تەلەدەبات: ساياسي پارتييالار قوعامنىڭ قانداي پروبلەمالارىن شەشۋدٸ كٶزدەپ وتىر?

تەلەدەبات: ساياسي پارتييالار قوعامنىڭ قانداي پروبلەمالارىن شەشۋدٸ كٶزدەپ وتىر?

«Qazaqstan» ۇلتتىق ارناسىندا ٶتكەن تەلەدەباتتا سايلاۋعا تٷسەتٸن بەس ساياسي پارتييانىڭ مٷشەلەرٸ ٶز جاقتاستارى ناقتى قانداي مەسەلەلەردٸ شەشۋدٸ كٶزدەپ وتىرعانىن ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

تەلەدەباتتا سٶز باستاعان «اۋىل» پارتيياسىنىڭ مٷشەسٸ دەۋلەتكەرەي كەپۇلى ەلەۋمەتتٸك نەمەسە ەكونوميكالىق مەسەلەلەردٸ ەمەس, ەڭ الدىمەن يدەولوگييانىڭ قالاي بولاتىنىن ايقىنداپ الۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق يدەولوگييا دۇرىس جولعا قويىلماي, ەلٸمٸزدٸڭ دامۋ ستراتەگيياسى جٷزەگە اسىرىلمايدى. جالپى «اۋىل» پارتيياسى ۇلتتىق يدەولوگييانىڭ تۇجىرىمداماسىن دايىنداپ قويعان. ول تۇجىرىمدامانى زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, ۇلت جاناشىرلارى تالقىلاپ, دايىن قۇجات پارلامەنتكە جولدانباق. سونىمەن قاتار «اۋىل» پارتيياسى جەردٸ ساتۋدى جەنە شەتەلدٸكتەرگە جالعا بەرۋدٸ تٷبٸرٸمەن توقتاتىپ, مۇنى زاڭمەن شەگەلەۋدٸ جوسپارلاۋدا. 

ال ەكٸنشٸ بولىپ سٶز العان «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ ٶكٸلٸ ايدوس سارىمنىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, قازٸر ەل قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە, قازاقستان ٷلكەن رەفورمالار الدىندا تۇر. ەلٸمٸزدٸ, ەلەمدٸ پاندەمييا جايلاپ جاتىر. وسىنىڭ بەرٸن ەسكەرە كەلە, ەربٸر ەستٸ ەرٸ ويلى ازامات ەلٸنٸڭ بولاشاعىن, مەملەكەتتٸڭ تۇراقتىلىعىن ويلاۋى كەرەك. «Nur Otan» پارتيياسىنىڭ مٷشەسٸ تاريح بٸزگە تاعى ۋاقىت بەرە مە دەگەن ٷلكەن مەسەلە بارىن ايتادى. سٶزٸنشە, حالىق قازٸر كٶپتەگەن مەسەلەگە نارازى بولۋى ىقتيمال. بٸراق اينالىپ كەلگەندە ەل دە, مەملەكەت تە - بٸرەۋ. ايدوس سارىمنىڭ پايىمداۋىنشا, مۇنى ەلٸمٸزدٸڭ ەشبٸر ازاماتى ەستەن شىعارماۋى كەرەك. ۇرپاقتىڭ باستى مٸندەتٸ – ٶزٸمٸزدەن كەيٸنگٸ بۋىنعا بابادان قالعان جەردٸ اماناتتاۋ, تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ تٸزگٸنٸن بەرۋ. 

