مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «يادرولىق قارۋسىز ەلەم جەنە جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸك ٷشٸن نازارباەۆ سىيلىعىن» تاپسىرۋعا ارنالعان سالتاناتتى رەسٸمگە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتالعان سىيلىقتى بۇل ماراپاتقا قايتىس بولعاننان كەيٸن لايىق دەپ تانىلعان ماگاتە-نٸڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى يۋكييا امانونىڭ جاقىندارىنا جەنە يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بٸردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربوعا تاپسىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە بۇل ٸس-شارانىڭ يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق كٷن مەرەكەسٸمەن تۇسپا-تۇس كەلۋٸنٸڭ سيمۆولدىق مەنٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بيىل قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا جەنە ماگاتە-گە قوسىلعانىنا 25 جىل تولدى. سونداي-اق, ورتالىق ازييادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى شارتتىڭ كٷشٸنە ەنگەنٸنە 10 جىل بولدى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ جاھاندىق انتييادرولىق قوزعالىستىڭ كٶشباسشىسى رەتٸندە ەلەمدٸك قوعامداستىق تاراپىنان ەدٸلەتتٸ تٷردە مويىندالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىعىنىڭ تاريحي مەنٸ بار. كەڭەستٸك ەسكەري ەليتا مەن كەيبٸر ساياساتكەرلەردٸڭ قارسىلىعىنا قاراماستان يادرولىق پوليگوندى جابۋ تۋرالى تۇڭعىش پرەزيدەنتتٸڭ قابىلداعان شەشٸمٸ زور باتىلدىق پەن تەمٸردەي ەرٸك-جٸگەردٸ تالاپ ەتتٸ. ول بٷكٸلەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىسقا كاتاليزاتور بولدى, – دەپ مەلٸمدەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸندە ماڭىزدى رٶل اتقارعان ەلباسىنىڭ باستامالارىنا توقتالدى.
– ورتالىق ازييادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستار, ماگاتە-نٸڭ قولداۋىمەن ەلٸمٸزدٸڭ اۋماعىندا ۋراننىڭ تٶمەن بايىتىلعان بانكٸنٸڭ ورنالاستىرىلۋى, يراننىڭ يادرولىق مەسەلەسٸن رەتتەۋدە قازاقستاننىڭ دەلدالدىق كٷش-جٸگەرٸ, سونداي-اق يادرولىق قارۋدان ازات ەلەم قۇرۋ تۋرالى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ جالپىعا ورتاق دەكلاراتسيياسى جاھاندىق تۇراقتىلىق پەن سەنٸم نەگٸزٸن نىعايتۋعا ايتارلىقتاي ٷلەس قوستى, – دەپ اتاپ ٶتتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى ەلەمنٸڭ كەيبٸر ٶڭٸرلەرٸندە يادرولىق قاۋٸپ-قاتەردٸڭ ساقتالىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.
– بۇۇ مەلٸمەتٸنشە, بٷگٸندە ەلەمدە 15 مىڭ يادرولىق قارۋ ساقتالۋدا, ونىڭ جٷزدەن استامى ساناۋلى مينۋتتاردىڭ ٸشٸندە ٸسكە قوسىلا الادى. حالىقارالىق قاتىناستارداعى قاقتىعىس ەلەۋەتٸنٸڭ ارتۋىنا جەنە قارجى-ەكونوميكالىق قايشىلىقتاردىڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى احۋال شيەلەنٸسٸپ كەتتٸ. يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى جٶنٸندەگٸ ٸس-قيمىلداردىڭ جالپىعا بٸردەي بٸرلەسكەن جوسپارىنىڭ, سونداي-اق ورتا جەنە جاقىن قاشىقتىقتاعى زىمىرانداردى جويۋ تۋرالى شارتتىڭ تاعدىرى ايقىندالماي وتىر, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى – ماگاتە-نٸڭ بۇرىنعى باسشىسى مارقۇم يۋكييا امانو مەن يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بٸردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربونىڭ سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸن اتاپ ٶتٸپ, ولاردىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جەنە حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸك ٸسٸنە قوسقان زور ٷلەستەرٸن جوعارى باعالادى.
– يۋكييا امانو ماگاتە-نٸڭ باسشىسى قىزمەتٸن اتقارعان كەزدە قازاقستاندا ۋراننىڭ تٶمەن بايىتىلعان بانكٸن قۇرۋ ٸسٸندە ماڭىزدى رٶل اتقاردى جەنە يراننىڭ يادرولىق پروبلەماسىن شەشۋگە اتسالىستى. لاسسينا زەربونىڭ قىزمەتٸ مەن كٷش-جٸگەرٸ يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بٸردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت مونيتورينگٸنٸڭ حالىقارالىق جەلٸسٸن قۇرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردىڭ ٸس جٷزٸندە تولىق اياقتالۋىنا مٷمكٸندٸك بەردٸ. سونداي-اق, ول شارت ۇيىمىنىڭ كٶرنەكتٸ قايراتكەرلەر توبى مەن جاستار توبىن قۇرۋ جٶنٸندە باستاما كٶتەردٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ سٶزٸنٸڭ سوڭىندا يادرولىق قارۋسىزدانۋ جەنە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ٸسٸندەگٸ بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەردٸ جالعاستىرۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلباسىنىڭ انتييادرولىق باستامالارى جاھاندىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ نىعايتۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ ماڭىزدى باعدارى بولىپ قالا بەرۋٸ تيٸس.
