شاعىن جەنە كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا ٶتكەن كەلٸسسٶزدەردەن كەيٸن قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ سەردار بەردٸمۇحامەدوۆ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن بريفينگ ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى, ەڭ الدىمەن, تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ رەتٸندە قازاقستانعا العاش رەت مەملەكەتتٸك ساپارمەن كەلگەنٸ ٷشٸن سەردار بەردٸمۇحامەدوۆكە شىنايى ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. سونداي-اق تٷرٸكمەنستان بٸز ٷشٸن سالت-دەستٷرٸ, مەدەنيەتٸ, تٸلٸ مەن دٸنٸ ۇقساس باۋىرلاس ۇلت ەرٸ سەنٸمدٸ سەرٸكتەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز – تٷبٸ بٸر تٷركٸ حالىقتارىمىز. ەردايىم بٸر-بٸرٸمٸزگە قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەمٸز. وسىنداي قۇندىلىقتار – ەڭ باستى بايلىعىمىز. سوندىقتان باۋىرلاستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ – ورتاق پارىزىمىز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت بٷگٸن سەردار بەردٸمۇحامەدوۆپەن ەكٸ ەلدٸڭ مٷددەسٸنە ساي كەلەتٸن اسا ماڭىزدى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكٸزٸلگەنٸن, حالىقارالىق جەنە ٶڭٸرلٸك ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا پٸكٸر الماسقانىن مەلٸمدەدٸ. سونداي-اق كەزدەسۋ نەتيجەسٸندە بٸرلەسكەن مەلٸمدەمە قابىلدانىپ, بٸرقاتار قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
– مەن بٷگٸنگٸ كەلٸسسٶزدەردٸڭ نەتيجەسٸن جوعارى باعالايمىن. بٷگٸن بٸز قازاق-تٷرٸكمەن قارىم-قاتىناسىنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزىن تاعى دا ناقتىلادىق. ەكٸ تاراپ تا باۋىرلاس حالىقتاردى ودان ەرٸ جاقىنداتۋعا تالپىنىستارىن بٸلدٸردٸ. بٸز دوستىق نيەتتەگٸ ەرٸ ٶزارا تيٸمدٸ جان-جاقتى ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ەرٸ كٷشەيتۋدٸڭ باسىمدىقتارىن انىقتادىق. ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرٸكتەستٸككە ايرىقشا نازار اۋدارىلدى. بٸرلەسكەن شارالاردىڭ ارقاسىندا بىلتىر ەكٸجاقتى تاۋار اينالىمى ەكٸ ەسە ٶسٸپ, 250 ميلليون دوللاردان استى. بۇل باعىتتاعى وڭ ديناميكا بيىل دا ساقتالدى. جەتٸ ايدا ٶزارا ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸ 2 ەسە ٶستٸ. ەكٸ ەلدٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ مەن ٸسكەرلٸك توپتارى اراسىندا بايلانىس جاندانا تٷستٸ. ەكونوميكانىڭ ەرتٷرلٸ سالاسىنداعى بٸرقاتار جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكٸ مەملەكەتتٸڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتە تٷسۋگە مٷمكٸندٸك مول. مەسەلەن, قازاقستان تٷرٸكمەنستانعا شىعاراتىن ەكسپورتىن 80 تاۋار تٷرٸنە دەيٸن ۇلعايتا الادى.
– بٸزدٸڭ ماقساتىمىز – ٶزارا ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸن الداعى جىلدارى 500 ميلليون دوللارعا دەيٸن ارتتىرۋ, ال كەلەشەكتە ميلليارد دوللارعا جەتكٸزۋ. بۇل ٷشٸن تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ جەنە جەتكٸزٸلەتٸن تاۋار نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبىنىڭ قىزمەتٸن جانداندىرۋعا تاپسىرما بەردٸك. ەكٸ ەلدٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ بٸزدٸڭ تاپسىرمامىز بويىنشا وسى مٷمكٸندٸكتەردٸ قاراستىرادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى كەلٸسسٶز بارىسىندا گاز سالاسىنداعى ٶزارا تيٸمدٸ سەرٸكتەستٸكتٸ دامىتۋ مەسەلەسٸ كەڭٸنەن تالقىلانعانىن ايتتى.
– «QazaqGaz» جەنە «تٷرٸكمەنگاز» كومپانييالارى تٷرٸكمەن گازىن يمپورتتاۋ جٶنٸندە كەلٸسٸمگە قول قويدى. بۇل جوباعا جەكە قولداۋ كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸنە العىس ايتامىن. بٸز ۇزاق مەرزٸمدٸ كەلٸسٸم جاساۋعا, گاز يمپورتىن جىلىنا 1,5 ميلليارد تەكشە مەترگە دەيٸن ۇلعايتۋعا مٷددەلٸمٸز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تٷرٸكمەنستاننىڭ ٸرٸ ەنەرگەتيكالىق باستامالارىن جٷزەگە اسىرۋ ٸسٸنە قاتىسۋعا, سونداي-اق گاز ٶڭدەۋ جەنە گاز حيميياسى سالاسىندا تەجٸريبە الماسىپ, ٶزارا تيٸمدٸ جوبالاردى دامىتۋعا دايىن. بۇدان بٶلەك, قازاقستان بيدايىن تٷرٸكمەن نارىعىنا ەكسپورتتاۋ جەنە تٷرٸكمەن-اۋعان شەكاراسىندا بيداي تەرمينالىن سالۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا كٶلٸك-ترانزيت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلٸنگەنٸن ايتتى.
