"توميريس تۋرالى بٸر سٶز..."

"توميريس تۋرالى بٸر سٶز..."

توميريس حانىمعا ارنالعان فيلم شىققان ەكەن, ەلٸ تاماشالاۋدىڭ مٷمكٸندٸگٸ بولعان جوق, قۇداي بۇيىرتسا رەتٸ كەلٸپ قالار, كٶرەرمٸز. قالىڭ وقىرمان قاۋىم فيلمنٸڭ تٸلٸ تۋرالى داۋلاسىپ جاتىر, بۇل پٸكٸرتالاس دۇرىس دەپ ويلايمىن. مەنٸڭ وسىعان بايلانىستى ويىما كەلگەن بٸر سۇراق, توميريس قاي تٸلدە سٶيلەگەن?

سٸزدەر سيياقتى مەن دە توميريس تۋرالى العاش رەت گەرودوتتان وقىدىم. گەرودوت توميريستٸ سكيف (تٷپنۇسقادا - سكۋز) پاتشايىمى دەيدٸ, تاريحشىنىڭ تٷپنۇسقا جازباسىندا پاتشايىمنىڭ اتى تومير دەلٸنەدٸ. كەيٸن كەلە بۇل اتاۋدى ريمدٸك تاريحشىلار لاتىن تٸلٸنە سالىپ توميريس قىلىپ ٶزگەرتكەنگە ۇقسايدى. پومپەي تروگ توميريس ەڭگٸمەسٸن سيپاتتاي كەلە ونى سكۋزداردىڭ ٸشٸندە ماسساگەت ەدٸ دەيدٸ. ەندٸ وسى جەردە بٸر قىزىق باستالادى. سٸزدەر تەك گەرودوتى وقىساڭىزدار, مەن گوت (گەت) تاريحشىسى يورداندى دا وقىدىم. ول بٸزدٸڭ زامانىمىزدىڭ 550 جىلدارى ٶمٸر سٷردٸ. ونىڭ «Gotica” سەريياسىنان شىققان «گەتتەردٸڭ شىعۋ تەگٸ مەن داڭقتى ٸستەرٸ» دەگەن كٸتابى بار. بۇل عاجاپ كٸتاپ سكۋز (سكيف) جەنە عۇندار تۋرالى تاماشا دەرەكتەر بەرەدٸ.

ەڭ باستى قىزىعى يوردان توميردى ٶزٸمٸزدٸڭ ارعى زامانداعى انامىز, پاتشايىمىمىز دەپ نەمٸس تاريحىمەن بايلانىستىرعان. عۇنداردىڭ ۇلى قوزعالىسى كەزٸندە گەرمان-گوت تايپالارى بٸرٸ اتتيلامەن وداقتاستى, بٸٸر ريم جاعىنا شىقتى, ەيتەۋٸر قارا تەڭٸز ماڭىنان باتىسقا قاراي لىقسىپ, بٷكٸل ەۋروپاعا تارادى. بۇل دەگەن كەرەمەت قىزىق تاريح. جالپى ماسساعەتتەردٸڭ قازٸرگٸ باتىس قازاقستان جەنە ماڭقىستاۋ ٶڭٸرٸنەن قارا تەڭٸزگە قاراي جىلجۋى دايلاردىڭ جورىقتارىنا قاتىستى ەكەنٸن ٶتكەن جولدارى اداي تاريحىنا بايلانىستى جازعانمىن.

يورداننىڭ تاعى بٸر دەرەگٸ – كيردٸ جەڭگەن سوڭ تومير قارا تەڭٸز جاعالاۋىنا تومى قالاسىن سالدى دەيدٸ. يوردانعا تەپسٸر جاساعاندار ول قالانى قارا تەڭٸزدٸڭ باتىس جاعالاۋىنداعى كونستانتسا دەيدٸ, ال مەن وسى قازٸرگٸ ازوۆ قالاسى ەمەس پە ەكەن دەپ ويلايمىن. سەبەبٸ گەرودوت سيياقتى يوردان دا كيرمەن ماسساگەتتەردٸڭ سوعىسى پارسىلار (تٷرنۇسقادا - پارفييا) ەمۋدارييادان بەرٸ ٶتكەن سوڭ, دالالىق القاپتا بولدى دەپ سيپاتتايدى.

مٸنە, توميريس حانىم تۋرالى وسىنداي قىزىقتى دەرەكتەر از ەمەس. بۇل تۇلعانى تولىق اشىپ كٶرسەتۋ ٷشٸن نەمٸستٸڭ تاريحشى-ەتنوگراف عالىمدارىمەن بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋ كەرەك دەپ بٸلەمٸن. مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ وسى شارۋانى مويىنعا الىپ, ماسساگەت تاريحىنا قاتىستى زەرتتەۋلەردٸ گەرمانييا (المان) جەرٸندە جالعاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرسە بۇل شارۋا نەتيجەلٸ بولار ەدٸ.

جامبىل ارتىقباەۆتىڭ فەيسبۋكتاعى جازباسىنان