شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇلان اۋدانىنداعى اقباۋىر شاتقالىندا ارحەلوگتار ساقتاردىڭ ەجەلگٸ قونىسىن تاپتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
9 ماۋسىمدا بەلگٸلٸ قازاقستاندىق ارحەولوگ زەينوللا ساماشەۆ وبلىس ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆتٸ ۇلان اۋدانى بەستەرەك اۋىلىنان سولتٷستٸككە قاراي 3 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان اقباۋىر تاۋىنداعى ارحەولوگييالىق ەسكەرتكٸشتەردەن تابىلعان سەنساتسييالىق جاڭالىقپەن تانىستىردى.
بۇل جەردە جارتاس سۋرەتتەرٸ مەن پەتروگليفتەرٸ بار الاپتارىمەن اتاقتى اقباۋىر شاتقالىندا زەينوللا ساماشەۆ سوڭعى قولا دەۋٸرٸندەگٸ جەنە ەرتە تەمٸر دەۋٸرٸندەگٸ قونىس قالدىقتارىن تاپتى. سوڭعى فاكت ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى, ٶيتكەنٸ قازاقستان اۋماعىنداعى ساقتاردىڭ وتىرىقشى قونىستارى ٶتە از زەرتتەلگەن, ال ەلدٸڭ شىعىسىندا بۇل العاش رەت اشىلىپ وتىر.
«بۇل جاعداي ەجەلگٸ ساق حالىقتارىنىڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامدىق قۇرىلىمىن جاڭاشا زەردەلەۋ تەسٸلدەرٸن اشادى, ٶيتكەنٸ ەجەلگٸ دالا كٶشپەندٸلەرٸنٸڭ تەك كٶشپەندٸ سالت-عۇرپى جايىنداعى پٸكٸر ەردايىم باسىم بولاتىن. اتاۋى اقباۋىر-1 اتالعان ەلدٸ مەكەنٸندەگٸ كٶپ مٶلشەردە دەنٷككٸشتەردٸڭ, ويۋ-ٶرنەكسٸز كەراميكالاردىڭ, قايراق تاستاردىڭ, جىلقى, قوي, ەشكٸ سٷيەكتەرٸنٸڭ كٶپ مٶلشەردە تابىلۋى وسى ەسكەرتكٸشتٸ قالدىرعان ادامدار شارۋاشىلىعىنىڭ كەشەندٸ سيپاتىن ايقىن دەلەلدەيدٸ. جۇمىس جەتەكشٸسٸ, پروفەسسور زەينوللا ساماشەۆ ايتقانداي, بۇل ەسكەرتكٸشتٸڭ شامامەن ۋاقىتى ب.ز.د. XI - IX عع», دەلٸنگەن حابارلامادا.
زەينوللا ساماشەۆتىڭ تۇجىرىمدارىمەن رەسەي عىلىم اكادەميياسىنىڭ ماتەريالدىق مەدەنيەت تاريحى مەملەكەتتٸك ينستيتۋتىنىڭ ارحەولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ (سانكت-پەتەربۋرگ ق.) نيكولاي بوكوۆەنكو كەلٸسەدٸ. ول اقباۋىر-1 ەلدٸ مەكەنٸندە ٶتە ماڭىزدى عىلىمي جاڭالىق جاسالعانىن اتاپ ٶتتٸ.
«شىعىس قازاقستان اۋماعىندا العاش رەت ەجەلگٸ ساق قونىسى اشىلدى, بۇنى قازبا جۇمىستارى كەزٸندە تابىلعان كٶپتەگەن ارتەفاكتٸلەر راستايدى. ەسٸرەسە, ەرتە ساقتاردىڭ كٶشپەندٸ شارۋاشىلىعىن كٶرسەتەتٸن قايراقتى تاستاردى اتاپ ٶتكەن جٶن. قولا جەنە ەرتە تەمٸر دەۋٸرٸنٸڭ قاباتتارىن بٶلۋ ٷشٸن كەراميكا سيپاتتامالارىن مۇقييات قاراۋ كەرەك», - دەدٸ نيكولاي بوكوۆەنكو.
سونداي-اق, شىعىس قازاقستان اۋماعىندا بٸرنەشە جىل عانا جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان ن. ا. بوكوۆەنكو ەكسپەديتسييانىڭ تاماشا ۇيىمداستىرىلعانىن, ەلەمدٸك ارحەولوگيياداعى بٸرەگەي جاڭالىقتار اشاتىن ەرتٷرلٸ ارحەولوگييالىق ەسكەرتكٸشتەردٸ زەرتتەۋگە عىلىمي كٶزقاراستى جوعارى اتاپ ٶتتٸ.
بارلىق جۇمىستار وبلىس ەكٸمٸ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن وبلىستىق ارحەولوگييالىق زەرتتەۋلەر باعدارلاماسى اياسىندا ٶتۋدە. تابىلعان زاتتار ايماقتىڭ ەرتە دەۋٸر ساقتارى وتىرىقشى ٶمٸر سالتىن جٷرگٸزگەنٸن, ولاردا ەگٸنشٸلٸك, مال شارۋاشىلىعى, مەتاللۋرگييا, قولٶنەر ٶندٸرٸسٸ قاتار دامىعانىن بٸلدٸرەدٸ.
س. امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ ستۋدەنتتەرٸ مەن وقىتۋشىلارى مىڭنان استام قىش ىدىستار سىنىقتارى تابىلدى. بۇل ماتەريالدار كامەرالدىق جاعدايدا ٶڭدەلەدٸ. بارلىق ارتەفاكتٸلەر وبلىستىق ەتنوگرافييالىق مۇراجاي قورىنا بەرٸلەدٸ, بٸراق ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرٸ قازاقستاننىڭ ەجەلگٸ تاريحىنىڭ شەشٸلمەگەن كٶپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ تاباتىن وسى كٶرنەكتٸ ارتەفاكتٸلەردٸ الدىن الا زەردەلەۋگە ٷيرەنەتٸن بولادى.
عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە ٶتە پەرسپەكتيۆالى بولعاندىقتان, ەسكەرتكٸشتٸ قازۋ جۇمىستارى كەلەسٸ جىلى جالعاسادى. عىلىم الدىندا وسى شاعىن اۋدان اۋماعىندا ورنالاسقان ەسكەرتكٸشتەردٸڭ ەر تٷرلٸ تٷرلەرٸنٸڭ مەنٸ مەن ماعىناسىن انىقتاۋ, تيپولوگييا, كلاسسيفيكاتسييا, ونىڭ ٸشٸندە ولاردى سينحرونداۋ مٸندەتتەرٸ تۇر.
ٶتكەن جىلدارداعىداي ايماق ەسكەرتكٸشتەرٸن زەرتتەۋ حالىقارالىق سيپاتقا يە, وعان رەسەي فەدەراتسيياسى, تٷركييا, ەزەربايجان ارحەولوگتارى قاتىسادى. ال, مۇندا م. قاريەۆتٸڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن جۇمىستار اتقارىپ جاتقان شقمۋ ستۋدەنتتەرٸ جاقسى عىلىمي تەجٸريبە الاتىندارى سٶزسٸز.
