سينگاپۋر زاماناۋي تەحنولوگييامەن جاراقتانۋى جاعىنان ھەم ونى جاساپ شىعارۋدا ەلەمدە 15-ورىندا تۇر. ال وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە بۇل سالادا ونىڭ الدىن ورايتىن مەملەكەت جوق دەسە دە بولادى.
عالامدىق يننوۆاتسييا يندەكسٸ (GII) 2017 جىلى «سينگاپۋر ازيياداعى يننوۆاتسييالىق بەلسەندٸلٸگٸ ەڭ جوعارى مەملەكەت» دەگەن قورىتىندى جاسادى. بٸراق, تەحنولوگيياداعى جەتٸستٸكتەرٸمەن تاڭداي قاقتىرىپ كەلە جاتقان بۇل مەملەكەتتە ينفورماتيكا پەنٸ وقىتىلمايدى. ساناڭىزدا ەرٸكسٸز «نەگە?» دەگەن ساۋال تۋىنداعان بولار. مەسەلەنٸ ەرٸدەن قوزعايىق.
قازٸر ەلٸمٸزدە مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان وقۋلىقتاردىڭ ماكەتٸ جاسالىپ, جاپپاي تالقىعا ۇسىنىلىپ جاتقانى بەلگٸلٸ. ول وقۋلىقتاردىڭ بەتٸن بٸز دە پاراقتاپ كٶرگەن ەدٸك. بايقاعانىمىز, بۇرىنعىداي ەر پەندٸ ٶز شەڭبەرٸندە عانا دٶڭگەلەتپەي ەر تٷرلٸ سالالارمەن ساباقتاستىرا جازعان. مەسەلەن, «مەكتەپ» باسپاسى ۇسىنعان 9-سىنىپقا ارنالعان «قازاق تٸلٸ» وقۋلىعىندا تٸلدٸ بيوتەحنولوگييامەن, قۇقىقپەن, گەندٸك ينجەنەرييامەن, ٶزگە دە سالالارمەن بٸرٸزدٸلٸكتە تٷسٸندٸرەدٸ. ەسكٸ وقۋلىقتارداعىداي جەكە-جەكە سٶيلەمدەر ەمەس, مىسال رەتٸندە تولىق مەتٸندەر بەرٸلگەن. وقۋشىعا نەگٸزگٸ بازالىق بٸلٸممەن قوسا ەرتٷرلٸ تاقىرىپتا تىڭ اقپارات بەرەتٸندٸكتەن كٶڭٸل كٶكجيەگٸن كەڭەيتۋدە دە ايتارلىقتاي ٷلەسٸ بار.
سوڭعى جىلدارى ورىن العان بٸلٸم سالاسىنداعى ٶزگەرٸستەر كەڭەستٸك كەزەڭنەن قالىپتاسىپ قالعان قاساڭ قاعيدالاردى بۇزىپ, تىڭ جاڭالىقتارىمەن كٷننەن كٷنگە تاڭداي قاقتىرىپ جاتقانى مەلٸم. ونى تٸلٸن بەزەپ سىبايتىندار دا, مٸنٸن تاۋىپ سىنايتىندار دا, قوشتاپ شاشباۋىن كٶتەرەتٸندەر دە تابىلادى. ال بٸزدٸڭ بٸلٸم سالاسىنداعى بٷگٸن تاپقان «جاڭالىعىمىز» سينگاپۋردا ەلدەقاشان ورنىققان, مويىندالعان جٷيە. وندا ينفورماتيكا پەنٸ وقىتىلماۋىنىڭ سىرى دا وسىندا جاتىر. ولار ەر ساباقتى كومپتەرمەن, زامانۋي تەحنولوگييالارمەن ٶتكٸزەتٸندٸكتەن «ينفورماتيكا» دەگەن جەكە پەندٸ وقىتۋدىڭ قاجەتتٸلٸگٸ جوق. كەز كەلگەن عىلىم ٶزگە عىلىم سالالارىمەن ەتەنە بايلانىستى.
ەلەم جۇرتشىلىعىن بىلاي قويعاندا ٶز قازاعىمىزدى قازاقشا سٶيلەتۋدٸڭ تٶتە جولى – قازاق تٸلٸن تەحنولوگييا تٸلٸ ەتۋ. تٸل تەحنيكامەن توننىڭ ٸشكٸ باۋىنداي بٸرگە جاساسقاندا عانا قوعامنىڭ تالاپ-تٸلەگٸن قاناعاتتاندىراتىن, سۇرانىسقا يە تٸل بولىپ شىعا كەلەدٸ. «ۇلتىم» دەپ ۇلى ٸستەر جاسايتىن, «تٸلٸم» دەپ تٸرلٸك قىلاتىن جاستاردان زامانا ۇسىنعان بال مەن ۋدى تالعاماي ٸشەتٸن, ەلٸكتەگٸش جاستاردىڭ قاراسى كٶپ ەكەنٸ مويىنداۋعا اۋىر شىندىق. بٸراق, بٸلٸم سالاسىنداعى وسىنداي كٸشٸگٸرٸم باسپالداقتار ەكونوميكاسى جوعارى, قۋاتتى مەملەكەتكە الىپ باراتىن قادامدار دەپ بٸلەيٸك!
شىنەدٸل سالتانات
