قر ۇلتتىق مۋزەيٸندە «ەكسپو-2017» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸ اياسىندا «سۇلتان بەيبارىس جەنە ونىڭ دەۋٸرٸ» كٶرمەسٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى مۋزەيدٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
نەگٸزگٸ دەرەكتەر بويىنشا بەيبارىس سۇلتان (1223 نەمەسە 1225-1277) قارا تەڭٸزدەن سولتٷستٸككە قاراي «دەشتٸ قىپشاقتا» (قىپشاقتار دالاسى) دٷنيەگە كەلگەن. XIV عاسىرداعى مىسىر تاريحشىسى ەل-ايني ٶزٸنٸڭ «يكدۋ ال-دجۋمان في تاريح احل ال-ازمان» («ۋاقىت تۇرعىندارى تۋرالى ٸنجۋ القاسى») ەڭبەگٸندە بەيبارىس بين ابدۋللانىڭ قىپشاق نەسٸلٸنەن ەكەندٸگٸ تۋرالى جازعان. ەن-نۋۆايريدىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, بەيبارىس تٷركٸ جۇرتىنان, قىپشاقتىڭ ەلبٶرٸلٸ تايپاسىنان شىققان.
«قازاقستان ٷشٸن, ەلٸمٸز ٷشٸن بٷگٸن ەرەكشە كٷن بولىپ تۇر. سەبەبٸ سۇلتان بەيبارىستىڭ كٶرمەسٸن العاش رەت ەلٸمٸزگە الىپ كەلٸپ وتىرمىز. وسى ۋاقىتقا دەيٸن سۇلتان بەيبارىس تۋرالى كٶركەم فيلم تٷسٸرٸلٸپ, بٸرنەشە سپەكتاكلدەر قويىلدى. بٸراق سۇلتاننىڭ قولى تيگەن, ٶز قولتاڭباسىن قالدىرعان ەرەكشە جەدٸگەرلەرٸ ەلٸمٸزگە بٸرٸنشٸ رەت ەكەلٸندٸ. بۇل - بارشامىز ٷشٸن ٷلكەن قۋانىش, قۋانىشىمىز قۇتتى بولسىن», - دەدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى.
بەيبارىس تاقتا 17 جىل (1260-1277 جج.) وتىردى. سۇلتان بيلٸك قۇرعان جىلدارى مىسىر قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدى. ارنالار, كەمە جاساۋ ۆەرفتەرٸ, ەلدٸڭ شەكارالارىندا ەسكەري بەكٸنٸستەر, كايردە سارايلار مەن مەشٸتتەر سالىندى, قولٶنەرٸ, ەگٸنشٸلٸك, عىلىم, ساۋدا, ٶنەر سالالارى دامىدى.
اراب رەسپۋبليكاسى ەگيپەت كٶنە ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ يسلام سەكتورىنىڭ تٶراعاسى السايد حەلمي ەززات ماري بەيبارىس سۇلتاننىڭ مٶرٸ ٸسپەتتەس ارىستان تاڭباسى بار ەمبلەماسىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
«وسى قاسيەتتٸ جەردە تۋىلىپ, مىسىر جەرٸنە قىزمەت ەتكەن بەيبارىس - ٶتە دانا سۇلتان. ول - ٶزٸنٸڭ باتىرلىعىمەن, وتان سٷيگٸشتٸگٸمەن, ەلٸن, جەرٸن قورعاۋ ارقىلى ەلەمگە تانىلعان سۇلتان. سٸزدەر كۋە بولىپ تۇرعان كٶرمەگە سۇلتان ٶمٸر سٷرگەن كەزەڭنٸڭ تٷرلٸ زاتتارى قويىلدى. مۇنداعى باستى جەدٸگەر - بەيبارىستىڭ باتىرلىعىن, سۇلتاندىعىن, ەرەكشە ەرلٸگٸن سيپاتتايتىن, ونىڭ ارىستان بەينەلەنگەن ەمبلەماسى», - دەدٸ ول.
بەيبارىس سۇلتان پالەستينا مەن سيرييادا يرانداعى موڭعول ەلحاندارىنا جەنە ەۋروپالىق كرەسشٸلەرگە تويتارىس بەرگەن سوعىستارىمەن تانىمال. حالىق ابۋل-فۋتۋح «جەڭٸستەردٸڭ اتاسى» دەپ ارداقتاعان بەيبارىس شىعىستىڭ كٶرنەكتٸ قولباسشىسى.
كٶرمەگە بەيبارىس سۇلتاننىڭ ٶمٸرٸ مەن ەل بيلەۋ تاريحىن باياندايتىن يسلام ٶنەرٸ مۋزەيٸ (كاير ق., مىسىر) جيناعىنان جەدٸگەرلەر قويىلدى.
كٶرمە 10 تامىزعا دەيٸن جالعاسادى.
