قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ بٷگٸن قر پارلامەنتٸ سەناتىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. "ۇلت اقپارات" مەملەكەت باسشىسىنىڭ وتىرىستا سٶيلەگەن سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن جارييالايدى.
***
قۇرمەتتٸ سەنات دەپۋتاتتارى!
بٸز بٷگٸن ەرەكشە جاعدايدا كەزدەسٸپ وتىرمىز.
قازٸر بٷكٸل ەلەم جۇرتشىلىعى كٷردەلٸ داعدارىسقا ۇشىرادى.
مۇنى جاقسى بٸلەسٸزدەر.
كوروناۆيرۋس دەرتٸ قازاقستاندى دا اينالىپ ٶتكەن جوق.
سوعان بايلانىستى حالقىمىز ون التىنشى ناۋرىزدان باستاپ تٶتەنشە جاعدايدا ٶمٸر سٷرۋدە.
كارانتين رەجيمٸ ازاماتتارىمىزعا ايتارلىقتاي قيىنشىلىق تۋعىزدى.
دەگەنمەن, بٷكٸل ەلٸمٸز وسى ٸندەتكە قارسى كٷرەسۋ ٷشٸن جۇدىرىقتاي جۇمىلا بٸلدٸ.
ەسٸرەسە, دەرٸگەرلەر, ەسكەري قىزمەتشٸلەر, پوليتسەيلەر, ۆولونتەرلەر كٷن-تٷن دەمەي جۇمىس ٸستەۋدە.
ولاردىڭ بەرٸ وتانعا ادال قىزمەت ەتۋدٸڭ وزىق ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸ.
سىن ساعاتى قاسيەتتٸ رامازان ايىمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ.
حالىقتىڭ جٸگەرٸن قايراپ, تٶزٸمٸن شىڭداۋعا مۇنىڭ دا ەسەرٸ بولدى.
بٸز دەر كەزٸندە قولعا الىنعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ٸندەتتٸڭ جاپپاي تارالۋىنا توسقاۋىل قويدىق.
مۇنى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى, حالىقارالىق ساراپشىلار جوعارى باعالادى.
پاندەمييا ەل ەكونوميكاسىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزٸپ وتىر.
وسىعان وراي, ٷكٸمەت ازاماتتارعا, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸنە قولداۋ كٶرسەتۋدە.
بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات بٶلٸندٸ.
تابىسىنان ايىرىلعان ادامدار قارجىلاي كٶمەك الىپ جاتىر.
مۇنىڭ بەرٸ حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن تٶمەندەتپەۋ ٷشٸن جاسالۋدا.
قابىلدانعان شارالار ٶز نەتيجەسٸن بەرە باستاعانىن كٶرٸپ وتىرمىز.
جاعداي كٷردەلەنٸپ كەتپەسە, تٶتەنشە جاعداي رەجيمٸ ون بٸرٸنشٸ مامىردا اياقتالادى.
بٸراق كارانتين رەجيمٸنە بايلانىستى ٸس-شارالار جالعاسا بەرەدٸ.
بۇل ەل تۇرعىندارىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن اسا قاجەت.
ازاماتتارىمىز بٸرتە-بٸرتە قالىپتى ٶمٸرگە قايتا ورالادى دەپ سەنەمٸن.
قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار!
بٸزدٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ستراتەگييالىق دامۋ جولىمىز بار.
قانداي قيىندىق بولسا دا, ەلباسىمىزدىڭ ستراتەگيياسىن جٷزەگە اسىرامىز.
بۇل – ساياسي ساباقتاستىقتى ساقتاۋ دەگەن سٶز.
تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – مەملەكەتٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشى, ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ تاريحي تۇلعا.
مۇنى ەشقاشان ۇمىتپاۋىمىز قاجەت.
سونداي-اق, ٶسكەلەڭ ۇرپاققا تٷسٸندٸرگەنٸمٸز جٶن.
بٸز داعدارىستان كەيٸنگٸ كەزەڭگە قازٸردەن باستاپ دايىندالۋىمىز كەرەك.
قانداي كٷردەلٸ جەنە قاۋٸپتٸ بولسا دا, داعدارىس – ٶتپەلٸ نەرسە. ول جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشادى.
