بەزبٷيرەك انا, تاستاندى سەبي, جەتٸمدەر ٷيٸ. قانشا تالقىلانسا دا, تٷيٸنٸ تارقاتىلمايتىن بۇل تاقىرىپتار حاننىڭ دا, قارانىڭ دا جانىنا باتادى. جەتٸمٸن جىلاتپاعان حالىقتىڭ كٶرگەندٸ ۇلى مەن تەربيەلٸ قىزىن جات ەدەتكە ٷيٸر قىلدى دەپ زاماندى ايىپتاپ, بەيعام وتىرا بەرەتٸن ۋاقىت ەمەس. ٶيتكەنٸ قازاقستاندا تاستاندى سەبيدٸڭ سانى جىلدان جىلعا ارتىپ بارادى. بيىلعى جىلدىڭ 3 ايىنىڭ ٶزٸندە اتا-اناسى كەرەك ەتپەگەن 8 بٶبەك دالادا قالعان. بەزبٷيرەك انالار تۋرالى جاعىمسىز اقپار كٶبەيگەن سايىن ەلٸمٸزدە بەبي-بوكس ورناتۋ تۋرالى ەڭگٸمە دە گٶي-گٶيلەي باستايتىنىنا ەت ٷيرەنگەن. ەلەمنٸڭ 11 ەلٸندە ورناتىلعان مۇنداي جەشٸكتەردٸ كٶزٸمٸزبەن كٶرمەسەك تە, اتىنا ەبدەن قانىقپىز. سەبەبٸ حالىق قالاۋلىلارى جيٸ كٶتەرەدٸ بۇل تاقىرىپتى. بەبي-بوكس ورناتۋ مەسەلەسٸن ٶتكەن جىلى مەجٸلٸس مٸنبەرٸندە دەپۋتات ايقىن قوڭىروۆ كٶتەرسە, جۋىردا باقىتگٷل حامەنوۆا قايتا قوزعادى.
سەبيدٸ قوقىسقا تاستاۋدىڭ قازاق قوعامىندا قاۋٸپتٸ ٸندەتكە اينالىپ بارا جاتقانىنا الاڭداعان دەپۋتات باقىتگٷل حامەنوۆا ٷكٸمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆقا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, بەبي-بوكس ورناتۋ مەسەلەسٸنە نازار اۋدارۋدى سۇرادى. «قازاق ەشقاشان جەتٸمٸن جىلاتپاعان, جەسٸرٸن قورلاتپاعان. بۇرىن «بالاسىن تاستاپ كەتٸپتٸ» دەگەندٸ وقتا-تەكتە ەستيتٸن قۇلاعىمىز بٷگٸندە «سەبيٸن قوقىس جەشٸگٸنە, ەجەتحاناعا لاقتىرىپ كەتٸپتٸ» دەگەن سۇمدىق حابارلارعا ٷيرەنٸپ بارا جاتىر. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەن جۇرتتىڭ نارازىلىعى مەن نالاسىنا قالىپ جاتقان وقىس وقيعالار, ٶكٸنٸشكە قاراي, بىلتىردان بٷگٸنگە دەيٸن ەكٸ ەسەلەنگەنٸن كٶرۋگە بولادى. بۇعان دەلەل, باس پروكۋراتۋرانىڭ رەسمي مەلٸمەتٸنە سەيكەس, 2016 جىلى قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ «قاۋٸپتٸ جاعدايدا قالدىرۋ» بابى بويىنشا 15 قىلمىستىق ٸس كٶتەرٸلسە, بيىلعى جىلدىڭ ٷش ايىنىڭ ٶزٸندە عانا دالادا قالعان سەبيدٸڭ سانى سەگٸزگە جەتكەن», – دەدٸ باقىتگٷل حامەنوۆا.
