ۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸن ساقتاعان, تاريحي-مەدەني مۇرالارىن دەرٸپتەگەن ەلدٸڭ بولمىسى بٶلەك, بولاشاعى زور. سودان بولار, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتىراۋدا ٶتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا وسى مەسەلەلەرگە ايرىقشا نازار اۋداردى.
قازاقستان يۋنەسكو-نىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرالار كوميتەتٸنە مٷشە بولىپ سايلانعانىن ەسكە سالىپ, ەلٸمٸزدەگٸ قايتالانباس تابيعي جەنە تاريحي ەسكەرتكٸشتەردٸ كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋعا, دەرٸپتەۋگە شاقىردى. ەسٸرەسە پرەزيدەنت جەراستى مەشٸتتەرٸن جەنە تىلسىم تابيعاتىمەن شەتەلدٸكتەردٸڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزعان ٷستٸرت قورىعىن يۋنەسكو-نىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرالار تٸزبەسٸنە ەنگٸزۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەردٸ.
بۇدان بٶلەك وسى ماڭىزدى جيىندا مەملەكەت باسشىسى ەشكٸٶلمەس جوتاسىنداعى, ارپاٶزەن, قۇلجاباسى, ساۋىسقاندىق سايلارىنداعى دالا ٶركەنيەتٸنٸڭ سان مىڭ جىلدىق شەجٸرەسٸ سانالاتىن تاڭبالى تاستاردى (پەتروگليفتەردٸ) قورعاۋعا الۋ ٷشٸن تيٸستٸ شارالار قابىلداۋ قاجەتتٸگٸن قاداپ ايتتى. سونىمەن قاتار تاريحي-مەدەني مۇرامىزدى ساقتاۋ ٷشٸن ارحەولوگييالىق قىزمەتتٸ جٷيەلەۋدٸ تاپسىردى. بٷگٸندە بۇل باعىتتا اۋقىمدى جۇمىستار قولعا الىنۋدا.
جالپى, جىل سايىنعى جولداۋلار – ەل دامۋىنا تٷرتكٸ بولىپ وتىرعان قوزعالتقىش كٷش ٸسپەتتەس. وندا مەملەكەتتٸڭ ٸلگەرٸلەۋٸنە ىقپال ەتەتٸن باستى باسىمدىقتار ايقىندالاتىنى بەلگٸلٸ. سول سەكٸلدٸ ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە ٶتٸپ جٷرگەن ۇلتتىق قۇرىلتايلاردىڭ دا كٶپشٸلٸك كٶڭٸلٸندەگٸ تٷيتكٸلدەردٸ تاپ باسىپ قويماي, ونى رەتتەۋدٸڭ تيٸمدٸ جولىن, تٶتە شەشٸمٸن كٶرسەتەتٸنٸنە دە كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶزٸ جەتتٸ. مەسەلەن كەزٸندە رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا ساكرالدى گەوگرافييا مەن مەدەني تۋريزم بويىنشا تالاي قۇجاتتار قابىلداندى. جوعارىداعى پرەزيدەنت تاپسىرمالارى دا الداعى ۋاقىتتا ساپالى جٷزەگە اسسىن دەسەك الدىمەن زاماناۋي ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ناقتى انىقتاپ الۋ كەرەك. «ٸس تەتٸگٸ – كادردە» دەمەكشٸ, مۇنداي ەلدٸك مەسەلەلەردٸڭ تيٸمدٸ اتقارىلۋى باستامانىڭ اينالاسىنا بەدەلدٸ جەنە بٸلٸكتٸ مامانداردى تارتۋمەن تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان, جوبالار مەن تاپسىرمالار ورىندالماي, ورتا جولدا قالماسىن دەسەك, جوعارى تالاپقا ساي كەلەتٸن ماماندارعا تاڭداۋ جاساعان ابزال. بۇعان قوسا مۇنداي جوبالاردى قارجىلاندىرۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ ەدٸل بولۋى ماڭىزدى. وعان جاساندى ينتەللەكتٸ مونيتورينگ جەنە ەدٸلقازىلىق جاساسىن. ەرٸ مۇنداي ٸس-ەرەكەتتەر ماكسيمالدى اشىق, جارييا بولعاندا عانا كٸلەڭ مىقتىلار پرەزيدەنت تاپسىرماسىنان كەرەمەت نەتيجە شىعارار ەدٸ.