وسىدان كەيٸن «اق جول» پارتيياسىنىڭ اتىنان بەرٸك دٷيسەنبينوۆ سٶيلەدٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, «اق جول» پارتيياسىنىڭ ماقساتى الاش يدەياسىمەن ٷندەس. پارتييا مٷشەسٸ ۇلت كٶسەمٸ ەليحان بٶكەيحاننىڭ «مەملەكەتتٸگٸ جوق ۇلت جەتٸم» دەگەن سٶزٸن مىسالعا كەلتٸردٸ. سوندىقتان «اق جول» پارتيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸ باستى بايلىق دەپ تانىپ, قازاق جەرٸنٸڭ ەربٸر تاسى ەر قازاقتىڭ كەۋدەسٸنە تٷيمە بولىپ قادالۋى كەرەكتٸگٸن جۇمىسىنىڭ باستى باعدارى ەتپەك. بەرٸك دٷيسەنبينوۆتٸڭ سٶزٸنشە, قازاق باسقا ەلدەردەن كەم بولماۋى ٷشٸن بٸلٸمدٸ, باي ەرٸ مىقتى بولۋى تيٸس. پارتييانىڭ ٶكٸلٸ سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزۋ – باستى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتىپ ٶتتٸ. بۇدان بٶلەك «اق جول» پارتيياسى ەكونوميكانى نىعايتۋ ٷشٸن بٸرقاتار شارا ۇسىنباق.

قازاقستان حالىق پارتيياسى اتىنان تەلەدەباتقا عازيز قۇلاحمەتوۆ قاتىستى. ونىڭ سٶزٸنشە قحپ – حالىق پروبلەمالارىن, جەر مەسەلەسٸن, قوعامدىق ٶتكٸر مەسەلەلەردٸ جيٸ قوزعاپ جٷرگەن ساياسي پارتييا. پارتييا ٶكٸلٸ ٶز جاقتاستارىنىڭ يدەيالارىنىڭ نەگٸزٸندە قاراپايىم باستامالار جاتقانىن بايان ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قحپ حالىقتىڭ بٸلٸمٸ مەن دەنساۋلىعى, باسپانا مۇقتاجدىعى, ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ, زەينەتكەرلٸك جاستى 60 جاسقا (ەرلەردٸڭ) دەيٸن تٶمەندەتۋ, لوكداۋننان زارداپ شەككەن كەسٸپكەرلەرگە بٸررەتتٸك نەسيە راقىمشىلىعىن جاساۋ, جەر بايلىعىن بەرەكەسٸز پايدالانۋدى توقتاتۋ, مەملەكەتتٸك اپپاراتتى رەفورمالاۋ, حالىقتىڭ رۋحاني مۇراسىن جاڭعىرتۋ باستامالارىن قولعا الادى. وسىلايشا, قازاقستان حالىق پارتيياسى وسى باعدارلامادا كٶرسەتٸلگەن بارلىق باستامانى بار كٷش-جٸگەرٸمەن ورىنداۋدى كٶزدەيدٸ. 

پارتييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە سوڭعى بولىپ سٶز العان «Adal» پارتيياسىنىڭ مٷشەسٸ ماقسات تولىقباي بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەديتسينالىق ەلەۋمەتتٸك قوردى تارقاتۋ كەرەكتٸگٸن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدە مەديتسينا تەگٸن بولۋى تيٸس. سونىمەن قاتار «Adal» پارتيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ورتاشا جالاقىسىن كەمٸندە 200 مىڭ تەڭگەگە كٶتەرۋدٸ, ستۋدەنتتەردٸڭ شەكٸرتاقىسىن ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىمەن تەڭەستٸرۋدٸ, ال ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنىڭ شەگٸن 60 مىڭ تەڭگەگە جەتكٸزۋدٸ كٶزدەۋدە. سونىمەن قاتار ماقسات تولىقباي اۋىلداعى جاستاردىڭ جۇمىسسىز جٷرگەنٸ – ٷلكەن پروبلەما ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. پارتييا كەسٸپكەرلەرگە ارنالعان نەسيەنٸ 6 پايىزعا دەيٸن تٷسٸرٸپ, ونى كەپٸلسٸز قىلۋدى مەسەلە ەتٸپ كٶتەرۋدە. ودان بٶلەك ماقسات تولىقباي اۋىلدا جەر كٶپ بولعانىمەن, مال جاياتىن جەر جوقتىعىن دا ٶزەكتٸ پروبلەما دەپ اتادى. سول ٷشٸن «Adal» پارتيياسىنىڭ مٷشەلەرٸ جەردٸ بٶلۋ مەسەلەسٸن تسيفرلىق فورماتقا اۋىستىرۋ كەرەك دەپ سانايدى.