بٷگٸن قازاق پوەزيياسىنىڭ كٶرنەكتٸ ٶكٸلٸ, بەلگٸلٸ اقىن, اۋدارماشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ شٶمٸشباي ساريەۆ 75 جاسقا قاراعان شاعىندا جارىق دٷنيەمەن قوش ايتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ونىڭ ەسٸمٸ ٶلەڭسٷيەر, ەنسٷيەر قاۋىمعا كەڭٸنەن تانىس. اقىننىڭ ليريكالىق جىرلارى مەن ەن ٶلەڭدەرٸ كٶپتەگەن قازاق كومپوزيتورىنىڭ شىعارماشىلىعىنا ارقاۋ بولدى.
«شٶمٸشباي ساريەۆ – پوەزييامىزعا 70-جىلدارى كەلگەن بٸر توپ تالانتتى اقىنداردىڭ ورتاسىندا ٶز ٶلەڭ ٶرنەگٸ, ٶز الدىنا داۋىسى ە دەگەندە بەلگٸلٸ بولعان اقىنداردىڭ بٸرٸ… شٶمٸشباي – قوس قاناتتى اقىن. بٸرٸنشٸسٸ, ليريكالىق جىرلارى بولسا, ەكٸنشٸسٸ – ەن-ٶلەڭدەرٸ. پوەزييانىڭ ەكٸ سالاسى اقىننىڭ قوس قاناتىنا اينالعان», – دەپ اقىن عافۋ قايىربەكوۆ جوعارى باعا بەرگەن.
اقىننىڭ كٶركەم تۋىندىلارى حالىق سٷيٸسپەنشٸلٸگٸنە بٶلەنٸپ, كٶپتەگەن مەملەكەتتٸك جەنە قوعامدىق, ەدەبي ماراپاتتارعا يە بولعان. ول – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, «پاراسات» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ, فرانتس كافكا اتىنداعى حالىقارالىق التىن مەدالمەن ماراپاتتالعان جەنە «پلاتينا تارلان» سىيلىعىن, «جىل ادامى – التىن ادام», «حالىقتىڭ سٷيٸكتٸسٸ» ۇلتتىق سىيلىعىن العان اقىن.
شٶمٸشباي ساريەۆ 300-دەن استام حالىققا كەڭ تاراعان ەن سٶزدەرٸنٸڭ اۆتورى. «اينالدىم سەنەن, اتامەكەن-اي», «سەلەم ساعان, تۋعان ەل», «تولعاۋ», «ارالدان ۇشقان اققۋلار», «دومبىرا», «جۋسان يسٸ», «قازاعىمنىڭ كٷيلەرٸ-اي», «سارىارقا», «بوزجورعا», «قازاقستان», «دوس كەرەك», «اياۋلىم», «ارايلى استانا», «اعا, سەنسٸڭ – الاتاۋىم», «ساعىنىشىم – استانا», «سٷيٸنشٸ», «اسىل انا», «عاشىقتار جىرى», «اققۋ سەنٸم», «ويلان, بالام», «ساعىندىم, ساعىم جىلدار», «قايران ۋاقىت» تاعى باسقا ەن-ٶلەڭدەرٸ كٶپشٸلٸك قاۋىم سٷيٸپ ايتاتىن تۋىندىلارعا اينالدى.
كەزٸندە عالىم, ۇستاز, قازاقتىڭ بٸرتۋار تۇلعاسى زەينوللا قابدولوۆ اعامىز: «ەننٸڭ عۇمىرلى بولۋى – ول تەك سٶز مەتٸنٸنە عانا بايلانىستى, ەننٸڭ سٶزٸ جاقسى بولسا عانا ەندٸ حالىق سٷيٸپ ايتادى, عۇمىرلى بولادى, مەن سونداي ەندەردٸڭ مەتٸنٸن شٶمٸشبايدىڭ جازعان ەن-ٶلەڭدەرٸنەن كٶرٸپ, سەزٸنەمٸن, ەنگە مەتٸن جازۋدىڭ شەبەرٸ», – دەپ باعالاعان ەدٸ.
دەل سونداي پٸكٸردٸ قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ, ەنشٸ روزا رىمباەۆا دا: «شٶمٸشبايدىڭ ٶلەڭٸنە جازىلعان ەندەر وسىدان 30-40 جىل بۇرىن جازىلسا دا, ەلٸ كٷنگە دەيٸن جاڭا جازىلعان ەن سەكٸلدٸ, ساحنادان تٷسكەن جوق, ٶزٸنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن, ٶمٸرشەڭدٸگٸن ساقتاپ كەلەدٸ», – دەپ ايتقان.
شٶمٸشباي ساريەۆ 1946 جىلى 15 سەۋٸردە قىزىلوردا وبلىسى, ارال اۋدانى, شٶمٸش ستانساسىندا دٷنيەگە كەلگەن. قامباش ورتا مەكتەبٸن بٸتٸرٸسٸمەن, قازالى اۋداندىق «لەنين تۋى» جەنە ارال اۋداندىق «تولقىن» گازەتتەرٸندە قىزمەت اتقارعان.
1971 جىلى قازمۋ-دٸڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتٸن بٸتٸرگەن. 1970–1974 جىلدارى «قازاقستان» باسپاسىندا رەداكتور, «جۇلدىز» جۋرنالىندا بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇعا-نىڭ م.و.ەۋەزوۆ اتىنداعى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىندا عىلىمي قىزمەتكەر, اعا عىلىمي قىزمەتكەر بولعان.
1996 جىلى «قازٸرگٸ قازاق ليريكاسىنىڭ ٸزدەنٸستەرٸ» اتتى تاقىرىپتا عىلىم كانديداتى دەرەجەسٸن يەلەندٸ. «XX عاسىردىڭ جيىرماسىنشى جىلدارداعى پوەزيياسى» اتتى مونوگرافييا جازعان.
«عاشىقتار جىرى», «بوزجورعا» اتتى اۆتورلىق بەينەتاسپاسى جارىق كٶردٸ. گ.گۋليا, و.بەرگگولتس, ي.اباشيدزە, س.ۆيكۋلوۆ, ا.دەمەنتەۆ, ف.اليەۆا, ر.روجدەستۆەنسكيي, م.ەمينەسكۋ, ت.ب. اقىنداردىڭ ٶلەڭدەرٸن قازاق تٸلٸنە اۋدارعان.
العاشقى جىر جيناعى 1974 جىلى «بالدەۋرەن» دەگەن اتپەن جارىق كٶرگەن. سودان بەرگٸ ارالىقتا قازاق, ورىس تٸلدەرٸندە جيىرماعا تارتا جيناعى شىققان. 1994 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان تاڭدامالى ٶلەڭدەر تومدىعى, 1992 جىلى «سٷيٸنشٸ» دەگەن اتپەن ەن ٶلەڭدەرٸ جەكە جيناق بوپ باسىلعان.
