رەتتەلەتٸن قىزمەتتەرگە بەلگٸلەنەتٸن تاريفتەر نەلٸكتەن شارىقتاپ كەتتٸ جەنە ولاردىڭ ٶسۋٸ جىلدىق ينفلياتسيياعا قالاي ەسەر ەتتٸ? قر ۇب اقشا-كرەديت ساياساتى دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى دەنيس چەرنياۆسكيي وسى سۇراققا جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«تۇتىنۋ باعاسىنىڭ يندەكسٸن قالىپتاستىرۋ كەزٸندە رەتتەلەتٸن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر (سۋمەن جابدىقتاۋ جەنە سۋ تارتۋ جٷيەسٸ, گازبەن جابدىقتاۋ, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, جىلۋمەن جابدىقتاۋ) ايتارلىقتاي ەلەۋلٸ رٶل اتقارادى. 2021 جىلى تۇتىنۋ سەبەتٸ قۇرىلىمىنداعى ولاردىڭ ٷلەسٸ 6% بولدى. تيٸسٸنشە, تاريف ديناميكاسى ينفلياتسيياعا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ, ياعني, جاناما تٷردە – ٶندٸرٸلگەن تاۋارلار مەن قىزمەتتەر قۇنىنىڭ ٶسۋٸ ارقىلى ىقپال ەتەدٸ.
2018-2019 جىلدارى قازاقستاندا سول ۋاقىتقا دەيٸن ۇزاق مەرزٸمدٸ تاريفتٸك جوسپارلارعا ەنگٸزٸلمەگەن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸڭ تاريفٸ ەدەۋٸر تٶمەندەتٸلگەن بولاتىن. بۇل جالپى ينفلياتسيياعا دەينفلياتسييالىق تۇرعىدا ەسەر ەتكەن قىزمەتتەرگە باعانىڭ تاريحي ازداپ ٶسۋٸنە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
الايدا رەتتەلەتٸن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ بٸر سەتتٸك تٶمەندەۋٸ جەنە ولاردى تٶمەن دەڭگەيدە ساقتاۋ – كەيٸنگە قالدىرىلعان ينفلياتسييا قاۋپٸن تۋدىرۋعا, ياعني, ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا تاريفتەردٸڭ جيٸ ەرٸ وقىستان ٶسۋٸنە جول بەرەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا بٸز تاريف بەلگٸلەۋدە تەڭگەرٸمسٸز ساياساتتىڭ سالدارىن سەزٸنٸپ وتىرمىز. تۇراقتى ينفلياتسييا مەن قولايلى ەكونوميكالىق كونيۋنكتۋرا كەزٸندە رەتتەلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ تاريفٸن ەكٸمشٸلەندٸرە تٶمەندەتۋدٸڭ ارقاسىندا تابيعي مونوپوليستەردٸڭ كٸرٸسٸ تٶمەندەدٸ.
بۇنىڭ ٸزٸن الا رەتتەۋشٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار شەكتٸ تاريفتەردٸ ارتتىرۋعا مەجبٷر بولدى. بيىل قاراشا ايىندا تاريفتەر جىلدىق ەسەپتە 3,1%-عا ٶستٸ, ەڭ كٶپ ٶسكەنٸ – ەلەكتر قۋاتى تاريفٸ (8,6%) مەن گاز تاريفٸ (5,5%)» دەپ اتاپ ٶتتٸ دەنيس چەرنياۆسكيي.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, ش ەكتٸ تاريفتەردٸڭ بٸر مەزەتتە ايتارلىقتاي قىمباتتاۋى ونىڭ الدىندا الىنباي قالعان كٸرٸستٸ ەسەپتەگەندە, ەكونوميكادا ايتارلىقتاي ينفلياتسييالىق قىسىم جاساپ, قۇبىلمالى ينفلياتسييانى ارتتىرادى.
سولاي بولا تۇرا, كوروناداعدارىس, سونىڭ ٸشٸندە, جاھاندىق ينفلياتسييا مەن تەڭگەگٸڭ ەلسٸرەۋٸ سالدارىنان جاعداي ودان سايىن قيىنداي تٷسەدٸ.
«ٶز كەزەگٸندە, تاريفتەردٸڭ ٶسٸمٸن كەيٸنگە شەگەرۋ اراكٸدٸك ينفلياتسييانى شەكتٸ بەكٸتٸلگەن دەلٸزگە ساي تۇراقتى ينفلياتسييا قالىپتاستىرۋعا كەدەرگٸ جاساپ, ۇلتتىق بانك جٷرگٸزٸپ وتىرعان ساياساتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن تٶمەندەتەدٸ. بۇل ماڭىزدى مەسەلە 2030 جىلعا دەيٸنگٸ اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ ستراتەگيياسى اياسىندا قوزعالعان. ۇلتتىق بانك نەگٸزگٸ قاراجاتتى جاڭارتىپ, باعالاردىڭ بٸر مەزەتتە قىمباتتاۋىنان بولاتىن جاعىمسىز سالداردى بارىنشا ازايتۋ ٷشٸن تابيعي مونوپولييالاردىڭ تاريفٸنە شەكتٸ جىلدىق ٶسٸم ورناتۋ جٶن بولادى دەپ سانايدى. قىزمەتتەردٸڭ باعاسى باياۋ ەرٸ بولجامعا سەيكەس ٶسسە, ول ينفلياتسييالىق بولجامداردى ازايتىپ, جالپى ينفلياتسييا دەڭگەيٸن كٸدٸرتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ» دەپ تٷيٸندەدٸ سپيكەر.
