اتقارۋشى بيلٸكتٸڭ تاريحىنداعى 9-پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ ٷكٸمەتٸنە يمانعالي تاسماعامبەتوۆ كەلدٸ. ۆيتسە-پرەمەر بولىپ... ناقتىلاي ايتساق, يمانعالي نۇرعاليۇلى – باقىتجان ەبدٸرۇلىنىڭ ورىنباسارى. ۆيتسە-پرەمەر تاسماعامبەتوۆ ٷكٸمەتتە بٸلٸم-عىلىم مەن مەدەنيەت سالاسىن, دەنساۋلىق پەن سپورت سالاسىن, اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييا سالاسىن, جالپاق تٸلگە سالساق – جالپى يدەولوگييا سالاسىن باسقارادى. بۇل, ەرينە, تاسماعامبەتوۆتىڭ بۇرىن جٷرٸپ ٶتكەن جولى. ەرٸ ٶزٸ قاي قيىردا جٷرسە دە كٶڭٸل بٶلٸپ, جانشىرلىق تانىتىپ وتىراتىن سالاسى. الايدا بٷگٸنگٸ تاعايىنداۋعا قاراپ قوعامدىق پٸكٸرگە قوزعاۋ سالا بٸلەتٸن ورتا قومسىنىپ قالدى. تاسماعامبەتوۆ بۇدان دا جوعارى لاۋىزىمدى قىزمەتكە بارۋى كەرەك ەدٸ دەيدٸ ولار. سونداعىسى – سەنات تٶراعالىعى. ياعني, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ورىنى. ال, توقاەۆتىڭ ورىنى – كونستيتۋتسييا بويىنشا ەكٸنشٸ ورىن. توقاەۆ – قازٸرگٸ وتىرىسىندا ەلباسىنان كەيٸنگٸ مەملەكەتتەگٸ ەكٸنشٸ تۇلعا. كٶپشٸلٸك «ەكٸنشٸنٸ» تاسماعامبەتوۆكە ەنشٸلەگٸسٸ كەلەدٸ. الايدا, مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ سان تٷرٸن كٶرگەن سالماقتى ساياساتكەر تاسماعامبەتوۆ ٶزٸن «ەكٸنشٸلٸككە» دە, «ٷشٸنشٸلٸككە» دە بالاعان ەمەس. مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان قىزمەتتٸ اتقارىپ, ابىرويمەن كەلە جاتقان ازامات.
"قورعانىس سالاسىنىڭ جۇمىسىن از ۋاقىتتا وڭالتىپ جٶنگە سالعان يمانعالي نۇرعاليۇلى بٷگٸنگٸدەي اينىمالى الماعايىپ زاماندا ۇقك تٶراعاسى بولۋى قاجەت ەدٸ" دەپ جاتقاندار دا بار. بٸراق, ۇقك تٶراعالىعى وسىدان ٷش-تٶرت كٷن بۇرىن ەكس-پرەمەر مەسٸموۆكە تيدٸ ەمەس پە, سوندىقتان «قورعانىستى كٷشەيتكەن تۇلعانى قاۋٸپسٸزدٸكتەن كٶرۋٸگە تيٸس ەدٸك» دەپ, يەگٸمٸزدٸ قىشىتپاي-اق قويالىق. ەسەسٸنە, مەملەكەتشٸل تاسماعامبەتوۆ قورعانىس پەن قاۋٸپسٸزدٸكتٸ توعىستىراتىن ٷلكەن بٸر سالاعا قايتىپ ورالدى. يە, بٸلٸم, مەدەنيەت, دٸن ٸسٸ, قوعامنىڭ رۋحاني قورعانىسى مەن دامۋى اينالاڭدا انتالاعان كٶز كٶبەيٸپ, بارىڭدى بارىمتالاپ العالى تۇرعان الماعايىپ تار زاماندا كٷردەلٸنٸڭ كٷردەلٸسٸ, كٷرمەۋٸ قيىن ٸستٸڭ قيىنى بولىپ تۇر ەمەس پە? «جاھاندانۋ» دەپ قويىپ جايبىراقات جاتقان قازاقتىڭ تٸلٸ عانا ەمەس, دٸلٸنٸڭ ٶزٸ سىن ساعاتىنا تاياپ قالدى قازٸر. قازاق قازاق بولعالى باستان كەشٸپ, باس قاتىرماعان توسىن جايت – دٸننٸڭ دەرتٸ تٸپتٸ قابىنداپ بارادى. قازاق بٸر مەشٸتتٸڭ جاماعاتى, بٸر داستارحاننىڭ قوناعى بولىپ قاتار وتىرا المايتىن حالگە جەتتٸ. وقۋدىڭ تٸلٸ – اناۋ: الدىمەن قارا تانىپ, انا تٸلٸنٸڭ ۋىزىنا جارىپ, تۇنىعىنا قانۋى تيٸس ۇرپاق بٸرٸ ٶزٸڭدٸ, بٸرٸ ەلەمدٸ ىقتىرىپ ىقپالىندا ۇستاۋعا ۇمتىلعان اعىلشىن مەن ورىستىڭ تٸلٸن وقىپ ويران-بوتقانىڭ بوداۋىنا كٶنۋٸ كەرەك بولىپ تۇر. الاش بالاسى اعىلشىن تٸلٸن جاتسىنىپ وتىرعان جوق, بٸراق بيلٸك پەن بيزنەستەگٸ القىمى ٸسكەن الپاۋىت توپ ورتاعا ورىس تٸلٸن تىقپالاپ, تۇتاس حالىققا بٸلگەنٸن جاساپ باعۋدا.
