فوتو: Akorda.kz
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسەي, بەلارۋس جەنە قىرعىزستان ٷكٸمەتتەرٸنٸڭ باسشىلارىنا ٸلتيپات بٸلدٸرە وتىرىپ, قازاق جەرٸندە تۇڭعىش رەت ٶتكٸزٸلٸپ جاتقان حالىقارالىق «يننوپروم. قازاقستان» ٶنەركەسٸپ كٶرمەسٸنە قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن ولارعا ريزاشىلىق بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
– سٸزدەردٸڭ ارنايى كەلگەندەرٸڭٸز كٶرمەنٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرعانى سٶزسٸز جەنە تىعىز ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستارىمىزدى تاعى بٸر رەت دەلەلدەدٸ. بٷگٸندە اتالعان ٸس-شارا تۇراقتى ٸسكەرلٸك الاڭعا اينالىپ كەلەدٸ. بۇل – قۋانىشتى جايت. كٶرمە اياسىندا ەلەۋەتتٸ سەرٸكتەستەر مەن ينۆەستورلار ەلدەرٸمٸزدٸڭ يندۋسترييالىق سەكتورىنىڭ جەتٸستٸكتەرٸمەن جاقىنىراق تانىسادى, سونداي-اق ٶزارا تيٸمدٸ جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشىلادى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ٶنەركەسٸپ, ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە ەكونوميكانىڭ باسقا دا سالالارىندا بٸرلەسكەن كەسٸپورىندار مەن ٸرٸ جوبالار سانى ارتىپ كەلەدٸ. بۇل وداققا مٷشە ەلدەردٸڭ سىرتقى ساۋدا كٶلەمٸنٸڭ ٷزدٸكسٸز ۇلعايىپ, بيىلعى بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا 13 پايىزعا جەتكەنٸنەن بايقالادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا ساۋدا, ينۆەستيتسييا جەنە ٶنەركەسٸپ سالالارى بويىنشا قارىم-قاتىناس قارقىنى جوعارى ەكەنٸن ايتتى.
– رەسەي كومپانييالارى قازاقستانعا تۇراقتى تٷردە ينۆەستيتسييا سالىپ وتىرعان بەس نەگٸزگٸ ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ. بٷگٸندە رەسەيمەن بٸرلەسٸپ, جالپى سوماسى 16,5 ميلليارد دوللار بولاتىن 40 ٸرٸ جوبانى جٷزەگە اسىرىپ جاتىرمىز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى بەلارۋسپەن اراداعى قارىم-قاتىناس تۋرالى ايتا كەلە, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋ جەنە ماشينا جاساۋ سالالارىنداعى تەجٸريبەنٸ وڭ باعالادى. بۇل باعىتتاعى جوبالاردىڭ جالپى قۇنى – شامامەن 180 ميلليون دوللار.
سونىمەن قاتار قازاقستان پرەزيدەنتٸ قىرعىز رەسپۋبليكاسىمەن اراداعى بايلانىستارىمىزدىڭ تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقانىنا, ٶزارا ساۋدا-ساتتىق قارقىنى جوعارى ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
– جەتٸ ايدا ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸ بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 13 پايىزعا ٶستٸ. قازاق-قىرعىز شەكاراسىندا يندۋسترييالىق ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەن سالۋدىڭ كەلەشەگٸ زور, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ٷكٸمەتتەر باسشىلارىنا ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە ەلدەر ىنتىماقتاستىقتى ايتارلىقتاي نىعايتۋ ٷشٸن مول ەلەۋەتكە يە, سوندىقتان ونى ٸلگەرٸلەتۋ ماقساتىندا بارلىق مٷمكٸندٸكتٸ بەلسەندٸ پايدالانعان جٶن دەپ پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
– قازاقستان ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ دامىتۋعا نيەتتٸ. بۇل وداق ٶتە پەرسپەكتيۆتٸ ينتەگراتسييالىق ۇيىم دەپ سانايمىز. وداقتىڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸنٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ زور. قازاقستان ەاەو-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ بەرٸ وسى جەردە 2015 جىلى قول قويىلعان شارتتى قاتاڭ ساقتاپ, تەك ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا, ساۋدا-ساتتىقتى دامىتۋ, ٶزارا تاۋار الماسۋ باعىتىندا عانا ەلدەرٸمٸزدٸڭ نارىعىن اشۋ مەسەلەلەرٸمەن اينالىسۋعا تيٸس, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ساۋدا-ەكونوميكالىق كووپەراتسييانىڭ تيٸمدٸلٸگٸ كٶلٸك-ترانزيت ەلەۋەتٸن اشۋمەن تٸكەلەي بايلانىستى, سوندىقتان كٶلٸك قاتىناستارىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن دەيەكتٸ تٷردە دامىتۋ كەرەك دەپ سانايدى. پرەزيدەنت يرانعا, پارسى شىعاناعىنا جەنە ٷندٸستانعا شىعۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك ترانزيت دەلٸزٸنٸڭ, قازاقستان – تٷرٸكمەنستان – يران تەمٸرجولىنىڭ, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي باعىتىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ جٶنٸندە ايتتى. سونىمەن قاتار ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك دەلٸزٸنٸڭ ەلەۋەتٸنە باسا مەن بەردٸ.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە ەلدەردٸڭ ٶنەركەسٸپ سالاسىنداعى ىقپالداستىعىن دامىتۋ ماڭىزدى ەكەنٸنە توقتالدى. سونداي-اق بيىل مامىر ايىندا ٶتكەن جوعارى ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىندا ٶنەركەسٸپ جوبالارىن جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە كووپەراتسيياعا قارجىلاي كٶمەك كٶرسەتۋ تۋرالى قۇجاتقا قول قويىلعانىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل مەحانيزم بٸرلەسكەن جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋعا تىڭ سەرپٸن بەرەدٸ.
كەزدەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ كٶرمەنٸ ۇيىمداستىرۋعا بەلسەندٸ اتسالىسقانى ٷشٸن ٷكٸمەتتەر باسشىلارىنا تاعى دا العىس ايتتى. سونداي-اق ولاردىڭ جۇمىسىنا تابىس, ال ەلدەرٸمٸزدٸڭ يگٸلٸگٸنە قىزمەت ەتەتٸن جاڭا بٸرلەسكەن جوبالاردىڭ كٶبەيۋٸنە تٸلەكتەستٸك بٸلدٸردٸ.
