تەمەكٸ باعاسى قانشا قىمباتتاسا دا, وعان سۇرانىس 10 پايىزعا ٶسكەن

تەمەكٸ باعاسى قانشا قىمباتتاسا دا, وعان سۇرانىس 10 پايىزعا ٶسكەن


قازاقستاندا ەربٸر بەسٸنشٸ ەرەسەك تەمەكٸ شەگەدٸ. دەسە دە, سوڭعى جىلدارى تەمەكٸ شەگۋشٸلەردٸڭ ٷلەسٸ ازايعان, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" "قازينفورم" اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ٸرٸكتەمەلٸ زەرتتەۋلەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, 2023 جىلى ساۋالناماعا قاتىسقان ەرەسەكتەردٸڭ 19,4% تەمەكٸ ٶنٸمٸن كٷندەلٸكتٸ قولداناتىنىن ايتقان.

بٸر جىل بۇرىن بۇل كٶرسەتكٸش 20,4 پايىز ەدٸ. وسى سالىستىرمالى مەندٸ ابسوليۋتتٸ مەنگە اۋدارعان كەزدە ەلٸمٸزدە تەمەكٸقۇمارلار سانى 2,7 ميلليون ەكەنٸنە كٶز جەتكٸزۋگە بولادى.

بۇل دەرەك دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ساراپشىلارى قازاقستاندا جٷرگٸزەتٸن ەسەپكە جاقىن. ددۇ ەلٸمٸزدە 2,9 ملن ادام تەمەكٸ شەگەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.

ۇلتتىق ستاتبيۋرو مەلٸمەتٸ بىلتىر قازاقستاندا تەمەكٸ تۇتىنۋشىلاردىڭ سانى ازايعانىن بٸلدٸرەدٸ. ال كٷن سايىن قولدانىلاتىن تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸنٸڭ سانى 0,4%-عا ارتقانى بەلگٸلٸ بولدى.

الايدا, بۇل جەردە تەك تەمەكٸ ەمەس, باسقا دا تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸ (ۆەيپ, سيگار جەنە تاعى باسقالارى) ەسەر ەتكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.

ايتا كەتۋ كەرەك, ساۋالناما سۋبەكتيۆتٸ جاۋاپتاردىڭ نەتيجەسٸنە نەگٸزدەلگەن. مۇنداي دەرەكتەر تەمەكٸ شەگۋشٸلەردٸڭ كٶبەيگەنٸن ياكي ازايعانىن ناقتى كٶرسەتە المايدى.

ال ەندٸ ناقتى دەرەكتەرگە توقتالساق.

Global Center For Good Governance in Tobacco Control (تەمەكٸگە قارسى كٷرەس سالاسىنداعى تيٸستٸ باسقارۋدىڭ جاھاندىق ورتالىعى) حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ مەلٸمەتٸنە سەنسەك, 2023 جىلى تەمەكٸ بيزنەسٸنٸڭ ارالاسۋ يندەكسٸ بويىنشا قازاقستان 90 ەلدٸڭ ٸشٸندە 52-شٸ ورىنعا تۇراقتاعان. 

ەلٸمٸزدە كٶرسەتكٸش 60 بالل (ماكسيمالدى 100 بالل) بولدى. ۇيىمنىڭ ەدٸسناماسىنا سەيكەس, يندەكس نەعۇرلىم تٶمەن بولسا, ەلدە تەمەكٸ لوببيٸ سوعۇرلىم ەلسٸز بولادى جەنە بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ كٶرسەتكٸشٸنە سوعۇرلىم جاقسى ەسەر ەتەدٸ.

تەمەكٸ كومپانييالارىنىڭ تەمەكٸ شەگۋ سالاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك جەنە زاڭنامالىق نورمالارعا ەڭ از قىسىم كٶرسەتۋ رەيتينگٸسٸندە برۋنەي (يندەكس 14), جاڭا زەلاندييا (27) جەنە فرانتسييا (32) تۇر.

ايتا كەتەيٸك, بٷكٸل قازاقستاندىق تەمەكٸ شەگۋشٸلەر ٷكٸمەت تەمەكٸدەن بولاتىن زيياندى ازايتۋ ماقساتىندا ەنگٸزٸپ جاتقان شارالارمەن كەلٸسە بەرمەيدٸ.

ٶتكەن جىلى ستاتيستيكا جٷرگٸزگەن تاڭدامالى زەرتتەۋ نەتيجەسٸ بويىنشا رەسپوندەنتتەردٸڭ تەك 55%-دان استامى تەمەكٸ ٶنٸمٸنە سالىناتىن سالىقتى كٶتەرۋدٸ قولداعان.

ال, ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 24,8% سالىقتى ارتتىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق دەپ سانايدى.