كٶپ جاعدايدا دالادا قالعان بالالار شەتٸنەپ كەتكەندٸكتەن, ەلٸمٸزدە ولاردىڭ ٶلٸم-جٸتٸمٸ تۋرالى ناقتى رەسمي دەرەك جوق. سوندىقتان ب.حامەنوۆا جٷكتٸ انالاردى ەسەپكە الۋ ٸسٸنٸڭ جٷيەلٸ جٷرگٸزٸلۋٸن قاداعالاۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ. «جالپى, قىز بالانى تەربيەلەۋ دەگەن سٶز, ۇلتتى تەربيەلەۋ دەگەن سٶز. قازٸرگٸ تاڭدا وتباسىدان باستاپ, بالاباقشا, مەكتەپ, كوللەدج, تٸپتٸ جوعارعى وقۋ ورىندارىندا تەربيەگە جەتە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ كەلە مە? قوعامنىڭ دەرتٸ بولعان مەسەلەنٸ بٸرلەسٸپ شەشۋ ٷشٸن كەلەسٸ جەيتتەرگە نازار اۋدارۋدى سۇرايمىن. الدىمەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ تاراپىنان جەتكٸنشەكتٸڭ جەتٸلۋٸ كەزەڭٸندەگٸ باقىلاۋ مەن جٷكتٸ انالاردىڭ ەسەپكە تۇرۋ ۇستانىمى قالاي جٷرگٸزٸلۋدە? ەكٸنشٸدەن, بٸلٸم وشاقتارىندا تەربيەگە قايشى كەلەتٸن ولقىلىقتاردى جويۋ ٷشٸن رۋحاني-ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىعى سٸڭگەن باعدارلامانى نەگە قابىلداماسقا?», – دەيدٸ دەپۋتات. سونداي-اق ول جاستارعا ەلٸمٸزدە نەكەسٸز جٷكتٸ بولىپ قالعان قىزدارعا, بالاسىنان باس تارتقىسى كەلەتٸن كەلٸنشەكتەرگە قول ۇشىن سوزاتىن ٷمٸت ٷيلەرٸ بار ەكەنٸن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى كەمشٸن ەكەنٸن ايتتى. بٷگٸندە رەسپۋبليكانىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندە ٷمٸت ٷيلەرٸ مەن ٷمٸت توپتارىندا 333 سەبي تەربيەلەنۋدە. مۇنداي وشاقتار وت باسقان انالار ٷشٸن تىعىرىقتان شىعار بٸردەن-بٸر جول.
حالىق قالاۋلىسى تىعىرىقتان شىعار تاعى بٸر جول ۇسىندى. «بەبي-بوكس دەپ اتالاتىن ٷمٸت بەسٸكتەرٸ بٷگٸندە بٸراز ەلدە بار. كٶپتەگەن باتىس ەلدەرٸ اۋرۋحانا جانىنا قويىلاتىن جەشٸكتەردٸڭ ارقاسىندا مىڭداعان نەرەستەنٸڭ ٶمٸرٸن امان ساقتاپ قالدى. قارا سۋىق پەن يت-قۇستىڭ جەمتٸگٸنە اينالعانشا, ٶزگە ەلدەردە كەڭٸنەن تاراعان تاستاندى نەرەستەلەرگە ارنالعان ٷمٸت بەسٸكتەرٸن ورناتۋ تىعىرىقتان شىعار امال ما دەرسٸڭ?», – دەيدٸ باقىتگٷل حامەنوۆا.
ارادا كٶپ ۋاقىت ٶتپەي ٷكٸمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ حالىق قالاۋلىسىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىنا جاۋاپ بەردٸ. پرەمەر-مينيستردٸڭ پٸكٸرٸنشە, بەبي-بوكستى پايدالانۋ تاستاندى بالالار مەسەلەسٸن شەشپەي, كەرٸسٸنشە ولاردىڭ سانىنىڭ ارتۋىنا جەنە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ, قوعامدا تەرٸس پٸكٸردٸڭ تۋىنداۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
«سوڭعى ون جىلدا ەۋروپالىق وداقتىڭ 11 ەلٸندە 200-گە جۋىق بەبي-بوكستىڭ ورناتىلۋى تاستاندى بالالار سانىنىڭ ازايۋىنا ەكەلگەن جوق. شۆەتسييا, ۆەنگرييا, گەرمانييا, اۆسترييا سيياقتى ەلدەر تاستاندى بالالارعا ارنالعان بەبي-بوكستاردى پايدالانۋدىڭ تيٸمسٸزدٸگٸنە بايلانىستى مۇنداي تەجٸريبەدەن باس تارتقان. «يۋنيسەف, بۇۇ-نىڭ بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتٸ, ادام قۇقىعى بويىنشا جوعارعى كوميسسار وفيسٸ دە ەر بالانىڭ ٶز اتا-اناسىن بٸلۋ قۇقىعىن بەكٸتەتٸن بالا قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسييانىڭ نورمالارىنا قايشى كەلەتٸندٸكتەن, بەبي-بوكستاردى ورناتۋدان باس تارتۋدى ۇسىنعان بولاتىن. بەبي-بوكستاردى ورناتۋ 2011 جىلعى 26 جەلتوقسانداعى «نەكە (ەرلٸ- زايىپتىلىق) جەنە وتباسى تۋرالى» كودەكستٸڭ 47,70- باپتارىنىڭ, سونداي-اق 2014 جىلعى 3 شٸلدەدەگٸ قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 119, 140, 141-باپتارىنىڭ تالاپتارىن بۇزادى», – دەپ جازىلعان جاۋاپتا.