– بٸز «قازاقستان – تٷرٸكمەنستان – يران» تەمٸرجولىن تولىق قۋاتتا ٸسكە قوسۋ بويىنشا بٸرلەسكەن شارالار قابىلداۋ جٶنٸندە كەلٸسٸمگە كەلدٸك. بۇرىننان قالىپتاسقان لوگيستيكالىق تٸزبەكتەر ٷزٸلگەن كەزدە بۇل باعىتقا قاجەتتٸلٸك كٷرت ارتتى. سوندىقتان بٸز ماگيسترالدٸ دامىتۋ بويىنشا بٸرلەسكەن ٸس-ەرەكەت جوسپارىن دايىنداۋدى تاپسىردىق, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق مەملەكەتتەر باسشىلارى اقتاۋ – قۇرىق – تٷرٸكمەنباشى تەڭٸز پورتى بويىنشا كووپەراتسييانى كٷشەيتۋ, «تٷرٸكمەنباشى – گارابوگاز – قازاقستان شەكاراسى» اۆتوكٶلٸك جولىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى مەسەلەلەردٸ تالقىلادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸ ەلدٸڭ مەدەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋعا ەرەكشە مەن بەرٸلەتٸنٸن ايتتى.
– تٶل مەدەنيەتٸن ساقتاپ, تاريحي وتانىمەن بايلانىسىن ٷزبەۋ ٷشٸن قازاقستاندا تٷرٸكمەندەردٸڭ ۇلتتىق-مەدەني بٸرلەستٸكتەرٸ مەن ورتالىقتارى جۇمىس ٸستەيدٸ. مەن قۇرمەتتٸ سەردار گۋربانگۋلىۇلىنىڭ ەكٸ ەلدٸڭ مەدەني كٷندەرٸن ٶتكٸزۋ جٶنٸندە ۇسىنىسىن قولدادىم. بٸز جۋىق ارادا تٷرٸكمەن ٶنەرٸنٸڭ شەبەرلەرٸن ەلوردامىزدا جەنە قازاقستاننىڭ باسقا دا قالالارىندا قارسى الۋعا ەزٸرمٸز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكٸ ەلدٸڭ ٷكٸمەتتەرٸ پاندەميياعا بايلانىستى توقتاپ قالعان تۇراقتى ەۋە تاسىمالىن تەزٸرەك قالپىنا كەلتٸرۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋعا كەلٸستٸ. سونداي-اق پرەزيدەنت ٸسكەرلٸك ساپارلار ٷشٸن جەڭٸلدەتٸلگەن ۆيزا رەجيمٸن ەنگٸزۋدٸ, جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جەنە ستۋدەنت الماسۋ ارقىلى جاستاردىڭ ٶزارا بايلانىسىن نىعايتۋ باستاماسىن قولدادى.
ٶز كەزەگٸندە تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ سەردار بەردٸمۇحامەدوۆ قاسىم-جومارت توقاەۆقا قوناقجايلىعى جەنە اشىق ەرٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك جاعدايىندا ٶتكەن سىندارلى كەلٸسسٶزدەر ٷشٸن العىس ايتتى.
– قازاقستان پرەزيدەنتٸمەن كەزدەسۋٸمٸز ەكٸ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ اراسىندا بارلىق باعىت بويىنشا ٶزارا قارىم-قاتىناستى دامىتۋعا ەرٸك-جٸگەر, دايىندىق, سونداي-اق ونى جٷزەگە اسىرۋعا زور مٷمكٸندٸكتەر بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. مۇنى نىق سەنٸممەن ايتا الامىن. بٸز جاھاندىق كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ماڭىزدى باعىت سانالاتىن تۇراقتى دامۋ مەن ونىڭ قۇرامداس بٶلٸگٸ سانالاتىن ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸك, حالىقارالىق كٶلٸك-ترانزيت جولدارىن دامىتۋ, ەكولوگييا جەنە قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ورتاق ٸس-ەرەكەتتەردٸ ٷيلەستٸرۋ ٸسٸن جالعاستىرامىز, – دەدٸ تٷرٸكمەنستان پرەزيدەنتٸ.
سونداي-اق سەردار بەردٸمۇحامەدوۆ بٷگٸنگٸ كەلٸسسٶزدەر نەتيجەلٸ بولعانىن جەتكٸزٸپ, قازاقستان پرەزيدەنتٸن تٷرٸكمەنستانعا كەز كەلگەن قولايلى ۋاقىتتا ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