سوندىقتان ەلباسى جيىرما تٶرتٸنشٸ سەۋٸردە قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ وتىرىسىندا كەلەشەكتەگٸ ەكونوميكالىق ستراتەگييامىز جٶنٸندە ايتىپ, ايقىن باعدار كٶرسەتتٸ.
مەن جيىرما جەتٸنشٸ سەۋٸردە ارنايى مەلٸمدەمە جاسادىم.
ٷكٸمەت پەن ەكٸمدەردٸڭ الدىنا ناقتى مٸندەتتەر قويدىم.
وسىعان وراي كەشەندٸ ٸس-قيمىل باعدارلاماسى بار دەپ كٷمەنسٸز ايتۋعا بولادى. ونى ەشقانداي قوسىمشا مەلٸمدەمەلەرمەن تولىقتىرماي جٷزەگە اسىرعان جٶن.
قازٸر ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق بانك ەكونوميكالىق دامۋدى قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
ون بٸرٸنشٸ مامىرعا دەيٸن ارنايى جوسپار دايىندالماقشى.
ەكونوميكادا تٷبەگەيلٸ رەفورما جٷرگٸزۋٸمٸز كەرەك. بۇل – اسا كٷردەلٸ مٸندەت.
ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق ٶسٸمدٸ قالپىنا كەلتٸرٸپ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ قاجەت.
بٸز وسى پاندەمييادان ساباق الۋىمىز كەرەك.
كەيبٸر سالالاردا كەمشٸن تۇستارىمىز بار.
مۇنى ٸندەتتەن تۋىنداعان احۋال انىق اڭعارتتى.
سوندىقتان, الدا تۇرعان بٸرقاتار مٸندەتتەرگە نازار اۋدارعىم كەلەدٸ.
بٸرٸنشٸ كەزەكتە دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە باسا مەن بەرگەن جٶن.
بۇل سالانى جاڭعىرتۋ ٷشٸن تىڭ باستامالاردى قولعا الۋىمىز قاجەت.
زامان تالابىنا ساي اۋرۋحانالار سالىپ, قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى.
بۇدان بىلاي مەديتسينا عىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋٸمٸز كەرەك.
وسى سالادا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن عالىمدارىمىزدىڭ ەلەۋەتٸ زور.
ماماندارعا لايىقتى جاعداي جاساپ, ناقتى قولداۋ كٶرسەتكەن ابزال.
سونىمەن قاتار بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىن تولىعىمەن جاڭعىرتاتىن بولامىز.
وسى رەتتە وزىق تەحنولوگييالار مەن تسيفرلاندىرۋدى كەڭٸنەن قولدانۋىمىز كەرەك. بۇل – باستى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ.
بٸز بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ۇلت قالىپتاستىرۋ ٷشٸن ادامي كاپيتالدى دامىتۋىمىز كەرەك.
بۇل – ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مٸندەت.
ٶيتكەنٸ قازاقستاننىڭ بولاشاعى بٸلٸمدٸ ەرٸ بٸلٸكتٸ ازاماتتاردىڭ قولىندا.
مەملەكەت تٶتەنشە جاعداي كەزەڭٸندە مۇقتاج جانداردى ەرەكشە قامقورلىققا الدى.
مۇنداي ٸس-شارالار, تٸپتٸ, دامىعان مەملەكەتتەردە دە بولعان جوق.
تاعى بٸر ماڭىزدى ماقسات – شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ ٶركەندەتۋ.
وعان مەملەكەت تاراپىنان بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋ كەرەك.
ۇلتتىق ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ – كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن مٸندەت.
شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸكتەن ارىلۋ ٷشٸن وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەت.
بۇل – وڭاي مەسەلە ەمەس. دەگەنمەن, ونى باستى نازاردا ۇستايمىز.
بٸز قولعا العان ساياسي رەفورمالاردى جالعاستىرا بەرەمٸز.
ونسىز مەملەكەتٸمٸز دامىمايدى.
وسى رەتتە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ اسا ماڭىزدى.
بٸزگە باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىن تەربيەلەۋ كەرەك.
ەلدٸڭ مٷددەسٸن ويلايتىن ماماندار بولماسا, باستامالارىمىز نەتيجەسٸن بەرمەيدٸ.
