Qazaqstanda 25 qazanda Respýblika kúni, al 16 jeltoqsanda Táýelsizdik kúni atap ótiledi. Eki merekeniń de el tarihynda orny erekshe. Alaida olardyń tarihi negizi men maǵynasy birdei emes. Respýblika kúni Qazaqstannyń memlekettik egemendikke qarai jasaǵan alǵashqy mańyzdy qadamyn bildirse, Táýelsizdik kúni elimizdiń derbes memleket bolǵanyn aiǵaqtaidy, dep habarlaidy ult.kz.
Respýblika kúni nelikten 25 qazanda atap ótiledi?
1990 jylǵy 25 qazanda Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi «Qazaq Keńestik Sotsialistik Respýblikasynyń memlekettik egemendigi týraly» deklaratsiia qabyldady. Bul qujat Qazaqstannyń táýelsiz memleket retinde qalyptasýyna negiz bolǵan mańyzdy tarihi qadamdardyń biri edi.
Deklaratsiiada respýblikanyń aýmaqtyq tutastyǵy, memlekettik biliktiń derbestigi, ulttyq mádeniet pen tilderdi damytý jáne Qazaqstannyń halyqaralyq qatynastardaǵy derbes ustanymyn qalyptastyrý qaǵidattary kórinis tapty. Osy qujat arqyly Qazaqstannyń óz memlekettik múddesin aiqyndaý jolyndaǵy quqyqtyq negizderi bekitile bastady.
Osylaisha, 25 qazan Qazaqstannyń egemendikke bet buryp, bolashaq táýelsiz memleket retinde qalyptasýyna jol ashqan kún retinde tarihta qaldy.
Qazaqstan táýelsizdigin qashan aldy?
1991 jylǵy 16 jeltoqsanda Qazaqstan Respýblikasynyń Joǵarǵy Keńesi «Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik táýelsizdigi týraly» Konstitýtsiialyq zańdy qabyldady. Osy kúnnen bastap Qazaqstan óziniń memlekettik táýelsizdigin resmi túrde jariialap, derbes memleket retinde jańa tarihi kezeńge qadam basty.
Táýelsizdik eldiń ishki jáne syrtqy saiasatyn derbes júrgizýine, halyqaralyq qatynastardyń tolyqqandy sýbektisi retinde áreket etýine jáne memlekettik institýttaryn óz betinshe damytýyna múmkindik berdi.
Sondyqtan 16 jeltoqsannyń tarihi maǵynasy — Qazaqstannyń táýelsiz memleket mártebesin resmi túrde jariialaýy.
Eki merekeniń negizgi aiyrmashylyǵy nede?
Respýblika kúni men Táýelsizdik kúniniń aiyrmashylyǵyn olardyń tarihi máni arqyly túsindirýge bolady.
Respýblika kúni — egemendikke bastalǵan joldyń simvoly. 1990 jylǵy deklaratsiia Qazaqstannyń memlekettik derbestigin qalyptastyrýǵa negiz qalady.
Táýelsizdik kúni — sol joldyń tarihi nátijesi. 1991 jylǵy 16 jeltoqsanda Qazaqstan memlekettik táýelsizdigin jariialady.
Demek, bul eki data bir-birine qarsy qoiylatyn merekeler emes. Kerisinshe, olar Qazaqstan memlekettiliginiń qalyptasýyndaǵy ózara sabaqtas eki mańyzdy kezeńdi kórsetedi.
Respýblika kúni qashan ulttyq mereke mártebesin aldy?
Respýblika kúnine 1995 jyly ulttyq mereke mártebesi berildi. Keiin, 2001 jyly ol memlekettik merekeler qataryna aýystyryldy, al 2009 jyly merekeler kúntizbesinen alyndy.
2022 jyly Respýblika kúniniń tarihi mańyzyn qaita jańǵyrtý týraly sheshim qabyldanyp, 25 qazan ulttyq mereke mártebesine qaitaryldy. Al 16 jeltoqsan Táýelsizdik kúni retinde memlekettik mereke bolyp qaldy.
Qazirgi ýaqytta bul mártebeler «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy merekeler týraly» zańda bekitilgen. Zań boiynsha ulttyq merekeler memlekettiliktiń damýyna eleýli yqpal etken, erekshe tarihi mańyzy bar oqiǵalarǵa orai belgilenedi. <Cite refs={["turn992306search5"]}/>
2026 jyly merekeler qai kúnderi atalyp ótedi?
2026 jyly Respýblika kúni 25 qazanda, jeksenbige túsedi. Qazaqstannyń elektrondyq úkimeti jariialaǵan merekeler kúntizbesine sáikes, demalys kúni 26 qazan, dúisenbige aýystyrylady. Al Táýelsizdik kúni 16 jeltoqsanda, sársenbide atap ótiledi. <Cite refs={["turn992306search2"]}/>
Qorytyndylai aitqanda, Respýblika kúni Qazaqstannyń egemendikke qarai jasaǵan tarihi qadamyn eske salsa, Táýelsizdik kúni eldiń derbes memleket retinde qalyptasqanyn bildiredi. Eki mereke de memlekettiliktiń tarihyn tanýǵa, táýelsizdiktiń qadirin túsinýge jáne el bolashaǵyna degen jaýapkershilikti sezinýge úndeidi.