پرەمەر بەبي-بوكس ورناتىپ, تىعىرىققا تٸرەلگەن انالاردى بالادان باس تارتۋعا يتەرمەلەيتٸن قادامعا بارعاننان گٶرٸ, «انا ٷيٸ» داعدارىس ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرعان جٶن دەيدٸ. «قازٸرگٸ ۋاقىتتا بالادان باس تارتۋدىڭ الدىن الۋ سيياقتى ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن «انا ٷيٸ» قوعامدىق قورى بارلىق ٶڭٸرلەردە 25 داعدارىس ورتالىعىنىڭ بازاسىندا ٶمٸردٸڭ قيىن جاعدايىنا تاپ بولعان ەيەلدەر ٷشٸن ارنايى جوباسىن ٸسكە اسىرۋدا. ستاتيستيكا بويىنشا اي سايىن داعدارىس ورتالىعىنا جاڭا تۋعان نەرەستەمەن 45-كە جۋىق انا تٷسەدٸ ەكەن. «انا ٷيٸ» جوباسىنىڭ وڭ تەجٸريبەسٸن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەملەكەتتٸك ەمەس ۇيىمدارمەن بٸرلەسٸپ, نەرەستەلەردٸڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ بويىنشا جٷرگٸزٸپ جاتقان باسقا دا كەشەندٸ شارالارىمەن بٸرگە جالعاساتىن بولادى. وسى ماقساتتا ٷكٸمەت ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا كٶرسەتٸلگەن پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان قوسىمشا شارالار قابىلداۋ تاپسىرماسىن بەردٸ», – دەلٸنگەن ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ جاۋابىندا.
بەبي-بوكس سەبي قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ كەپٸلٸ مە?
ەلەمنٸڭ بٸرقاتار مەملەكەتتەرٸ سەبي قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ كەپٸلٸ دەپ ەسەپتەيتٸن بەبي-بوكستىڭ پايدا بولعانىنا كٶپ بولا قويعان جوق. اينالاسى 20 جىلدىڭ ٸشٸندە بٸرنەشە ەلدە قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن بۇل جەشٸكتەردٸڭ پايداسى مەن زييانى تۋرالى تارتىس تولاستار ەمەس. يگٸلٸگٸ مەن كەدەرگٸسٸن تارازىلاماس بۇرىن ەۋەلٸ اتى ەيگٸلٸ «بەسٸكتٸڭ» زاتىنا ٷڭٸلٸپ كٶرەلٸك. بەبي-بوكس – ارنايى مەديتسينالىق جاراقتاندىرىلعان جەشٸك. ونىڭ كٶشەگە قاراعان مەتاللوپلاستيكتٸ تەرەزەسٸ بولادى جەنە جەشٸكتٸڭ ٸشٸ ارناۋلى بەسٸك-تٶسەكپەن جابدىقتالعان. تەمپەراتۋرا 30 گرادۋس جىلىلىقتا ساقتالادى. شاقالاق جەشٸككە تاستالىسىمەن, تەرەزەسٸ 30 سەكۋندتان كەيٸن اۆتوماتتى تٷردە قۇلىپتالادى. سودان كەيٸن ونى مەديتسينا قىزمەتكەرٸنەن باسقا ەشكٸم اشا المايدى. ارنايى ورناتىلعان دابىل سوعىلعان سەتتە-اق حالاتتىلار تاستاندى سەبيدٸ الىپ كەتەدٸ. بالالار زاڭ بويىنشا مەملەكەت قامقورلىعىنا الىنادى, بالا اسىراعىسى كەلەتٸن مەيٸرٸمدٸ وتباسىلارعا بەرٸلۋٸ دە مٷمكٸن. جەشٸكتەردٸ ورناتۋداعى باستى مٸندەت – وسى.
