فوتو: egemen.kz
بٷگٸندە تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ قۇرداستارى 33 جاستىڭ بەلەسٸنە شىقتى. بٸرٸ ەكە, بٸرٸ انا اتانسا, بٸرٸ مىقتى مامان, بٸرٸ تەۋەلسٸز ازامات بولىپ قالىپتاستى. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 33 بەلگٸسٸ مەن بەلەسٸن تٸزبەكتەپ كٶردٸ.
1. 1986 جىلعى 16 جەلتوقساندا الماتىدا سول كەزدەگٸ كوممۋنيستٸك پارتييانىڭ 18 مينۋتقا سوزىلعان جەدەل جيىنىندا قازاقستاندا گەنناديي كولبين ەلگە باسشى بولىپ تاعايىندالدى. وعان نارازى بولعان بٸرنەشە مىڭ قازاق جاسى 17 جەلتوقساندا الماتىنىڭ ورتالىق الاڭىنا جينالىپ, نارازىلىعىن بٸلدٸردٸ.
2. قازاقستان 1990 جىلعى 25 قازاندا «قازاق كسر-ٸنٸڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸ تۋرالى دەكلاراتسييا» قابىلدادى.
3. 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا قازاقستاننىڭ جوعارعى كەڭەسٸ «تەۋەلسٸزدٸك پەن مەملەكەتتٸڭ ەگەمەندٸگٸ تۋرالى» زاڭدى قابىلدادى.
4. 1991 جىلعى 29 تامىزدا سەمەي پوليگونى جابىلدى.
5. 1991 جىلعى 2 قازاندا قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرٸ توقتار ەۋبەكٸروۆ بايقوڭىردان «سويۋز تم-13» كەمەسٸمەن عارىشقا ۇشتى.
6. تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ العاشقى كونستيتۋتسيياسى 1993 جىلعى 28 قاڭتاردا حٸٸ شاقىرىلعان قازاقستان جوعارعى كەڭەسٸنٸڭ ٸح سەسسيياسىندا قابىلداندى.
7. الماتى قالاسىندا 1992 جىلعى 28 قىركٷيەك پەن 4 قازان ارالىعىندا دٷنيەجٷزٸ قازاقتارىنىڭ العاشقى قۇرىلتايى ٶتتٸ.
8. 1992 جىلعى 7 مامىردا مەملەكەتتٸك قورعانىس كوميتەتٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلٸگٸ بولىپ قايتا قۇرىلدى.
9. 1992 جىلعى 22 مامىردا قازاقستان يۋنەسكو قۇرامىنا ەندٸ.
10. 1992 جىلدىڭ 4 ماۋسىمىندا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ باستى اتريبۋتتارى – تۋ مەن ەلتاڭبا بەكٸتٸلدٸ. ال 11 جەلتوقساندا ەنۇراننىڭ مەتٸنٸ بەكٸتٸلدٸ.
11. 1992 جىلدىڭ 2 ناۋرىزىندا قازاقستان بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا مٷشەلٸككە قابىلداندى.
12. 1993 جىلدىڭ 15 قاراشاسىندا ۇلتتىق ۆاليۋتا – تەڭگە اينالىمعا ەندٸ.
13. 2000 جىلى پرەزيدەنت جارلىعىمەن ۇلتتىق قور قۇرىلدى.
14. 1995 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلدى.
15. 1996 جىلعى 16 جەلتوقساندا الماتىداعى رەسپۋبليكا الاڭىندا قازاقستان Tەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ بەس جىل تولۋىنا بايلانىستى «تەۋەلسٸزدٸك مونۋمەنتٸ» اشىلدى.
16. 1997 جىلدىڭ 20 قازانىنداعى «اقمولا قالاسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى دەپ جارييالاۋ تۋرالى» №3700 جارلىققا سەيكەس, اقمولا قالاسى رەسمي تٷردە 1997 جىلدىڭ 10 جەلتوقسانىنان استانا بولىپ سانالادى.
17. 1997 جىلعى 1 قازاندا قازاقستان – 2030 ستراتەگيياسى – ەل دامۋىنىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭگە ارنالعان ستراتەگييالىق باعدارلاماسىن قابىلدادى.
18. 1999 جىلى ەكٸ ەلدٸڭ باسشىسى مەملەكەتتٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن «قازاقستان – قىتاي مەملەكەتتٸك شەكارا سىزىعىن دەماركاتسييالاۋ تۋرالى حاتتامانى بەكٸتۋ» زاڭىنا سەيكەس, شەكارالىق مەسەلەلەردٸ تولىق رەتتەپ, قۇجاتقا قول قويدى.
19. 2001 جىلى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» جوباسى باستالدى.
20. 2003 جىلى مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «مەدەني مۇرا» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جاساۋدى تاپسىردى.
21. 2009 جىلعى 19 مامىردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ №224 بۇيرىعىمەن - «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەنديياسى بەكٸتٸلدٸ.
22. 2010 جىلى ەۋروپا قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ استانا سامميتٸ ٶتتٸ.
23. 2017 جىلى استانادا ەكسپو حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸ ٶتتٸ.
24. الماتى قالاسىندا 2017 جىلعى 29 قاڭتار مەن 8 اقپان ارالىعىندا قىسقى ۋنيۆەرسيادا ٶتتٸ.
25. قازاق تٸلٸندەگٸ «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى 2017 جىلدان باستاپ جٷزەگە اسىرىلا باستادى.
26. 2019 جىلعى 19 ناۋرىز كٷنٸ كەشكٸ ساعات 19:00-دە قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىققا بەينەٷندەۋ جولداپ, ٶز ٶكٸلەتتٸگٸن توقتاتاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
27. 2019 جىلعى 9 ماۋسىمدا ٶتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ 70,96 پايىز داۋىس جيناپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ بولىپ سايلاندى.
28. 2022 جىلدىڭ 2 قاڭتارىندا سۇيىتىلعان گازدىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى قازاقستاندا باستالعان نارازىلىق شارالارى تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ 30 جىلدىق تاريحىنداعى ەڭ قاتال قاقتىعىسقا اينالدى.
29. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەل نازارىن اۋدارعان «ەدٸلەتتٸ مەملەكەت. بٸرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلٸ قوعام» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى جارييالاندى.
30. 2023 جىلعى 16 قاراشادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندىقتاردى حالىق سانىنىڭ 20 ميلليونعا جەتۋٸمەن قۇتتىقتادى.
31. پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن الماتى وبلىسىنداعى جەتٸگەن اۋىلى الاتاۋ قالاسىنا اينالادى. بۇل تۋرالى تيٸستٸ قۇجاتقا 2024 جىلعى قاڭتاردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويدى.
32. «2024 جىلعى 6 قازاندا ٶتكەن رەفەرەندۋمدا ەل حالقى «قازاقستاندا اەس سالۋدى قولدايسىز با?» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەردٸ.
33. قازاقستان بۇۇ ەلەكتروندى ٷكٸمەت بويىنشا ەلەمدٸك رەيتينگٸسٸندە 24-ورىنعا يە بولدى. بۇۇ رەيتينگٸسٸ ەكٸ جىلدا بٸر رەت جاسالادى جەنە ول 193 ەلدٸڭ اراسىندا ٶتكٸزٸلٸپ, باعالانادى.
اقبوتا مۇسابەكقىزى