مەنٸڭ ويىمشا, الداعى پرەزيدەنت جولداۋىندا ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋدا ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا قاتىستى كيەلٸ ورىنداردىڭ ينتەراكتيۆتٸ كارتاسىن جاساۋ, مەدەني تۋريزمدٸ شىنايى ٶركەندەتۋ قاجەتتٸ ناقتى تاپسىرمالار ايتىلۋى كەرەك-اق. سونداي-اق مەدەني تۋرزيم جايلى وتاندىق عالىمداردىڭ ەڭبەگٸنە سٷيەنە وتىرىپ, جاڭا مەدەني تۋريزم باعىتتارىنىڭ تاريحىن تولىقتىرۋ دا بۇل سالاعا ماڭىز بەرەتٸن ٸس.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ايتىلۋى تيٸس تاعى بٸر مەسەلە ول - مەدەني-تاريحي ورىندار مەن ەسكەرتكٸشتەردٸڭ جاي-كٷيٸ. قازاقستان اۋماعىنداعى مەدەني ماڭىزى بار تاريحي ورىندار, ەسكەرتكٸشتەر تٸزٸمٸن جاڭارتىپ, قوسىمشا زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋ ارقىلى جاڭا تاريحي, مەدەني ورىندار قوسىلۋى كەرەك. ونداي جەرلەر ەلٸ دە جەتكٸلٸكتٸ. سونىمەن بٸرگە, قازٸرگٸ تٸزٸمدە بار تاريحي جەرلەر مەن ەسكەرتكٸشتەردٸ كٷتٸپ ۇستاۋ, كٷزەتۋ, جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ, ينفراقۇرىلىم مەسەلەسٸن شەشۋ سىندى مەدەني تۋرزيمنٸڭ كٷردەلٸ مەسەلەلەرٸ دە بيىلعى جولداۋدا كٶرٸنٸس تابادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز.
الداعى جولداۋ كٶتەرٸلۋٸ تيٸس مەسەلەنٸڭ بٸرٸ - ەل اۋماعىنداعى تاريحي-مەدەني كەشەندەر مەن ورىندارعا ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلاردى, حالىقتى اپارىپ تانىستىرۋ, قىزىقتىرۋعا قاتىستى جٷيەلٸ جۇمىس ٸستەيتٸن باعدارلاما ٶتە قاجەت. بۇل ەلشٸلدٸك پەن وتانشىلدىقتى, مەملەكەتشٸلٸكتٸ ناسيحاتتاۋدىڭ تٶتە بٸر جولى جەنە ٸشكٸ تۋريزمگە سەرپٸن بەرەتٸن ەدٸس. سونىمەن بٸرگە قازاقتىڭ كٶشپەلٸ ٶمٸر دەستٷرٸن كٶرسەتەتٸن ارنايى ۇلتتىق باعدارلاما تۋرالى دا جولداۋدا ايتىلۋى تيٸس. قازٸر دە كٶشپەلٸ ٶمٸردٸڭ جايلاۋعا شىعۋ, بيە بايلاۋ, كٶكپار تارتۋ, تٷيەلٸ كٶش, كيٸز تٸگۋ, قىستاۋعا قونۋ جەنە وسىعان بايلانىستى ۇلتىمىزدىڭ كٶنە دەستٷرلەرٸ ۇمىتىلىپ بارادى. ارنايى ۇلتتىق باعدارلاما بولسا, بۇل تۋريزمگە تاماشا بٸر جاڭا باعىت بولارسى سٶزسٸز. الداعى جولداۋدان وسىنداي ٸرگەلٸ مەسەلەلەرگە شەشٸمدٸ باعىت بولار دەپ ويلايمىن.