تاعى بٸر ايتا كەتەرلٸگٸ, بەبي-بوكس ماڭىندا بەينەكامەرا دا, كٷزەت تە بولمايدى. بۇل سەبيدٸ ٶز اناسىنىڭ قولىمەن ٶلتٸرۋدەن امان الىپ قالادى. انونيم قالاتىنىنا كەپٸلدٸك بەرٸلەتٸندٸكتەن سەبيٸنەن بەزٸنگەن انالار بالانى سەنٸمدٸ ورىنعا قالدىرادى. ياعني, بەبي-بوكس سەبيدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. سونىمەن قاتار, كٶكەك-انا الدا-جالدا ويلانىپ, بالاسىن قايتارىپ الامىن دەسە, دنك اناليزٸن تاپسىرۋ ارقىلى جەنە كوميسسييادان ٶتٸپ, سەبيٸن قايتا باۋىرىنا باسۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلەتٸندٸكتەن ەلەمنٸڭ بەبي-بوكستارعا قىزىعۋشىلىعى ارتتى.
بٷگٸندە ٶمٸر تەرەزەلەرٸ يتالييادا, وڭتٷستٸك امەريكا, بەلگييا, چەحييا, اۆسترييا, لاتۆييا مەن سلوۆاكييادا بار. سولتٷستٸكتەگٸ كٶرشٸمٸز رەسەي دە اناسى باس تارتقان سەبيلەردٸڭ ٶمٸرٸن ساقتاۋدىڭ جولى رەتٸندە 2011 جىلدان باستاپ بەبي-بوكستاردى ورناتا باستادى.
تاريحقا ٷڭٸلەر بولساق, ٷمٸت بەسٸگٸن 1198 جىلى ريم پاپاسى يننوكەنتيي ٸٸٸ ويلاپ تاپقان كٶرٸنەدٸ. سول بٸر قاسٸرەتتٸ زامانداردا قيىندىققا تٶزە الماعان انالار ومىراۋداعى نەرەستەلەرٸن تيبر ٶزەنٸنە اعىزىپ جٸبەرگەن. سۋدىڭ اعىسى جاعالاۋعا لاقتىرىپ تاستاعان ٶلٸ سەبيلەردٸ كٶرگەن ريم پاپاسى قاتتى قايعىرىپ, حرامنىڭ قابىرعاسىنا وسىنداي جەشٸكتەر ورناتقىزعان. بالانى قالدىرعان كەزدە سىڭعىرلايتىن قوڭىراۋدىڭ داۋسىمەن شٸركەۋ قىزمەتكەرلەرٸ كەلٸپ, سەبيدٸ الىپ كەتەتٸن بولعان. كەيٸن بۇل تەجٸريبەنٸ كٶپتەگەن مەملەكەتتەر ٸس جٷزٸندە پايدالاندى.
2005 جىلى العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ تاستاندى سەبيلەرگە ارنالعان جەشٸكتەردٸ چەحييالىقتار ورناتتى. سونىڭ ارقاسىندا چەحييا مىڭداعان نەرەستەنٸڭ ٶمٸرٸن امان ساقتاپ قالدى. بۇل مەملەكەتتە جەشٸكتەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ كلينيكالار مەن اۋرۋحانالاردىڭ جانىندا ورناتىلعان. بٷگٸندە چەحيياداعى ٷمٸت بەسٸكتەرٸنٸڭ سانى 50-گە جەتتٸ.