قازاق رۋحانيياتى قازٸر قاتتى كٷيزەلٸستە. باسپاسٶز – رەسەي باسپاسٶزٸنٸڭ بٸر پۇشپاعى, وقىرمان – ورىس باپاسٶزٸنٸڭ ەرٸكتٸ قۇلىنا اينالدى. وسى كٷنٸ بارلىق تەلەارنالاردىڭ ەكٸمشٸلٸگٸندە ايقۇلاقتانىپ رەسەيدٸڭ بٸر ازاماتى باسشىلىق قىزمەت اتقارىپ جٷر. جوعارىداعىلاردىڭ سٶزٸنە باقساق, «مىقتى مەنەدجەر ەكەن»-مٸس. «بٸزدٸڭ باسپاسٶزگە مٸنسٸز مەنەدجمەنت ەكەلٸپ سٸڭٸرمەك ەكەن»-مٸس. ونىڭ ويىندا نە جٷر, اقپارات كەڭٸستٸگٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ قاۋقارى قانشا – وعان قابىرعا قايىستىرىپ, وي تولعايتىن شامادان قازٸر بٸز «شىعانداپ» كەتكەنبٸز. ورىس باسپاسٶزٸ جازسا – بولدى, ورىستٸلدٸ باسپاسٶز ايتسا – بٸتتٸمەن كٷن كەشۋدەمٸز. وسىلاي كٷن كەشۋدٸ اق جاعالى ۇلىعىمىزدان باستاپ بەرٸمٸز قالىپتى ٶمٸر سالتى دەپ بٸلەمٸز. رەسەي مەن ٶزٸمٸزدەگٸ ورىستٸلدٸ باسپاسٶزسٸز ٶمٸر سٷرۋگە, مەملەكەتتٸڭ اقپاراتتىق ٸسٸن جٷرگٸزۋگە بولا ما دەيتٸن سۇراق تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ شيرەك عاسىرىن يگەرگەن ۋاقىتتىڭ شەگٸندە ەشكٸمنٸڭ شەكەسٸن سولقىلداتىپ, ويلانتقان ەمەس. سونىڭ سالدارىنان قازاق حالقى زومبيلەر ەلٸنە اينالىپ بٸتتٸ. قازاق ٷشٸن بۇل كٷندە قىتاي – دۇشپان, اقش – جاۋ, تٷركييا بٸزدٸ وتارلاپ العىسى كەپ جٷرگەن نيەتٸ بۇزىق ەل, ۋكراينا – قۇرىپ بٸتكەن جۇرت ت.ب. ايتىپ تٸزە بەرسەك, ەڭگٸمە كٶپ. سول كٶپ مەسەلەنٸ يمانعالي نۇرعاليۇلى قاپىسىز بٸلەتٸن جەنە ونىڭ شەشٸمٸن دە تابا بٸلەتٸن قايراتكەر رەتٸندە ساعىنتاەۆ ٷكٸمەتٸنٸڭ قۇرامىندا قىزمەت ەتۋگە تەۋەكەل ەتكەنگە ۇقسايدى.
بٸر ەسەپتەن تاسماعامبەتوۆتىڭ ٷكٸمەتتە جوعارىدا اتالعان سالانى باسقارۋعا كٸرٸسكەنٸ – بٸزدٸڭ بۇدان بىلاي رەسەيدەن ەپتەپ ٸرگەمٸزدٸ اۋلاق سالۋعا, اۋلاق سالماعاننىڭ ٶزٸندە تەپە-تەڭ قارىم-قاتىناس جاساۋعا بەت بۇرعانىمىزدى بٸلدٸرەتٸن سيياقتى. سەبەبٸ – يمەكەڭ قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني كەلبەتٸ ٶزٸندٸك كەلبەت بولۋى كەرەك دەپ تٷسٸنەتٸن جەنە سوعان بارىن سالاتىن تۇلعا. بٸرەۋدٸڭ قاڭسىعى مەن تاڭسىعىن كٶشٸرٸپ ەكەلٸپ تىقپالاي بەرۋ وعان جات قىلىق. الايدا... الايدا دەيتٸن كٷمەندٸ نەرسە كٶڭٸلدەن, سٸرە, ارىلعان با? بٸلٸم سالاسىندا ٷشتۇعىرلى تٸل, دٷنيە جٷزٸ تاريحىن ورىس تٸلٸندە, جاراتىلىستانۋ پەندەرٸن اعىلشىن تٸلٸندە وقىتۋ دەيتٸن رەفورمانى قانشا العا سالعانىمەن ٶتكٸزە الماي جٷرگەن بيلٸك تاسماعامبەتوۆتىڭ ەل ٸشٸندەگٸ بەدەلٸ مەن سٷيكٸمٸن پايدالانىپ ٸسكە اسىرۋدى كٶزدەۋٸ مٷمكٸن. قازاق جانىنا اۋىر تيەتٸن ٶزگە دە «رەفورمالاردى»تاسمامعامبەتوۆتىڭ قولىمەن ٸستەۋ بەلكٸم بٸرەۋلەرگە كەرەك بولىپ تا قالعان شىعار... مەملەكەت جۇمىسىنان قاجىمايتىن, تالمايتىن تۇلعانىڭ ۆيتسە-پرەمەر بولىپ تاعايىندالۋىندا وسىنداي گەپتەردٸڭ بولۋى دا ىقتيمال.
الايدا, تاسماعامبەتوۆتىڭ ساعىنتاەۆ ٷكٸمەتٸندە لاۋازىمدى قىزمەت اتقارا جٷرٸپ جوعارىدا اتالعان مەسەلەلەردٸ جولعا قوياتىندىعىنا سەنگٸمٸز كەلەدٸ.
دەۋرەن قۋات
Abai.kz
