شىعىس قازاقستانداعى عاسىردان استام تاريحى بار مەشٸت قۇلاعالى تۇر

شىعىس قازاقستانداعى عاسىردان استام تاريحى بار مەشٸت قۇلاعالى تۇر

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اقكٶل اۋىلىنداعى بٸر عاسىردان استام تاريحى بار سەۋلەت ەسكەرتكٸشٸ قيراۋ الدىندا تۇر. ونىڭ ەرەكشەلٸگٸ, اعاشتان سالىنعان عيماراتتا بٸردە-بٸر شەگە قولدانىلماعان, دەپ حابارلايدى «حابار 24».

كەزٸندە مەشٸت بولعان نىسان, بٸراز جىلدان بەرٸ اپاتتى جاعدايدا تۇر. ٸرگەتاسى جەرمەن جەكسەن بولىپ, اعاش بەلدٸكتەرٸ ەبدەن شٸرٸپ كەتكەن.

اقكٶل اۋىلىندا قازٸر بٸرنەشە ٷي عانا قالعان. سولاردىڭ بٸرٸندە زەينەتكەر گٷلشيرا ەجەي تۇرادى. بٸراق ول كٸسٸ كٶشپەيتٸنٸن ايتادى. سەبەبٸ مەشٸت عيماراتىن قاراۋسىز قالدىرىپ كەتكٸسٸ كەلمەيدٸ.

«تٶبەسٸنٸڭ قاڭىلتىرى ۇشىپ كەتتٸ. مۇنارالارى ەلٸ قۇلامايدى», - دەيدٸ گٷلشيرا ساپاريەۆا.

بۇل مەشٸتتٸ وسىدان 111 جىل بۇرىن جەرگٸلٸكتٸ سۇلتان فازىلبەكوۆ ەسٸمدٸ ازامات سالعان ەكەن. عيماراتتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىنا باشقۇرتستاننىڭ ەڭ مىقتى دەگەن سەۋلەتشٸلەرٸن جۇمىلدىرىپتى. ال قۇرىلىس ماتەريالدارى بٷكٸل ەرتٸس جاعاسىنداعى ەلدٸ مەكەندەردەن جەتكٸزٸلگەن كٶرٸنەدٸ. عيمارات مەشٸت رەتٸندە 10 جىل عانا پايدالانىلعان. كەيٸننەن كەڭەس ٷكٸمەتٸنٸڭ تۇسىندا مۇندا باستاۋىش مەكتەپ بولعان. اۋىل تۇرعىنى مەليكا ناۋرىزباەۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل عيماراتتى قايتادان قالىپقا كەلتٸرسە, اۋىل دا اجارلانا تٷسەدٸ.

«بۇل جەردەن تاسجول ٶتٸپ جاتىر. تٸپتٸ كەيبٸر جولاۋشىلار وسىندا توقتاپ, عيماراتقا تامسانىپ قاراپ كەتەدٸ. ياعني حالىق قىزىعادى دەگەن سٶز. دەمەك بۇل جەردە تۋريزمدٸ دە دامىتۋعا بولادى», - دەيدٸ اۋىلدىق وكرۋگتٸڭ قوعامدىق مەدياتورى مەليكا ناۋرىزباەۆا.

بيىل جازدا بۇل عيماراتقا وبلىستىق تاريحي-مەدەني مۇرانى قورعاۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپتى. نىساندى جان-جاقتى زەرتتەگەن ولار, مۇندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزەتٸن بولىپ شەشكەن.

«اقكٶل مەشٸتٸ بٷگٸنگٸ كٷنٸ قاتاڭ باقىلاۋدا تۇر. وسى ماۋسىم ايىندا وبلىستىق مەدەنيەت باسقارماسىنان جۇمىس توبى كەلٸپ, زەرتتەپ كەتكەن بولاتىن. مەشٸت جٶندەۋدەن ٶتكٸزٸلەدٸ. بٸراق قاشان, قاي ۋاقىتتاردا بولاتىنى بەلگٸسٸز. ونى سول جۇمىس توبى شەشەتٸن بولادى», - دەيدٸ بەسقاراعاي اۋدانى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى باۋىرجان باتالوۆ.

مەشٸتتٸ قالپىندا ساقتاپ قالۋدى ماماندار بۇرىن دا قولعا العان ەكەن. الايدا ونى وبلىس ورتالىعىنا اپارىپ قويماق بولعان. بٸراق بۇعان جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار قارسى بولىپتى. ەندٸ الداعى ۋاقىتتا اتالعان عيمارات اقكٶل اۋىلىنىڭ سەنٸنە اينالادى دەگەن سەنٸم مول.