رف-دا قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قاتىناستاردىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى وراز-مۇحاممەد وندانۇلىنىڭ تۇلعاسى مەن قىزمەتٸ تۋرالى حالىقارالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. بۇل تۋرالى "ۇلت اقپارات" رەسەيدەگٸ قازاقستان ەلشٸلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ حابارلايدى.
«قازٸرگٸ تاريحتاعى وراز-مۇحاممەد وندانۇلىنىڭ رٶلٸ» اتتى عىلىمي كونفەرەنتسيياعا قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ تاريحشى عالىمدارى, ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورلارى قاتىستى.
كونفەرەنتسييانى اشقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ يمانعالي تاسماعامبەتوۆ XVII عاسىردىڭ باسىندا وراز-مۇحاممەد وندانۇلى قازاق مەملەكەتٸ مەن مەسكەۋ مەملەكەتٸ اراسىندا ديپلوماتييالىق نەگٸز قالاۋعا ات سالىسىپ, ايرىقشا ميراس قالدىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. ول قازاق حالقىمەن وراز-مۇحاممەد سۇلتاندى اراعا ٷش جارىم عاسىر سالىپ قايتا قاۋىشتىرعان جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «الاساپىران» رومانى ەكەنٸن ەسكە سالدى.
سونداي-اق, يمانعالي تاسماعامبەتوۆ «بارشا الاش جۇرتى ٷشٸن بايراقتى بابامىزدىڭ جات ەلدە جارتى پاتشالىق قۇرۋى اڭىزعا بەرگٸسٸز اقيقات ەكەنٸن ايتىپ ٶتتٸ.
«ال ونىڭ ەل مەن ەلدٸ تابىستىرعان قىزمەتٸ – مەرتەبەلٸ ابىروي. ٶيتكەنٸ وراز-مۇحاممەد ورىس جەرٸنە جەكە دارا كەلگەن جوق. ول بٷكٸل ەل اماناتىن, ۇلى دالانىڭ دوس پەيٸلٸ مەن بەيبٸت ىقىلاسىن الا كەلدٸ. سودان بولار تابيعي تەكاپپارلىعى مەن باتىلدىعىنىڭ, زەرەكتٸگٸ مەن ەدٸلدٸگٸنٸڭ ارقاسىندا ٷلكەن بەدەلگە يە بولدى. وسى ەلدٸڭ تاعدىرشەشتٸ سىن ساعاتىنا ارالاستى. اتقا قونىپ, ەڭسەلٸ ەرتەڭٸ ٷشٸن كٷرەستٸ. ادامدار تاريحي پروتسەستەردٸڭ لوگيكاسىن ۇعىنۋعا تىرىسىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار پروتسەستٸڭ ينەرتسيياسىنا ەسەر ەتٸپ, وقيعالاردىڭ بارىسىنا بەتبۇرىس جاساعان قاھارمان تۇلعالار تۋرالى اقيقاتتى دا بٸلگٸسٸ كەلەدٸ. ۇلى دالادا عانا ەمەس, جات جۇرتتا, ورىس جەرٸندە داڭقتى ٸستەرٸمەن تانىمال بولعان سۇلتان وراز-مۇحاممەدتٸ وسىنداي تۇلعالاردىڭ شوعىرىنا جاتقىزۋعا بولادى», - دەدٸ ەلشٸ ٶز سٶزٸندە.
ەسكە سالا كەتسەك, بٷگٸن رەسەيدٸڭ ريازان وبلىسىنا قاراستى قاسىموۆ قالاسىندا جوشى ۇلىسىنان شىققان وراز-مۇحاممەد سۇلتانعا مەموريالدى تاقتا ورناتىلدى. مەموريالدىق تاقتانى جاساۋ ٷشٸن تابيعي قوڭىر تٷستٸ گرانيت پايدالانىلعان. ەسكەرتكٸشتٸڭ بيٸكتٸگٸ ٷش مەتر. تٶبەسٸنە دوعال كٷمبەز ورناتىلعان. ەستەلٸك تاقتاعا «وراز-مۇحاممەد وندانۇلى, 1573-1610. قازاق سۇلتانى, قاسىم حاندىعىن بيلەۋشٸ» دەپ جازىلعان.
ەسكەرتكٸشتٸڭ اشىلۋىنا وراي سالتاناتتى شارا رەسەيدٸڭ مەدەني مۇرالار نىسانىنا ەنگەن اۋعان-مۇحاممەد سۇلتاننىڭ كەسەنەسٸنە جاقىن جەردەگٸ ەسكٸ تاتار زيراتىندا ٶتتٸ.
