ٶڭٸردٸڭ بٸر توپ جۋرناليسٸ ۇلتتىق ۇلان ساپىندا كٷنٸ بويى ەسكەري ٶمٸردٸڭ قىزىعى مەن شىجىعىنا كۋە بولدى. قالا سىرتىنداعى وقۋ-جاتتىعۋ الاڭىندا الىس قاشىقتىققا جٷگٸرٸپ, قارۋ-جاراق تٷرلەرٸمەن تانىستى. نىساناعا وق اتىپ, مەرگەندٸكتەرٸن دە سىناپ كٶردٸ.
جۋرناليستەر تاڭ بوزىنان 5518 ەسكەري بٶلٸمٸنە جينالدى. ٷستەرٸنە سۋ جاڭا ەسكەري فورما كيٸپ, ساپقا تۇردى. وقۋ-جاتتىعۋ الاڭىنا شىقپاس بۇرىن ۇلتتىق ۇلاننىڭ "شىعىس" ٶڭٸرلٸك قولباسشىسى ورىنباسارى, پولكوۆنيك راشيد احمەتجانوۆ قاۋٸپسٸزدٸك ەرەجەلەرٸن قازاق, ورىس تٸلدەرٸندە بٸردەي تٷسٸندٸردٸ. اراسىندا اعىلشىنشانى دا قوستى. ٶيتكەنٸ ناعىز ەسكەري ادام ٷشٸن قانشا تٸل بٸلسە دە ارتىقتىق ەتپەيدٸ. راشيد احمەتجانوۆتىڭ دا ۇستانىمى وسى. وقۋ-جاتتىعۋ الاڭىندا ەرەجەلەر تٷسٸندٸرٸلگەننەن كەيٸن تٸلشٸلەر ەسكەري كاماز-عا مٸنٸپ, پوليگونعا اتتاندى. ايۋداي اقىرعان كٶلٸك قاسات قاردى جارىپ ٶتٸپ, تاۋ-تاستىڭ اراسىنا جەتٸپ توقتادى. مۇندا جەتە سالىسىمەن جۋرناليستەر قالامدارىن قارۋعا ايىرباستاپ, بٸر قاتارعا ساپ تٷزەدٸ. تەمٸردەي تەرتٸپتٸڭ شەت جاعاسى وسى جەردە-اق بايقالعان. كومانديردٸڭ بۇيرىعىن مٷلت ەتكٸزبەي ورىنداپ, وڭعا, سولعا بۇرىلدى, بٸرٸنشٸ-ەكٸنشٸگە سانالدى. سودان كەيٸن الىس قاشىقتىققا جٷگٸرٸپ, بويلارىن قىزدىردى. اياقتارىنا قىرقىنشى ٶلشەمدەگٸ بەرتسى كيگەن قىزدار دا قالىسقان جوق, كەرٸسٸنشە قازاق قىزىنا تەن قايسارلىق كٶرسەتتٸ. بارلىعى بٸردەي كومانديردٸڭ بۇيرىعىمەن جەڭٸل-جەلپٸ دەنە جاتتىعۋلارىن جاسادى.
بۇدان سوڭ تٸلشٸلەر قاۋىمى ٸشكٸ ەسكەردٸڭ قارۋ-جاراقتارىمەن تانىستى. قاز-قاتار تٸزٸلگەن قارۋلاردىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزدە جوق ۆينتوۆكا تٷرلەرٸ دە كەزدەسەدٸ ەكەن. بٷگٸندە بۇل قارۋ تٷرٸ «بٷركٸت» ارنايى جاساعىندا عانا بار كٶرٸنەدٸ. سونىڭ ٶزٸندە وتتى قارۋلار شەكتەن شىققان جاعدايدا عانا قولدانىلادى. قۇداي ساقتاسىن, بٸراق قىلمىس ورىن الا قالسا, ارنايى جاساق الدىمەن پنەۆماتيكالىق قارۋلاردى قولعا الادى. بۇل ادام دەنەسٸنە جارا تٷسٸرگەنٸمەن, ٶمٸرٸنە قاۋٸپ كەلتٸرمەيدٸ. ال اتاۋى قۇپييا كٷيٸندە ساقتالعان قارۋدىڭ اتىلعان وعى بروندالعان تەحنيكانى, بەتون قابىرعالاردى تەسٸپ ٶتۋگە قاۋقارلى.
- ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى بٸلەكتٸ عانا ەمەس, بٸلٸمدٸ, مەدەنيەتتٸ بولۋى تيٸس. ساربازدارىمىز - بٸزدٸڭ قوعامنىڭ ايناسى. ولار قوعامعا كەدەرگٸ كەلتٸرمەي, قوعامدىق تەرتٸپ ساقتاي الادى. تەحنيكانىڭ تٸلٸن بٸلەدٸ. ال مىنانداي قارۋ تٷرلەرٸن بارلىعى قولدانا العانىمەن, ارنايى دايىندىقتان ٶتەتٸن ساربازدارىمىز بار, - دەيدٸ پولكوۆنيك راشيد احمەتجانوۆ.
قارۋ تٷرلەرٸمەن تانىسقاننان كەيٸن, جۋرناليستەر اك-74 اۆتوماتىن بەلگٸلەنگەن ۋاقىتتا بۇزىپ, قايتا جينادى. ميحايل كالاشنيكوۆ قۇراستىرعان بۇل قارۋ 1949 جىلى كەڭەس وداعىنىڭ قارۋلى كٷشتەرٸنە قابىلدانعان ەكەن. بۇل قارۋدىڭ بٸر ەرەكشەلٸگٸ, بۇزىپ قايتا جيناۋدى جوعارى سىنىپ وقۋشىلار دا تەز مەڭگەرٸپ الادى. ال وقۋ-جاتتىعۋ الاڭىندا اتالمىش اۆتوماتتى بۇزىپ, قايتا قۇراۋدا ۆيدەووپەراتور اسلان تٶلەپوۆ الدىنا جان سالمادى. ال اتۋ الاڭىندا مٷلت كەتكەن بٸرەۋٸ بولمادى. قۇرالايدى كٶزگە اتارداي مەرگەن بەرٸ. نەزٸك جاندىلاردىڭ ٶزٸ 300 مەتر قاشىقتىقتاعى نىساناعا دٶپ تيگٸزٸپ جاتتى. وتان قورعاۋعا ساقاداي ساي. اينالدىرعان بٸر كٷن ٸشٸندە وسىنشاما تەجٸريبە جيناعان جۋرناليستەر بٸر جىل ەسكەر قاتارىندا بولسا, ايبىندى ساربازدار شىعار ما ەدٸ?!
- ازعانا ۋاقىت ٸشٸندە قانشاما ەسكەري تەرميندەر ٷيرەندٸك, جاتتىعۋ الاڭىندا جٷگٸردٸك. بۇرىن-سوڭدى كٶرمەگەن قارۋ تٷرلەرٸمەن تانىستىق. ەسكەري ٶمٸر ٶتە قىزىقتى كٶرٸندٸ ماعان, - دەيدٸ تەلەجۋرناليست مەرۋەرت راسۋلوۆا.
بٸر كٷندٸك ەسكەري ٶمٸردٸڭ كۋەسٸ بولعان جۋرناليستەر ەسكەري داستارقانعا جايعاسىپ, سارباز بوتقاسىنان دەم تاتتى. تەمٸر ىدىس, تەمٸردەي تەرتٸپ داستارقان باسىندا دا. جاتتىعۋ الاڭىندا كٷشتەرٸن سارپ ەتٸپ كەلگەن ساربازدار ەپ-سەتتە تاماقتانىپ الا قويدى.
«شىعىس» ٶڭٸرلٸك قولباسشىسى ورىنباسارى, پولكوۆنيك راشيد احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جۋرناليستەر اراسىندا دەل وسىنداي جاتتىعۋ جۇمىستارى كٶكتەمدە تاعى ۇيىمداستىرىلماق. بٸراق بٸر كٷن ەمەس, ەكٸ-ٷش كٷن پوليگون الاڭىندا جاتتىعۋ جوسپاردا بار.
مەرەي قاينارۇلى, "ديدار" گازەتٸ