مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قحر تٶراعاسى سي تسزينپينمەن تەلەفون ارقىلى سٶيلەستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
ەكٸ ەل باسشىلارى جوعارى دەڭگەيدەگٸ تۇراقتى, سەنٸمدٸ ديالوگ جان-جاقتى, ۇزاق مەرزٸمدٸ دەيەكتٸ ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸڭ كەپٸلٸ ەكەنٸن ايتتى. تاراپتار 2019 جىلدىڭ قىركٷيەك ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارى بارىسىندا قول جەتكٸزٸلگەن ماڭىزدى ۋاعدالاستىقتاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىنا كٶڭٸلدەرٸ تولاتىنىن جەتكٸزدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸ ەل اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قاتىناستارعا 30 جىل تولاتىنىن اتاپ ٶتٸپ, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەكٸجاقتى بايلانىستاردى جوعارى باعالادى. قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ قازٸرگٸ جاعدايى كەز كەلگەن سىن-قاتەرگە تٶتەپ بەرە الاتىن جەنە ٷلگٸ تۇتارلىق دەڭگەيدە ەكەنٸ ايتىلدى.
– قىتاي - بٸزدٸڭ مەڭگٸ كٶرشٸمٸز ەرٸ دوسىمىز. بٸزدٸڭ بەيبٸتشٸلٸك پەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىققا نەگٸزدەلگەن ورتاق شەكارامىز بار. COVID-19 ٸندەتٸ تارالعان كٷردەلٸ كەزەڭدە ٶزارا قولداۋ كٶرسەتكەنٸمٸز – مىزعىماس دوستىقتىڭ ايقىن ٷلگٸسٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت جۋىردا قازاقستانعا «CoronaVac» ۆاكتسيناسىنىڭ العاشقى لەگٸنٸڭ جەتكٸزٸلگەنٸن ايتىپ, قىتاي تاراپىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ. بۇل ەلٸمٸزدە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جالپىۇلتتىق ۆاكتسينالاۋ ناۋقانىنا ايتارلىقتاي ٷلەس قوسادى.
سي تسزينپين ەكٸجاقتى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸككە جەنە كٷردەلٸ كەزەڭدە كٶرسەتٸلگەن ٶزارا كٶمەككە قاتىستى قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ بەرگەن باعاسىن قۇپتادى.
– ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ فورماتى بٸرەگەي سيپاتتا جەنە قىتايدىڭ باسقا كٶرشٸ ەلدەرمەن قارىم-قاتىناسى مۇنداي دەڭگەيدە ەمەس, – دەدٸ قىتاي باسشىسى.
قحر تٶراعاسى «بٸر بەلدەۋ – بٸر جول» تاريحي باستاماسىن ٸسكە اسىرۋداعى قازاقستاننىڭ رٶلٸنە ەرەكشە توقتالىپ, كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنىڭ كەسٸرٸنەن جاھاندىق بايلانىستاردىڭ ٷزٸلگەن شاعىندا جوبانىڭ ٶز قاجەتتٸگٸن دەلەلدەگەنٸن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان تەرريتوريياسى ارقىلى ٶتەتٸن كٶلٸك-ترانزيت باعدارلارىن ودان ەرٸ ەرتاراپتاندىرۋ باعىتىنداعى ەلٸمٸزدٸڭ بەرٸك ۇستانىمىن ناقتىلادى. پرەزيدەنت قازاقستان مەن قىتاي شەكاراسىنداعى اۆتوكٶلٸكتەر مەن تەمٸرجول ٶتكٸزۋ بەكەتتەرٸنٸڭ جۇمىستارىن, سونداي-اق, ەكٸ ەل اراسىنداعى تۇراقتى ەۋە قاتىناستارىن تەزٸرەك قالىپتى جاعدايعا كەلتٸرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. بۇل قادام ەكٸ ەلدٸڭ ٸسكەر توپتارى مەن جالپى جۇرتشىلىعى ٷشٸن اسا جاعىمدى جاڭالىق بولار ەدٸ.
مەملەكەت باسشىسى «بٸر بەلدەۋ – بٸر جول» تۇجىرىمداماسىنىڭ باسقا دا باعىتتارىن بٸرلەسٸپ ٸلگەرٸلەتۋدە يننوۆاتسييالىق, اتاپ ايتقاندا, قارجى, تسيفرلاندىرۋ جەنە «جاسىل» تەحنولوگييالارعا قاتىستى شەشٸمدەردٸ ٸزدەستٸرۋگە شاقىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سي تسزينپين ەكٸ ەل ٷكٸمەتتەرٸنە ەڭگٸمە بارىسىندا كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەردٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ پىسىقتاۋدى قولعا الۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرۋگە ۋاعدالاستى.
مەملەكەت باسشىلارى ەلەمدٸك جەنە ٶڭٸرلٸك كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بويىنشا پٸكٸر الماستى. ولار بۇۇ, شىۇ جەنە «ورتالىق ازييا – قىتاي» فورماتى سيياقتى كٶپجاقتى الاڭدارداعى ٶزارا ٸس-قيمىلداردىڭ زور ەلەۋەتٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەكٸ ەل باسشىلارى جاڭا دەۋٸر كەزەڭٸندە مۋلتيلاتەراليزم تۇجىرىمداماسىن جەنە «ادامزاتتىڭ ورتاق تاعدىرى» قوعامداستىعىن قۇرۋدىڭ اسا قاجەت ەكەنٸن ايتتى. قازاقستان پرەزيدەنتٸ ازيياداعى ٶزارا ىقپالداستىق جەنە سەنٸم شارالارى جٶنٸندەگٸ كەڭەسكە ٷنەمٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلە جاتقانى ٷشٸن قىتاي تاراپىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سيان قالاسىندا ٶتكەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ سىرتقى ٸستەر مينيسترلەرٸ كەزدەسۋٸنٸڭ قورىتىندىلارىنا جوعارى باعا بەردٸ. سونداي-اق حالىقارالىق ىقپالداستىقتىڭ اتالعان فورماتىنىڭ دامۋىنا اتسالىسۋعا دايىن ەكەنٸنە توقتالىپ, كەزەكتٸ وتىرىستى 2022 جىلى قازاقستاندا ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندى.
سي تسزينپين قازاقستان ورتالىق ازيياداعى ٸرٸ مەملەكەت رەتٸندە ايماقتاعى قاۋٸپسٸزدٸك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە, ەسٸرەسە, اۋعانستاننان امەريكا ەسكەرٸ شىعارىلعاننان كەيٸن ماڭىزدى رٶل اتقارا الادى دەپ سانايدى.
ٶزارا سەنٸمگە جەنە تولىق قولداۋعا نەگٸزدەلگەن ەڭگٸمەلەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سي تسزينپين ەرتٷرلٸ دەڭگەيدەگٸ تىعىز قارىم-قاتىناستاردى جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستى. سونىمەن قاتار ۇيىمنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي قازاقستان استاناسىندا شىۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەر ٷكٸمەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ وتىرىسىن لايىقتى دەڭگەيدە ٶتكٸزۋگە كەلٸستٸ. قحر باسشىسىنىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتٸك ساپارمەن كەلۋ مەرزٸمٸن ديپلوماتييالىق جولدار ارقىلى كەلٸسۋ جٶنٸندە ۋاعدالاستىققا قول جەتكٸزٸلدٸ.
