قازاقستاندا 25 قازاندا رەسپۋبليكا كٷنٸ, ال 16 جەلتوقساندا تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ. ەكٸ مەرەكەنٸڭ دە ەل تاريحىندا ورنى ەرەكشە. الايدا ولاردىڭ تاريحي نەگٸزٸ مەن ماعىناسى بٸردەي ەمەس. رەسپۋبليكا كٷنٸ قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸككە قاراي جاساعان العاشقى ماڭىزدى قادامىن بٸلدٸرسە, تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ ەلٸمٸزدٸڭ دەربەس مەملەكەت بولعانىن ايعاقتايدى, دەپ حابارلايدى ult.kz.
رەسپۋبليكا كٷنٸ نەلٸكتەن 25 قازاندا اتاپ ٶتٸلەدٸ?
1990 جىلعى 25 قازاندا قازاق كسر جوعارعى كەڭەسٸ «قازاق كەڭەستٸك سوتسياليستٸك رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸ تۋرالى» دەكلاراتسييا قابىلدادى. بۇل قۇجات قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸز مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسۋىنا نەگٸز بولعان ماڭىزدى تاريحي قادامداردىڭ بٸرٸ ەدٸ.
دەكلاراتسييادا رەسپۋبليكانىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى, مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ دەربەستٸگٸ, ۇلتتىق مەدەنيەت پەن تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاتىناستارداعى دەربەس ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋ قاعيداتتارى كٶرٸنٸس تاپتى. وسى قۇجات ارقىلى قازاقستاننىڭ ٶز مەملەكەتتٸك مٷددەسٸن ايقىنداۋ جولىنداعى قۇقىقتىق نەگٸزدەرٸ بەكٸتٸلە باستادى.
وسىلايشا, 25 قازان قازاقستاننىڭ ەگەمەندٸككە بەت بۇرىپ, بولاشاق تەۋەلسٸز مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسۋىنا جول اشقان كٷن رەتٸندە تاريحتا قالدى.
قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸن قاشان الدى?
1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى كەڭەسٸ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭدى قابىلدادى. وسى كٷننەن باستاپ قازاقستان ٶزٸنٸڭ مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸن رەسمي تٷردە جارييالاپ, دەربەس مەملەكەت رەتٸندە جاڭا تاريحي كەزەڭگە قادام باستى.
تەۋەلسٸزدٸك ەلدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتىن دەربەس جٷرگٸزۋٸنە, حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ تولىققاندى سۋبەكتٸسٸ رەتٸندە ەرەكەت ەتۋٸنە جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارىن ٶز بەتٸنشە دامىتۋىنا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
سوندىقتان 16 جەلتوقساننىڭ تاريحي ماعىناسى — قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸز مەملەكەت مەرتەبەسٸن رەسمي تٷردە جارييالاۋى.
ەكٸ مەرەكەنٸڭ نەگٸزگٸ ايىرماشىلىعى نەدە?
رەسپۋبليكا كٷنٸ مەن تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنٸڭ ايىرماشىلىعىن ولاردىڭ تاريحي مەنٸ ارقىلى تٷسٸندٸرۋگە بولادى.
رەسپۋبليكا كٷنٸ — ەگەمەندٸككە باستالعان جولدىڭ سيمۆولى. 1990 جىلعى دەكلاراتسييا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك دەربەستٸگٸن قالىپتاستىرۋعا نەگٸز قالادى.
تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ — سول جولدىڭ تاريحي نەتيجەسٸ. 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندا قازاقستان مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالادى.
دەمەك, بۇل ەكٸ داتا بٸر-بٸرٸنە قارسى قويىلاتىن مەرەكەلەر ەمەس. كەرٸسٸنشە, ولار قازاقستان مەملەكەتتٸلٸگٸنٸڭ قالىپتاسۋىنداعى ٶزارا ساباقتاس ەكٸ ماڭىزدى كەزەڭدٸ كٶرسەتەدٸ.
رەسپۋبليكا كٷنٸ قاشان ۇلتتىق مەرەكە مەرتەبەسٸن الدى?
رەسپۋبليكا كٷنٸنە 1995 جىلى ۇلتتىق مەرەكە مەرتەبەسٸ بەرٸلدٸ. كەيٸن, 2001 جىلى ول مەملەكەتتٸك مەرەكەلەر قاتارىنا اۋىستىرىلدى, ال 2009 جىلى مەرەكەلەر كٷنتٸزبەسٸنەن الىندى.
2022 جىلى رەسپۋبليكا كٷنٸنٸڭ تاريحي ماڭىزىن قايتا جاڭعىرتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانىپ, 25 قازان ۇلتتىق مەرەكە مەرتەبەسٸنە قايتارىلدى. ال 16 جەلتوقسان تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ رەتٸندە مەملەكەتتٸك مەرەكە بولىپ قالدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا بۇل مەرتەبەلەر «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەرەكەلەر تۋرالى» زاڭدا بەكٸتٸلگەن. زاڭ بويىنشا ۇلتتىق مەرەكەلەر مەملەكەتتٸلٸكتٸڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ىقپال ەتكەن, ەرەكشە تاريحي ماڭىزى بار وقيعالارعا وراي بەلگٸلەنەدٸ. <Cite refs={["turn992306search5"]}/>
2026 جىلى مەرەكەلەر قاي كٷندەرٸ اتالىپ ٶتەدٸ?
2026 جىلى رەسپۋبليكا كٷنٸ 25 قازاندا, جەكسەنبٸگە تٷسەدٸ. قازاقستاننىڭ ەلەكتروندىق ٷكٸمەتٸ جارييالاعان مەرەكەلەر كٷنتٸزبەسٸنە سەيكەس, دەمالىس كٷنٸ 26 قازان, دٷيسەنبٸگە اۋىستىرىلادى. ال تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ 16 جەلتوقساندا, سەرسەنبٸدە اتاپ ٶتٸلەدٸ. <Cite refs={["turn992306search2"]}/>
قورىتىندىلاي ايتقاندا, رەسپۋبليكا كٷنٸ قازاقستاننىڭ ەگەمەندٸككە قاراي جاساعان تاريحي قادامىن ەسكە سالسا, تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ ەلدٸڭ دەربەس مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسقانىن بٸلدٸرەدٸ. ەكٸ مەرەكە دە مەملەكەتتٸلٸكتٸڭ تاريحىن تانۋعا, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ قادٸرٸن تٷسٸنۋگە جەنە ەل بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋگە ٷندەيدٸ.