وڭتٷستٸككورەيالىقتار دا تاستاندى سەبيلەردٸڭ ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن بار مٷمكٸندٸكتٸ جاساۋدا. جىل سايىن سەۋل كٶشەلەرٸندە جٷزدەگەن سەبي تاستالادى ەكەن. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قۇتقارۋشىلار نازارىنا ٸلٸككەنشە شەتٸنەپ كەتەدٸ. بۇل قاسٸرەتكە توسقاۋىل قويعىسى كەلگەن كورەيالىق لي چون-راك اتتى دٸندار ٶز ەلٸندە نەرەستەلەرگە ارنالعان جەشٸك ويلاپ تاپقان. سىرتى پوشتا جەشٸگٸنە ۇقسايتىن بەسٸككە ول جىلى ورامال تٶسەپ, جىلىتقىش قوسادى. جەشٸكتٸڭ تۇسىنا: «سەبيلەرگە ارنالعان ورىن» دەپ جازىپ قويادى. العاشقى كٷندەردٸڭ ٶزٸندە-اق ول بەس سەبيدٸڭ ٶمٸرٸنە قورعان بولعان.
2015 جىلى بٸزدٸڭ ەلٸمٸز دە بەبي-بوكستاردى ورناتۋدى قولعا الماق بولدى. ٷمٸت بەسٸكتەرٸن ەۋەلٸ الماتى قالاسىنا, ال 2015 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق شاھارىنا قويۋدى جوسپارلاعان بولاتىن. الايدا بەبي-بوكستاردى جاپپاي ورناتۋ تاستاندى بالالار سانىن ارتتىرادى دەپ نارازىلىق بٸلدٸرگەندەر كٶبەيگەندٸكتەن, قر دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋ مينيسترلٸگٸ ٶز شەشٸمٸن ٶزگەرتتٸ.
ارنايى جەشٸكتەرگە بالاسىن تاستاپ كەتكەن ەيەلدەر قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلمايتىندىقتان, ەلەۋمەتتٸك ھەم مورالدىق قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلگەن انالاردىڭ بەرٸ سەبيلەرٸن بەبي-بوكسقا تاستاپ كەتۋدٸ ەدەتكە اينالدىرۋى مٷمكٸن دەپ ەسەپتەيتٸندەردٸڭ قاتارىندا بۇۇ-نىڭ بالالار قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتٸ تە بار. كوميتەت ٷمٸت جەشٸكتەرٸن قولدانىپ جٷرگەن ەلدەردٸ بۇل تەجٸريبەدەن باس تارتۋعا ٷگٸتتەپ جٷرگەنٸنە بٸرنەشە جىلدىڭ جٷزٸ بولدى. ۇيىم مٷشەلەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, بەبي-بوكسقا قالدىرىلعان سەبيدٸڭ اتى-جٶنٸ, اتا-اناسى بەلگٸسٸز بولىپ قالادى. ال بالا ەسەيگەندە ٶزٸنٸڭ اتا-اناسىن بٸلۋگە قۇقى بار. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, جەشٸكتەردٸ ورناتۋ – بالانىڭ قۇقىعىن شەكتەۋ دەگەن سٶز.
بەبي-بوكستاردى قولدانىسقا ەنگٸزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى «نەكە جەنە وتباسى» تۋرالى كودەكسكە قايشى. زاڭنىڭ 60-بابىندا: «ەربٸر بالا وتباسىندا تەربيەلەنۋگە, ٶزٸنٸڭ اتا-اناسىن بٸلۋگە قۇقىلى» دەپ جازىلعان. دەسە دە, ادام ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋ مەسەلەسٸ كٶتەرٸلگەندە باسقا تٷيتكٸلدٸڭ بەرٸ ەكٸنشٸ ورىنعا ىسىرىلۋى تيٸس دەپ ەسەپتەيتٸندەر از ەمەس. ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەڭ ماڭىزدىسى – بەزبٷيرەك اناسىنا كەرەك بولماعان نەرەستەلەردٸڭ باسى امان, دەنٸ ساۋ بولۋى. قازاقستاندا جەتٸمدەر سانى ازايعانىمەن, تاستاندى سەبيلەر سانى كەمٸمەي وتىرعانىن ەسكەرسەك, ولاردىڭ ٶمٸرٸنە قورعان بولۋ مەسەلەسٸنٸڭ مٷمكٸن بولاتىن بارلىق شەشٸمٸ جولعا قويىلۋى كەرەك.
