸ جاي سالماي, وي ارقىلى سالۋ كەرەك» دەگەن پٸكٸر ايتقان. دەمەك, بٸز قاراپ وتىرعان ەر كارتينادا اۆتوردىڭ ويى دا بارى انىق.
اركاديي پلاستوۆتىڭ «تراكتورشىلاردىڭ كەشكٸ اسى» دەپ اتالاتىن مىنا شىعارماسى ادامدى قاراپايىمدىلىعىمەن تارتادى. شىنايىلىعى سول, بۇل – جۇمىسشىنىڭ ەدەتتەگٸ بٸر كٷنٸ عانا. ال سول بٸر كٷنگە ٷڭٸلٸپ قاراساڭىز, سٸز بەن بٸزگە بەيمەلٸم قانشا سىر جاتقانىن تٷسٸنۋگە بولادى. اپتاپ ىستىق باسىلىپ, كٷن باتقاننان كەيٸنگٸ كەشكٸ دالا كٶرٸنٸسٸنە قاراپ تۇرىپ, ماسانىڭ ىزىڭى كەلدٸ قۇلاعىما. انا ايراننىڭ دەمٸ ەڭبەكتٸڭ تەتتٸ دەمٸ ەمەس پە? وسى سەت قارا تەرگە مالىنىپ, كٷنٸ بويى تىنىم تاپپاعان تراكتورشىنىڭ ەڭ بٸر قۋانىشتى سەتٸ شىعار مٷمكٸن. ال بٸز ٶمٸرٸمٸزدە بٸر رەت وسىنداي تەتتٸ استىڭ دەمٸن تاتىپ كٶردٸك پە ەكەن? جوق, سٸز مەنٸ قاتە تٷسٸنبەڭٸز. بەرٸمٸز دە ادال ەڭبەك ەتٸپ, دەمدٸ تاماق تاۋىپ جٷرمٸز عوي. بٸراق ەكٸنٸڭ بٸرٸ شىجىعان ىستىقتا ەگٸن القابىندا ەڭبەك ەتٸپ كٶرمەگەنٸ انىق.
3-سۋرەت. تراكتورشىلاردىڭ تاڭعى اسى.
«تاعى دا ەكٸلٸك» كارتيناسى كٶپشٸلٸككە كەڭٸنەن تانىمال. فەدور رەشەتنيكوۆ بۇل سۋرەتتٸ 1952 جىلى سالعان. «وپيات دۆويكا» – اۆتوردىڭ كٶركەمسۋرەت تريلوگيياسىنىڭ ەكٸنشٸ بٶلٸمٸ. بٸرٸنشٸسٸ – «پريبىل نا كانيكۋلى» (1948), ال ٷشٸنشٸسٸ «پەرەەكزامەنوۆكا» دەپ اتالادى. بۇل شىعارما تەرەڭ ويلانۋدى قاجەت ەتپەيدٸ, سەبەبٸ بەينەلەنگەن كٶرٸنٸستەن باسقا تاقىرىپ تابۋ مٷمكٸن ەمەس. ٷي ٸشٸندەگٸلەردٸڭ جانارىندا جازىلعان «تاعى ما?» دەگەن سۇراقتى وقىپ, «2» العان بالا ٷشٸن بٸر تٷرلٸ قىنجىلعانداي بولدىم. كارتيناداعى كٶڭٸلسٸزدٸكتٸ جٷرەگٸممەن سەزٸنٸپ, «قاپ...!» دەگٸم كەلەتٸن سيياقتى. اناسىنىڭ ٶكٸنٸشٸ مەن ەپكەسٸنٸڭ اشۋىنان سەسكەنٸپ, ٶز كٸنەسٸن ٸشتەي مويىنداپ, شاراسىز حالدە تۇرعان بالاقايدى اياي تٷستٸم. 1957 جىلى «وپيات دۆويكا» دەگەن اتاۋمەن مۋلتفيلمنٸڭ تٷسٸرٸلۋٸ «تاعى دا ەكٸلٸكتٸڭ» ٷلكەن جەتٸستٸگٸ دەۋگە بولار. مۋلتفيلمدە كارتيناداعى بارلىق وبرازدار تٸرٸلٸپ, گەوگرافييا پەنٸنەن «2» العان وقۋشىنىڭ حيكاياسى باياندالادى. كەيٸنٸرەك دەل وسى سۋرەتتٸڭ تاقىرىبى «ەرالاشتىڭ» 124-سەريياسىنا ارقاۋ بولعان.
4-سۋرەت. تاعى دا ەكٸلٸك.
سۋرەتتە سيقىر بار. ەر شىعارماداعى كٶرٸنٸس سٸزدٸڭ باسىڭىزدان ٶتكەن بٸر وقيعانى ەسٸڭٸزگە سالا قويادى. جٷرەگٸڭٸزدٸڭ نەزٸك قىلىن دٶپ باساتىنى سونشالىق, ەلگٸ كارتينادان بٸر تانىسىڭىزدى كٶرگەندەي مەز بولاسىز. تاڭىرقاپ قاراپ, قىزىعا تٷسەسٸز. مىسالى, تاۋ ەتەگٸندە ورنالاسقان اۋىل بەينەسٸن كٶرگەندە, قىرعىزسايىم ەرٸكسٸز ەسٸمە ورالادى. اۋىلدىڭ سىرت كٶرٸنٸسٸ سۋرەتتەلگەن شىعارماعا قاراپ تۇرىپ, بٸر سەت اۋىلىمنىڭ اۋاسىمەن تىنىستاپ, تاۋدىڭ سالقىن سامالىن سەزٸنگەندەي بولامىن. سانادا ساقتالعان كٶنە كٶرٸنٸستەر دەل وسىنداي سۋرەتتەر ارقىلى قايتا تٸرٸلەتٸندەي. كٶركەم سۋرەتتەر سٸزدٸ ەلدەقاشان ۇمىت بولىپ, تەك ساعىنىشپەن ەسكە الاتىن كەيبٸر سەتتەرٸڭٸزبەن قايتا قاۋىشتىرىپ, ەدەمٸ بٸر كٷيگە بٶلەيدٸ.