وسى تۇرعىدا مەن ۇسىنعان «حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ماڭىزى زور دەپ ويلامىن.
جالپى, بٸز ەلباسى ماقۇلداعان ۇلت جوسپارىن مٸندەتتٸ تٷردە جٷزەگە اسىرۋىمىز كەرەك.
بۇل – بٷگٸنگٸ زاماننىڭ تالابى.
مٸنە, بٷكٸل ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا تۇرعان وسىنداي مٸندەتتەردٸ ورىنداۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن بيلٸك تارماقتارى اراسىنداعى ٷيلەسٸم قاجەت.
ماڭىزدى رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرۋدا پارلامەنتتٸڭ, ەسٸرەسە, سەناتتىڭ رٶلٸ دە, قۇزىرەتٸ دە ەرەكشە.
سەناتتىڭ ەڭ باستى مٸندەتٸ – ساپالى زاڭداردى قابىلداۋ.
مۇنداي زاڭدار رەفورمالارعا جول اشادى, تۇراقتىلىق پەن تەرتٸپتٸ قامتاماسىز ەتەدٸ.
سەنات دەپۋتاتتارى زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ كەزٸندە نەمەسە باسقا فورماتتاعى باسقوسۋلار بارىسىندا قوعامىمىزداعى ەڭ ٶزەكتٸ, ەلدٸ الاڭداتاتىن مەسەلەلەر جٶنٸندە ٶتكٸر ويلار, سىني پٸكٸرلەر ايتۋعا قۇقىلى. بۇل مەسەلە بويىنشا داۋ جوق.
بۇل رەتتە, سٸزدەردٸڭ جۇمىستارىڭىز ٶتە جاۋاپتى ەكەنٸن جاقسى بٸلەمٸن.
ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, مەنٸڭ جارلىعىممەن سەنات دەپۋتاتى داريعا نۇرسۇلتانقىزى نازارباەۆانىڭ ٶكٸلەتتٸگٸ توقتاتىلدى.
ول سەنات تٶراعاسى رەتٸندە بٸر جىلدان استام بەلسەندٸ ەرٸ جەمٸستٸ جۇمىس ٸستەدٸ.
سول ٷشٸن داريعا نۇرسۇلتانقىزىنا ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸردٸم.
قۇرمەتتٸ سەنات دەپۋتاتتارى!
مەنٸڭ جارلىعىممەن مەۋلەن ساعاتحانۇلى ەشٸمباەۆ سەنات دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى.
كونستيتۋتسييانىڭ 58-شٸ بابىنىڭ 1-شٸ تارماعىنا سەيكەس پارلامەنت سەناتىنىڭ تٶراعاسى لاۋازىمىنا مەۋلەن ساعاتحانۇلى ەشٸمباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنامىن.
ول مەملەكەت قىزمەتٸنٸڭ قىر-سىرىن جەتٸك مەڭگەرگەن, ۇزاق جىل تٷرلٸ سالادا جەمٸستٸ جەنە تيٸمدٸ جۇمىس اتقاردى.
پارلامەنت جۇمىسىن جاقسى بٸلەدٸ.
ەردايىم ٶزٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸ ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدٸ.
مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ تەجٸريبەسٸ مول. سوندىقتان بۇل قىزمەتتٸ ابىرويمەن اتقاراتىنىنا كٷمەنٸم جوق.
مەۋلەن ساعاتحانۇلى ەشٸمباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن سەنات تٶراعالىعىنا لايىقتى دەپ سانايمىن.
قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار!
بارشامىز كٷردەلٸ كەزەڭنەن ەلٸمٸزدٸ امان-ەسەن الىپ شىعۋ ٷشٸن جۇمىلا جۇمىس ٸستەۋٸمٸز كەرەك.
ەردايىم باعىت-باعدارىمىزدان جاڭىلماي, العا باتىل قادام جاسايىق.
جالپى, سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ جۇمىسىنا ريزامىن.
بٸرلٸگٸمٸز بەكەم بولسا, كەز كەلگەن قيىندىقتى ەڭسەرەمٸز.
بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, باق-بەرەكە, جۇمىستارىڭىزعا جەمٸس تٸلەيمٸن
راحمەت!