مەكتەپتەگٸ «مامالاردىڭ» سانى كٶبەيدٸ
ەلٸمٸزدە تاستاندى بالالار سانىنىڭ ارتۋىنا سەبەپ بولىپ وتىرعان نەگٸزگٸ فاكتورلاردىڭ بٸرٸ – وقۋشىلار اراسىندا جٷكتٸلٸكتٸڭ كٶبەيۋٸ. اڭداماي جٷرٸپ وت باسقان جاسٶسپٸرٸمدەر ٶزٸنٸڭ عانا ەمەس, قۇرساعىنا بٸتكەن شاقالاقتىڭ ٶمٸرٸن دە ٶكسٸتۋدە. بۇۇ حالىقتى قونىستاندىرۋ قورى باعدارلاماسىنىڭ (يۋنفپا) قازاقستانداعى ٷيلەستٸرۋشٸسٸ عازيزا مولداقۇلوۆانىڭ دەرەگٸنشە, قازاقستانداعى قىزداردىڭ ەرتە جٷكتٸلٸگٸ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى ەلدەرٸمەن سالىستىرعاندا 6 ەسەگە جيٸ كەزدەسەدٸ.
«رەسمي ستاتيستيكا مەلٸمەتتەرٸنە قاراعاندا, 15-19 جاستاعى قىزداردىڭ بالا تۋۋ جيٸلٸگٸ شامامەن 35 وقيعانى, ناقتىراق ايتقاندا 1000 قىزعا شاققاندا 34,72 وقيعانى قۇراپ, 2011 جىلدان بەرٸ ۇدايى ارتىپ كەلەدٸ. بۇل ٷدەرٸس سوڭعى 10 جىلدا ەشقانداي ٶزگەرگەن جوق. 2011 جىلى 1000 قىزعا شاققاندا 29 وقيعا تٸركەلگەن بولاتىن. سونىمەن قاتار, كەمەلەتكە تولماعانداردىڭ بالا تۋۋىنا قاتىستى ەڭ ٷلكەن كٶرسەتكٸش ماڭعىستاۋ وبلىسىنا تيەسٸلٸ – 1000 قىزعا 54 وقيعا, ودان كەيٸنگٸ ورىندا جامبىل وبلىسى – 1000 قىزعا شاققاندا 50,5 وقيعا, سوسىن اتىراۋ وبلىسىندا 46 وقيعادان تٸركەلگەن. ايتا كەتەرلٸگٸ, قازاقستانداعى بۇل كٶرسەتكٸش ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى ەلدەرٸمەن سالىستىرعاندا 6 ەسەگە جوعارى. ۇيىم ەلدەرٸندە كەمەلەتكە تولماعان مىڭ قىزعا 4-6 وقيعادان تٸركەلەدٸ», –دەدٸ عازيزا مولداقۇلوۆا.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدى جەرلەردە تۇراتىن قىزداردا ەرتە جٷكتٸلٸك كٶرسەتكٸشٸ ولاردىڭ قالاداعى قۇربىلارىنا قاراعاندا 12 پايىزعا جوعارى. ۇلتتىق تەربيەنٸڭ تال بەسٸگٸ – اۋىلدىڭ قاستەرلٸ اتىنا تاڭبا بوپ تٷسكەن مۇنداي وقيعالار قىز بالا تەربيەسٸنٸڭ تٸزگٸنٸن بوساتىپ العانىمىزدى اڭعارتسا كەرەك. «قىزعا قىرىق ٷيدەن تىيىم» دەگەن حالىق دانالىعىنىڭ مەن-ماڭىزىن ۇقپايتىن ۇرپاق ٶسٸپ كەلەدٸ. ٶنەگە بەرەر انانىڭ, ٷلگٸ كٶرسەتەر جەڭگەنٸڭ ورنىن ايفون مەن ايپاد الماستىرعان بٷگٸنگٸ زاماندا قىزدىڭ ارى قۇندىلىق بولۋدان قالدى. اتانىڭ تٸلٸن الماعان ۇلدى, انانىڭ تەربيەسٸنە كٶنبەگەن قىزدى قوعام قايتٸپ تەزگە سالسىن?
انار لەپەسوۆا, "تٷركٸستان" گازەتٸ
.jpg)