5-سۋرەت. ۋترو.
بۇل كٶرمەنٸڭ باستى ەكسپوناتى – «ۋترو» كارتيناسى. اۆتورى – تاتيانا يابلونسكوي. 1954 جىلى سالىنعان. سۋرەتتە ت. يابلونسكويدىڭ ٷلكەن قىزى 13 جاسار لەنا بەينەلەنگەن. تەرەزەدەن تٷسكەن كٷننٸڭ شۋاعى مەن تاڭعى جاتتىعۋ جاساپ جاتقان قىزدىڭ بەينەسٸ كٶڭٸلگە سەرگەكتٸك سىيلايدى. سۋرەتتەگٸ 13 جاسار لەنا «ترەتياكوۆ گالەرەياسى توپتاماسىنان XX عاسىردىڭ 50 جاۋھارى» كٶرمەسٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنا ارنايى كەلدٸ. قازٸر ول 77 جاستا ەكەن. بۇل كارتينانىڭ لەنا ٷشٸن ماڭىزى زور. سەبەبٸ قازاقستاندىق ارسەن بەيسەمبينوۆ ەسٸمدٸ جٸگٸت لەنانى العاش رەت ٶز ٷيٸندە ٸلٸنٸپ تۇرعان وسى كارتينادان كٶرٸپ, عاشىق بولىپتى. سٶيتٸپ لەنا س.گ.ستروگانوۆ اتىنداعى مەسكەۋ كٶركەم-ٶنەركەسٸپ اكادەميياسىندا وقىپ جٷرگەندە جاس سۋرەتشٸ ارسەنمەن تانىسادى. «ۋترو» كارتيناسىنىڭ سەبەپ بولۋىمەن لەنا كٶپ ۇزاماي وعان تۇرمىسقا شىعىپ, قازاقستانعا كٶشٸپ كەلگەن. قازٸر الماتى قالاسىندا تۇرادى.
ٶنەردٸ ٶمٸرگە ەكەلەتٸن كٸسٸ بويىنداعى دارا تالانتى دەلٸك. قۇدايدان بەرٸلەتٸن ونداي قاسيەت «ٶنەر» بولىپ تۋىلمايىنشا تىنىش تاپپايتىنى دا انىق. ساناعا باعىنباي, اقىلمەن شەكتەۋگە كٶنبەي, سىرتقا ىنتىعىپ, بۋىرقانعان كٶڭٸلدەن بوساپ شىققانشا اسىعىپ, ٶمٸرگە «ٶنەر» كەلەدٸ. ەنشٸ جان تەبٸرەنتەر ەنٸن شىرقايدى, كٷيشٸ كٷيٸن شەرتەدٸ, اقىن شابىتتانىپ ٶلەڭ جازىپ, سازگەر جٷرەككە جەتەر ەۋەنٸن ەكەلەدٸ دٷنيەگە. ال سۋرەتشٸ كٶكەيٸندەگٸ بەينەنٸ قاعاز بەتٸنە تٷسٸرٸپ قانا قويماي, ٶز جان-دٷنيەسٸنٸڭ جارىعىن دا, كٶلەڭكەسٸن دە سىزادى. مٸنە, سۋرەت ٶنەرٸنٸڭ ٷنٸن تىڭداۋ دەگەنٸمٸز – وسى جارىق پەن كٶلەڭكەنٸ اجىراتىپ, تۋىندىدان اۆتوردىڭ جان-دٷنيەسٸن كٶرۋ, تانۋ مەن سەزٸنۋ.
ريمدٸك فيلوسوف سەنەكا «قانشا ٶمٸر سٷرسەڭ دە, ٶمٸر بويى وقۋعا تيٸسسٸڭ» دەگەن ەكەن. كەز كەلگەن جاستا كٶرۋ ارقىلى تٷيسٸنۋگە, بٸلۋگە, دامۋعا جەتەلەيتٸن كٶرمەلەردٸڭ ادامعا بەرەرٸ كٶپ. ٶنەردٸڭ قاي تٷرٸ بولماسىن, كٶڭٸل سٷيسٸنتەتٸنٸ حاق. ال سۋرەت ٶنەرٸنٸڭ كٶكٸرەك كٶزٸڭمەن قاراپ, جٷرەكپەن قابىلدايتىن تۇستارى جەتەرلٸك.
قر ۇلتتىق مۋزەيدەگٸ «ترەتياكوۆ گالەرەياسى توپتاماسىنان XX عاسىردىڭ 50 جاۋھارى» كٶرمەسٸ10 قىركٷيەككە دەيٸن جالعاسادى.
لەيلە نوعايبەكقىزى
